Năm 2019, sau một buổi đá bóng, Khải thấy chân đi tập tễnh. Gia đình đưa em đi khám, rồi chuyển đến Bệnh viện K - Tân Triều, Hà Nội. Kết quả chẩn đoán ung thư xương khiến chuyện nhập học tại Trường THPT số 3 thành phố Lào Cai cũ (nay là Trường THPT Lê Hồng Phong, phường Lào Cai ) - nơi em vừa thi đỗ, đành phải gác lại.
Khi đó, bạn bè bắt đầu làm quen với thầy - cô giáo, trường lớp mới, còn Khải lại phải làm quen với những đợt truyền hóa chất, những lần lấy máu, chờ kết quả xét nghiệm. Qua 6 đợt hóa trị và ca phẫu thuật cắt cụt chi khiến cơ thể cậu học trò tuổi 15 chỉ còn khoảng 25 kg. Tóc rụng, người xanh xao, những cơn buồn nôn kéo đến làm Khải sợ cả chuyện ăn uống.
Sau những ngày nằm viện, Khải lại đứng trước một khó khăn khác: tập đi bằng chân giả. Từng động tác đều phải tập, từ đứng vững, giữ thăng bằng đến bước chân về phía trước. Chiếc chân giả giúp em có cơ hội đi lại, nhưng để làm quen được là cả quá trình, có đau đớn, có sợ ngã và cả những lần nản chí.
Khải từng tập rồi bỏ. Không có người hướng dẫn thường xuyên, nhiều việc em phải tự tìm hiểu, thử làm, thấy chưa được lại tìm cách điều chỉnh. Những điểm dụng cụ cọ xát vào cơ thể gây đau, bước chân chưa vững khiến em ngần ngại. Những việc tưởng chừng đơn giản như đứng lên, bước qua cửa, đi dọc hành lang cũng không còn dễ dàng như trước. Nhưng sau những lần dừng lại, Khải vẫn quay về với việc tập luyện. Sau khoảng 6 tháng kiên trì, em dần quen hơn với chiếc chân giả, tự làm được thêm những việc mà trước đó còn phải nhờ người thân giúp đỡ.
Tháng 8/2020, Khải trở lại trường, vào học lớp 10A5. Dù muộn một năm so với bạn bè cùng lứa, nhưng chuyện học hành đã có thể tiếp tục. Lên lớp 11, em tập đi xe máy điện để tự đến trường, rồi đi mua đồ, phụ bố mẹ bán hàng ở cửa hàng tạp hóa, cả đưa em đến lớp mẫu giáo. Những việc nhỏ mỗi ngày giúp em tự tin hơn, cũng khiến cuộc sống dần trở lại với những bận rộn quen thuộc của chàng trai tuổi 18. Dù vẫn phải trải nhiều khó khăn để thích nghi với cơ thể mình, nhưng Khải đã có thể dành tâm trí cho bài vở, cho việc nhà và những dự định phía trước.
Những năm phổ thông, Khải không phải lúc nào cũng tự tin vào việc học. Lên lớp 12, em chọn khối khoa học tự nhiên dù học lực môn Toán và Sinh còn yếu, phải dành thêm thời gian để theo kịp chương trình. Sau những ngày việc học bị gián đoạn, luôn phải nỗ lực để theo được thì khi chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp và lựa chọn ngành học em lại có thêm nỗi lo. Bố mẹ đã để Khải tự lựa chọn và chịu trách nhiệm với con đường mình muốn đi.
Sau khi thi tốt nghiệp, Khải chọn ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng, Trường Đại học Y Hà Nội. Em muốn tìm lời giải cho những điều bản thân vẫn gặp khi sử dụng chân giả: vì sao đi lâu lại đau, vì sao dụng cụ có lúc cọ vào phần chi còn lại, phải tập thế nào để bước đi vững hơn? Bởi từ hoàn cảnh của mình với những ngày tự mày mò, khắc phục, khiến em hiểu người mới sử dụng chân giả cần được hướng dẫn và hỗ trợ đến mức nào.
Vậy là từ nhu cầu thiết thân, Khải tìm hiểu và đi đến quyết định ngành học cho tương lai của mình. Vào đại học, Khải có điều kiện tiếp cận kiến thức chuyên môn, nhưng cũng gặp những khó khăn mà trước đó chưa hình dung hết. Trong các buổi thực hành, em học cách hỗ trợ bệnh nhân đứng, giữ thăng bằng, tập đi. Một số động tác đòi hỏi thể lực khiến em vất vả, có lúc em tự hỏi, liệu mình có thật sự phù hợp với ngành đã chọn. Tự đi lại đã cần nhiều cố gắng, giờ còn phải học cách hỗ trợ người khác, Khải càng muốn hiểu khả năng và giới hạn của bản thân.
