Sáng 26/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia chủ trì cuộc họp với các bộ ngành, địa phương về ứng phó cơn bão số 15 (KOTO). Cuộc họp kết nối trực tuyến tới các điểm cầu tại 6 tỉnh, thành là Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh tình hình mưa lũ vừa qua tại các tỉnh miền Trung còn rất nặng nề, trong khi cơn bão số 15 sắp đổ bộ sẽ chồng thêm áp lực. Vì vậy, các địa phương cần cập nhật thông tin, dự báo chính xác và kích hoạt toàn bộ các quy định liên quan đến quản lý tàu thuyền, không cho phép hoạt động trong khu vực nguy hiểm.
Đối với các khu vực có nguy cơ sạt lở, Phó Thủ tướng đề nghị duy trì kịch bản ứng phó với rủi ro thiên tai cấp độ 4, nhất là ở vùng miền núi. Đặc biệt, tiếp tục bố trí lực lượng để bảo đảm an toàn cho nhân dân và đánh giá lại các bản đồ ngập lụt, lũ quét, sạt lở, tai biến địa chất của 34 tỉnh thành.
“Bản đồ dự báo là công cụ chính để xây dựng kịch bản, phương án ứng phó. Nếu không có, việc dự báo cũng sẽ gặp khó khăn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các cơ quan khoa học và dự báo khí tượng thủy văn rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện bản đồ ngập lụt, đảm bảo thông tin được cập nhật đến cấp xã, phường để chính quyền cơ sở và người dân có thể chủ động phòng, tránh”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đánh giá nguyên nhân gây ra lũ quét, sạt lở vừa qua, phân biệt giữa yếu tố tự nhiên và do con người, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để bảo vệ tính mạng người dân. Các địa phương phải dựa vào bản đồ ngập lũ lịch sử để xác định khu vực thấp, chấp nhận sống chung với thiên tai và chuẩn bị phương án ứng phó phù hợp.
Về quy trình vận hành hồ thủy điện, Phó Thủ tướng nêu rõ cần rà soát trách nhiệm của chủ hồ và quy trình liên hồ, bảo đảm thông tin đến hạ du kịp thời: “Nếu không có biện pháp kiểm soát điều tiết, việc xả lũ đột ngột có thể gây ra lũ quét, mất an toàn cho người dân”.
Sáng 26/11, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia chủ trì cuộc họp với các bộ ngành, địa phương về ứng phó cơn bão số 15 (KOTO).
Thiệt hại do bão lũ ước tính hơn 14.000 tỷ đồng
Đợt mưa lũ lịch sử vừa qua tại khu vực Nam Trung Bộ đã gây thiệt hại rất nghiêm trọng đặc biệt tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, làm 108 người chết, mất tích, 426 nhà sập đổ, 2.066 nhà hư hỏng, thời điểm lớn nhất có 272.666 nhà bị ngập; thiệt hại lớn về sản xuất nông nghiệp, hạ tầng giao thông, thủy lợi, giáo dục, y tế… Thiệt hại sơ bộ về kinh tế trên 14.000 tỷ đồng.
Đến nay, đã hỗ trợ 2.147,3 tỷ đồng cho 4 tỉnh (Đắk Lắk 729 tỷ đồng, Lâm Đồng 570,3 tỷ đồng, Khánh Hòa 478 tỷ đồng và Gia Lai 370 tỷ đồng). Trong đó, dự phòng ngân sách trung ương: 1.850 tỷ đồng; các nguồn khác: 297,3 tỷ đồng; 8.000 tấn gạo; 9 tấn hóa chất khử khuẩn Cloramin B; 250.000 viên khử khuẩn nước Aquatabs; 3.000 túi thuốc gia đình thiết yếu.
Các Bộ ngành theo chức năng nhiệm vụ hỗ trợ địa phương khắc phục hậu quả, trong đó Bộ Quốc phòng đã điều động 187.547 lượt cán bộ chiến sĩ và 6.827 phương tiện; Bộ Công an huy động 195.763 lượt cán bộ chiến sĩ, lực lượng cơ sở và 27.740 lượt phương tiện hỗ trợ người dân ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ.
