Phát triển giáo dục vùng cao, vùng dân tộc thiểu số, thời gian qua, tỉnh Lào Cai tập trung đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng các trường phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú; chú trọng giáo dục văn hóa bản địa, triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ học sinh vùng cao, học sinh có hoàn cảnh khó khăn... Để học sinh yên tâm đến trường, bên cạnh các chế độ, chính sách ưu đãi của Nhà nước về miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí ăn, ở và đồ dùng cho học sinh nội trú, bán trú… còn có sự chung tay hỗ trợ của cộng đồng, từ đó tạo “điểm tựa” vững chắc, "chắp cánh" ước mơ cho học sinh vùng dân tộc thiểu số vượt khó, vươn lên trong học tập.
Thực hiện công tác khuyến học, khuyến tài, từ đầu năm đến nay, các cấp hội khuyến học trong tỉnh đã huy động được hơn 18 tỷ đồng ủng hộ Quỹ Khuyến học, trao hơn 32.200 suất học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Hội Khuyến học tỉnh cũng kết nối với Quỹ học bổng “Vừ A Dính” và Dự án “Chắp cánh ước mơ” trao học bổng cho 109 học sinh dân tộc thiểu số, có hoàn cảnh khó khăn. Qua đó, tiếp thêm động lực, niềm tin để các em yên tâm học tập, vững bước đến trường.
Em Nguyễn Thanh Hà, học sinh lớp 5A1, Trường Tiểu học Bản Vược, xã Bát Xát vui mừng chia sẻ: “Em cảm thấy vui, tự hào khi được nhận suất học bổng Vừ A Dính. Đây không chỉ là món quà về vật chất mà còn là món quà tinh thần vô giá, khích lệ em cố gắng học tập”.
Một trong những điểm nhấn mang tính đột phá trong công tác giáo dục vùng dân tộc thiểu số là nhân rộng các mô hình trường học gắn với thực tiễn. Đây là phương pháp giáo dục hiện đại, giúp học sinh không chỉ học kiến thức trong sách vở mà còn rèn luyện kỹ năng sống, đồng thời thấm nhuần giá trị văn hóa dân tộc mình.
Nằm trên địa bàn có tiềm năng về du lịch, Trường Tiểu học Tả Phìn, xã Tả Phìn tiên phong xây dựng mô hình "Trường học du lịch". Bên cạnh sự đồng hành của giáo viên, học sinh còn được các nghệ nhân, phụ huynh am hiểu văn hóa truyền thống hướng dẫn thêu, làm các sản phẩm thổ cẩm, từ đó góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc. “Em thấy rất vui khi được các nghệ nhân dạy thêu hoa văn, may thêu túi, ví, khăn, giúp em thêm yêu bản sắc văn hóa dân tộc” - Lý Tả Mẩy, học sinh Trường Tiểu học Tả Phìn phấn khởi nói.
Cùng với duy trì hiệu quả các mô hình câu lạc bộ văn hóa - văn nghệ, các hoạt động ngoài giờ lên lớp cũng được Trường Tiểu học Tả Phìn triển khai linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả. Tại các tiết học, học sinh được bồi dưỡng kiến thức về văn hóa, kỹ năng sống, hướng tới sự phát triển toàn diện.
Cô giáo Ong Thị Hiên - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tả Phìn cho biết: “Xây dựng mô hình trường học gắn với du lịch cộng đồng, chúng tôi mời nghệ nhân đến hỗ trợ, duy trì hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - văn nghệ. Các nghệ nhân vui vẻ tham gia, tích cực cống hiến tri thức bản địa để học sinh, giáo viên cùng thực hiện, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa”.
Cùng với đó, nhiều trường bán trú, nội trú trên địa bàn tỉnh cũng xây dựng và duy trì hiệu quả các mô hình trường học nông trại với vườn rau, ao cá ngay trong khuôn viên trường. Học sinh trực tiếp tham gia quá trình tăng gia sản xuất như: trồng rau, chăm sóc vật nuôi… Từ đó, tạo thêm sản phẩm cải thiện bữa ăn bán trú, đồng thời, giúp học sinh hình thành kỹ năng sống; nâng cao tính tự lập, tinh thần trách nhiệm và trân trọng sức lao động.
Đặc biệt, Lào Cai đã bước sang năm thứ 4 triển khai mô hình "Trường học hạnh phúc" và đây cũng là chủ đề xuyên suốt cả năm học. Từ việc đổi mới quản lý, đổi mới phương pháp giáo dục, các trường học hạnh phúc đã và đang đem lại nụ cười rạng rỡ cho học trò, lan tỏa những giá trị nhân văn trong học đường, làm điểm tựa vững chắc cho nâng cao chất lượng giáo dục. Để xây dựng mô hình trường học hạnh phúc, các thầy cô giáo đã trang trí những góc học tập bằng những biểu tượng, giúp trẻ thể hiện những động tác mong muốn.
Việc sắp xếp hệ thống trường lớp hợp lý, thực hiện đầy đủ chính sách, đặc biệt là nhân rộng các mô hình trường học gắn với thực tiễn đã và đang góp phần để Lào Cai có thế hệ học sinh không chỉ giỏi kiến thức mà còn vững kỹ năng sống và sâu sắc về văn hóa truyền thống.
Trình bày: Vân Thảo
