Phòng tham vấn tâm lý học đường của Trường THCS thị trấn Nông trường Phong Hải (huyện Bảo Thắng) được Tổ chức Cứu trợ trẻ em quốc tế hỗ trợ xây dựng, hoàn thành tháng 8/2023. Phòng mở cửa đón tiếp học sinh cần hỗ trợ từ 7 giờ 30 phút đến 11 giờ 30 phút vào thứ 3, thứ 5 hằng tuần và tư vấn tâm lý cho học sinh ngoài giờ qua zalo, điện thoại… Đây là nơi học sinh được bày tỏ suy nghĩ, trao đổi tâm tư, tình cảm và giải tỏa thắc mắc trong cuộc sống, các vấn đề tâm lý, giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên. Các thành viên tổ phụ trách phòng tham vấn trực luân phiên hằng tuần. Đặc biệt, nhà trường kết hợp giữa tuyên truyền, tham vấn, tư vấn với kỷ luật tích cực. Những học sinh vi phạm nội quy, sau khi tư vấn, nhắc nhở sẽ được giới thiệu đến thư viện của trường để đọc sách giáo dục đạo đức và đúc kết, rút kinh nghiệm cho bản thân.
Vận hành phòng tham vấn tâm lý học đường còn có nhóm học sinh nòng cốt phòng, chống bạo lực học đường với 26 thành viên. Được sự hướng dẫn của các thầy cô phụ trách phòng tham vấn tâm lý, nhóm nòng cốt hội ý mỗi tuần 1 lần để trao đổi thông tin, giải đáp những thắc mắc của các bạn học sinh. Nhóm nòng cốt thường xuyên tổ chức các hoạt động tuyên truyền phòng, chống bạo lực học đường với nhiều hình thức, như thi vẽ tranh theo chủ đề, tuyên truyền trong các buổi hoạt động ngoại khóa, giờ sinh hoạt lớp, các buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ thanh thiếu niên, Câu lạc bộ phát thanh măng non, các giờ học buổi tối của học sinh bán trú, tập và diễn tiểu phẩm… với các nội dung về phòng, chống bạo lực học đường, giáo dục pháp luật, giáo dục giới tính, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên…
Em Đào Gia Vũ, lớp 7D, Chủ nhiệm Nhóm nòng cốt phòng, chống bạo lực học đường, Trường THCS thị trấn Nông trường Phong Hải cho biết: Chúng em thường xuyên giúp đỡ các bạn gặp khó khăn về tâm lý, sức khỏe, đồng thời cung cấp thông tin tới các giáo viên chủ nhiệm, các thầy cô trong tổ phụ trách phòng tham vấn tâm lý, giới thiệu các bạn gặp thầy cô khi cần sự hỗ trợ.
Với những giải pháp trên, nhà trường đã kịp thời nắm tâm tư, băn khoăn của tuổi mới lớn, những điều các em quan tâm về các kỳ thi, định hướng nghề nghiệp, những mâu thuẫn với bạn bè để kịp thời giải quyết.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, toàn ngành hiện có 339/412 cơ sở giáo dục công lập thành lập tổ tư vấn tâm lý học đường (chiếm 84,3%); 403/412 cơ sở giáo dục công lập có phòng tư vấn tâm lý (chiếm 97,8%), trong đó có 138 trường có phòng tư vấn độc lập (33%); 345/3.413 (10%) giáo viên làm công tác tư vấn tâm lý được tập huấn, bồi dưỡng cấp chứng chỉ theo quy định tại Thông tư 31/2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các tổ tư vấn tâm lý học đường đã tổ chức nói chuyện chuyên đề, phối hợp với các tổ chức, cá nhân liên quan tư vấn tâm lý cho học sinh. Nhiều trường còn chủ động mời chuyên gia tư vấn tâm lý tổ chức các diễn đàn tư vấn cho phụ huynh, thầy cô và học sinh.
Hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo, phòng giáo dục và đào tạo các huyện, thị xã, thành phố tổ chức nhiều đợt kiểm tra chuyên môn, lồng ghép với nội dung kiểm tra công tác an ninh, an toàn, công tác xã hội và tư vấn tâm lý trong các trường học. Năm 2023, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với lực lượng công an cung cấp danh sách học sinh có biểu hiện, nguy cơ vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông để phối hợp quản lý, thực hiện các biện pháp giáo dục.
Tuy nhiên, công tác tư vấn học đường tại các trường còn gặp nhiều khó khăn do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh đang phát triển mạnh, nhất là cấp tiểu học và THCS.
Theo kết quả khảo sát, 38% học sinh bậc THCS trên địa bàn tỉnh cho biết thi thoảng gặp khó khăn về tâm lý; 35,5% học sinh khó khăn trong học tập; 24,5% học sinh gặp vấn đề liên quan đến các mối quan hệ như tình bạn, tình yêu, tình cảm gia đình, tình cảm thầy trò; 20,4% học sinh liên quan đến cá nhân như tâm lý tuổi mới lớn, sức khỏe sinh sản vị thành niên, quản lý cảm xúc, kỹ năng sống, bạo lực học đường và 17,6% học sinh liên quan đến định hướng tương lai như phát triển năng khiếu, chọn trường, chọn nghề, sở trường cá nhân.
Ngoài ra, công tác tư vấn tâm lý trong nhà trường phổ thông hiện vẫn chưa được quan tâm thỏa đáng. Áp lực chất lượng giáo dục và thi cử đè nặng lên nhà trường, lao động sư phạm của giáo viên vất vả… Nhận thức của một số cán bộ quản lý về công tác tư vấn tâm lý học đường còn hạn chế, mới chuyên tâm làm tốt công tác chuyên môn. Sự phối hợp của phụ huynh với nhà trường đôi khi không đồng nhất. Trình độ cán bộ, giáo viên làm nhiệm vụ kiêm nhiệm hoạt động tư vấn còn nhiều hạn chế; số cán bộ tư vấn tâm lý chưa có chứng chỉ tư vấn còn nhiều do chưa được tham dự lớp bồi dưỡng kiến thức theo quy định tại Thông tư 31, do các đơn vị chưa bố trí được nguồn kinh phí cho việc đào tạo, bồi dưỡng. Nhiều cơ sở không có đủ phòng học nên rất khó khăn trong việc bố trí phòng tư vấn tâm lý riêng…
Hoạt động tư vấn tâm lý học đường thật sự cần thiết trong mỗi nhà trường, cần được quan tâm đúng mức và mang tính chuyên nghiệp hơn nhằm giúp phòng ngừa, hỗ trợ và can thiệp kịp thời đối với những học sinh gặp khó khăn về tâm lý, đồng thời giúp các em tìm hướng giải quyết phù hợp, giảm thiểu tác động tiêu cực có thể xảy ra, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện.