Là địa phương chịu thiệt hại nặng nề, nghiêm trọng nhất trong đợt mưa lũ vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Hồ Thị Nguyên Thảo cho biết, địa phương đang tập trung cứu trợ khẩn cấp, hỗ trợ chỗ ở tạm, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch và khôi phục sản xuất. Địa phương cũng đã tiếp nhận 4.000 tấn gạo và 650 tỷ đồng hỗ trợ từ Chính phủ, đồng thời ban hành quy định hỗ trợ hộ nghèo 3 triệu đồng/hộ, các hộ bị thiệt hại khác 1,5 triệu đồng/hộ.
Tỉnh kiến nghị tiếp tục được hỗ trợ giống cây trồng, trang thiết bị giáo dục, y tế và bổ sung nguồn lực khôi phục hạ tầng sản xuất. Đồng thời phối hợp Gia Lai điều tiết vận hành các hồ chứa trên lưu vực sông Ba, triển khai lệnh vận hành hồ thủy điện và đảm bảo an toàn tàu thuyền khi bão số 15 đang đến gần.
Với tỉnh Khánh Hòa, Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phong cho biết, địa phương đã triển khai theo chỉ đạo của Trung ương, từ tiếp nhận nguồn hỗ trợ, bảo đảm lương thực, thực phẩm, vệ sinh môi trường… Đồng thời ban hành một số chính sách hỗ trợ: mỗi người dân phải di dời được hỗ trợ 1 triệu đồng; hộ có nhà sập hoàn toàn được hỗ trợ 60 triệu đồng; học sinh được hỗ trợ 500.000 đồng. Tỉnh cũng mở các gian hàng 0 đồng, điểm bình ổn giá để ngăn tình trạng đầu cơ, tăng giá. Để ứng phó bão số 15, ngay khi có thông tin từ Trung tâm dự báo Khí tượng - Thủy văn, sáng 25/11, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh Khánh Hòa đã họp và đề ra các biện pháp đồng thời cho 3 tình huống: bão, lũ và sạt lở.
Với tỉnh Gia Lai, đại diện lãnh đạo tỉnh cho biết, địa phương vừa trải qua hai đợt thiên tai lớn liên tiếp: Bão số 13 đổ bộ vào Quy Nhơn và chỉ chưa đầy một tuần sau là trận lũ lịch sử vượt đỉnh năm 2009, với tổng thiệt hại ước tính khoảng 11.500 tỷ đồng. Do đánh giá đây là "thiên tai kép" với mức độ tàn phá rất nặng nề, tỉnh đã cảnh báo và tổ chức di dời toàn bộ dân tại vùng nguy hiểm. Những trường hợp không tự nguyện di dời đều được lực lượng chức năng hỗ trợ, thậm chí cưỡng chế để đảm bảo an toàn. Tổng cộng hơn 28.000 người được sơ tán, gấp 3 lần kịch bản dự kiến.
Để chuẩn bị ứng phó với bão số 15, Gia Lai đã triển khai phương án di dời sớm các hộ dân khỏi vùng nguy cơ ngập hoặc gió mạnh; 100% tàu thuyền đã được thông báo, yêu cầu tránh trú an toàn; thực hiện nghiêm phương châm "4 tại chỗ"; nhu yếu phẩm được tập trung một đầu mối để phân phối đến từng khu vực ngập sâu, ngập lâu.
Tại tỉnh Lâm Đồng, lãnh đạo địa phương cho biết, trong đợt mưa lũ từ ngày 19-21/11, các lực lượng ở cơ sở, đặc biệt ở cấp xã, đã vận hành theo phương châm "4 tại chỗ", chủ động di dời dân từ sớm, giảm thiểu thiệt hại. Hiện các tuyến đường đèo, quốc lộ và tỉnh lộ đã được thông xe đến thành phố Đà Lạt, chỉ còn một số điểm sạt lở ở các đèo và công trình của Bộ Xây dựng đang được khắc phục.