Với những kỹ thuật chưa tự tin, em phối hợp cùng bạn bè, thực hiện theo hướng dẫn của giảng viên. Trải nghiệm từng là người bệnh giúp Khải hiểu cảm giác bất lực khi muốn đứng lên mà cơ thể chưa làm theo ý mình, hiểu cả sự ngại ngần khi bước đi không vững. Nhưng để hỗ trợ người bệnh đúng cách, em vẫn phải học kỹ từng nội dung, rèn từng thao tác. Sự thấu hiểu là điều quý, còn làm nghề tốt cần kiến thức chuyên môn và quá trình thực hành nghiêm túc.
Ngay trong sinh hoạt hằng ngày, Khải vẫn có những chuyện phải tự xoay xở. Sau nhiều giờ đi lại, phần chi còn lại có thể sưng đau, những vết sẹo cọ vào dụng cụ gây khó chịu. Việc điều chỉnh chân giả cần thời gian và chi phí, trong khi gia đình không phải lúc nào cũng có điều kiện sửa ngay. Có lúc, em phải tự chèn thêm bông hoặc giấy để khắc phục.
Dù đã dùng chân giả nhiều năm, đã tự đến trường, làm được nhiều việc, nhưng chuyện đi lại của Khải vẫn còn những bất tiện như thế. Bởi vậy, em càng quan tâm đến cách đo đạc, lắp đặt, điều chỉnh dụng cụ sao cho phù hợp với từng cơ thể. Một chiếc chân giả vừa vặn sẽ giúp người sử dụng bớt đau, thuận tiện hơn khi vận động; ngược lại, những chỗ cọ xát có thể khiến người bệnh ngại đi lại, mất tự tin. Khải hiểu điều đó từ chính mình và em càng muốn hiểu sâu để có thể giúp người bệnh giải quyết những khó khăn ấy.
Không chỉ nỗ lực trong cuộc sống, học tập, Khải còn tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện như “Tết vì người bệnh”, “Mùa hè xanh”, “Trung thu cho em”, “Niềm vui của bé”... Em cũng trở lại bệnh viện từng điều trị để thăm những em nhỏ mắc ung thư. Từng trải qua những ngày mệt đến không muốn ăn, từng phải xa trường lớp để chữa bệnh... là những trải nghiệm quý giá Khải tự tin chia sẻ và tiếp thêm nghị lực cho các em có niềm tin để điều trị bệnh và hướng tới tương lai như mình đã làm được.
Lên năm thứ ba, Khải tham gia Câu lạc bộ “Sinh viên khuyết tật Hà Nội”, đảm nhận vai trò phó chủ nhiệm. “Bên cạnh bài vở, thực hành, em đã có thêm công việc ở câu lạc bộ với những hoạt động chung và những người bạn để gắn bó. Đời sinh viên của em vì thế cũng dày thêm những mối quan tâm, những việc cần thu xếp và cả những dự định muốn thực hiện”, Khải bày tỏ. Hiện là sinh viên năm cuối ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng, Trường Đại học Y Hà Nội, Khải dự định sau khi ra trường sẽ tìm đến một cơ sở chế tạo chân tay giả, dụng cụ chỉnh hình để học hỏi thêm.
Khâm phục nghị lực vượt khó của Khải, em Đỗ Minh Quân, sinh viên ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng, Trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ: “Em rất ấn tượng với anh Khải - sinh viên đầy nghị lực, luôn giữ vững tâm lý và sự nhiệt huyết dẫu phải đối diện với nhiều thử thách. Không chỉ giỏi trong nhiều lĩnh vực như truyền thông kỹ thuật, anh còn luôn lan tỏa năng lượng tích cực, có mục tiêu rõ ràng và sẵn sàng giúp đỡ mọi người xung quanh”. “Không đi được thì chống nạng mà đi”, câu nói giản dị, có phần thẳng thắn của Khải cũng giống cách em kiên trì với cuộc sống của mình: chân giả chưa quen thì tập lại, việc chưa tự làm được thì học dần, kỹ thuật còn khó thì nhờ thầy - cô giáo và bạn bè hướng dẫn. Em vẫn có những ngày đau chân, vẫn phải cân nhắc sức lực, nhưng đã có một công việc mình muốn theo đuổi để tiếp tục cố gắng.
Từ cậu học trò 15 tuổi trải qua biến cố cuộc đời, cơ thể chỉ còn 25 kg đến chàng sinh viên chuẩn bị bước vào nghề, Khải đã đi một quãng đường không dễ dàng. Những lần tập rồi nản, rồi lại kiên trì để có thể tự đến trường, đưa em đi học, phụ giúp gia đình và nắm tương lai. Chính niềm vui mà bản thân nỗ lực đạt được từ chỗ tưởng như vô vọng đã nuôi trong em khao khát được giúp đỡ những hoàn cảnh như mình. Để một ngày, họ cũng có thể tự bước ra khỏi nhà, đến nơi mình muốn, làm những việc mình cần, như cách em đã bền bỉ để đứng lên một cách vững vàng