Lâm Đồng đang trình Trung ương phân bổ 5.570 tỷ đồng và 1.000 tấn gạo để sửa chữa cấp bách cơ sở hạ tầng, phục hồi sinh hoạt và ổn định đời sống người dân. Tỉnh cũng đề xuất cơ chế hỗ trợ miễn giảm tiền sử dụng đất cho các hộ di dời đến khu tái định cư.
Các thành viên Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia tại cuộc họp.
Truyền thông nhanh, chính xác, phù hợp với tình hình thiên tai
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia về ứng phó bão số 15 (KOTO), Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Quỹ Phòng chống thiên tai ở nhiều địa phương đang tồn đọng lớn, tổng cộng khoảng 2.000 tỷ đồng. Do đó, Bộ đề xuất Thủ tướng xem xét điều chuyển quỹ từ các tỉnh dư sang các địa phương bị thiệt hại nặng như Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk, để hỗ trợ trực tiếp cho người dân mua sắm lại đồ dùng sinh hoạt hàng ngày, sớm ổn định lại cuộc sống.
Lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng báo cáo theo phạm vi quản lý, đối với các nhóm nhiệm vụ xử lý hậu quả mưa lũ thời gian qua, chuẩn bị cho công tác phòng tránh bão số 15.
Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân cho biết, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo Quân khu 5 rút kinh nghiệm bố trí, sử dụng lực lượng và phương tiện phòng chống bão lũ lịch sử vừa qua. Sau đợt điều động đầu tiên, một số cán bộ, chiến sỹ đã được nghỉ ngơi, đồng thời bổ sung quân số, rà soát phương án ưu tiên khắc phục hậu quả sau lũ, gồm phun khử trùng khu dân cư và công cộng, phối hợp với công an bảo đảm an ninh trật tự, hỗ trợ khôi phục các cơ sở công cộng, trường học, bệnh viện và nhà ở cho người dân, giúp các đơn vị công lập sớm hoạt động trở lại.
Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân đề xuất tăng cường công tác truyền thông nhanh, chính xác, phù hợp với tình hình thiên tai.
Bộ Quốc phòng đề xuất tăng cường công tác truyền thông nhanh, chính xác, phù hợp với tình hình thiên tai và tổ chức tập huấn kỹ năng phòng chống cho người dân. Các địa phương phối hợp quân đội rà soát, tổng hợp phương tiện, trang thiết bị hiệu quả trong đợt lũ vừa qua để báo cáo Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia và bổ sung kịp thời. Lực lượng quân y và binh chủng hóa học cũng được tăng cường để phòng chống dịch, khám chữa bệnh cho người dân.
Để ứng phó bão số 15, các quân khu ven biển (3, 4, 5, 7, 9) nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu, duy trì quân số trực theo quy định, phối hợp với địa phương và Bộ đội Biên phòng thông báo, hướng dẫn tàu thuyền vào khu vực an toàn. Các đơn vị Quân đội rà soát phương án điều động lực lượng, phương tiện, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cán bộ, chiến sĩ khi di chuyển trong bão, lũ và sạt lở.
Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, lãnh đạo các bộ ngành, các địa phương cũng nhấn mạnh việc lập bản đồ ngập lụt cho từng tỉnh, từng vùng, xác định các điểm cao an toàn, đồng thời cập nhật thông tin cảnh báo sớm cho người dân 2-3 ngày trước khi mưa lũ. Hệ thống cảnh báo tại thôn, bản và xã cần được rà soát, bảo đảm vận hành khi mất điện và thông tin. Công tác điều tiết hồ thủy điện, tập huấn sử dụng thiết bị cứu hộ, ca nô và kiểm tra thường xuyên phương tiện cứu hộ cũng được đề xuất để nâng cao hiệu quả ứng phó.
