Cách đây 5 năm, chúng tôi đến vùng đất Y Tý vào một ngày sau Tết Nguyên đán. Khi đó, trời đã sang xuân nhưng sương mù vẫn bao phủ khắp núi rừng và rét tê tái. Khi dừng tại quán nhỏ ven đường gần chợ Y Tý để sưởi ấm và ăn chút đồ nướng cho đỡ lạnh, vô tình tôi gặp hai thiếu nữ Mông xinh xắn trong trang phục thổ cẩm rực rỡ đang say sưa hát những bài hát tiếng Mông bên bếp lửa.
Điều khiến tôi ấn tượng là cô bé tên Tráng Thị Tanh có gương mặt bầu bĩnh, giọng hát trong trẻo, tự nhiên như tiếng chim sơn ca ngân vang giữa sương mờ. Khi đó, mấy thanh niên bàn bên từ Hà Nội lên cũng bị chinh phục bởi giọng hát hay, sự hồn nhiên của hai thiếu nữ Mông và xin chụp ảnh cùng làm kỷ niệm. Sau đó, chúng tôi tạm biệt nhau, hai thiếu nữ rời quán đi du xuân trong bản làng Y Tý.
Cuộc gặp gỡ tình cờ ấy rồi cũng bẵng đi trong tâm trí tôi. Nhưng thật bất ngờ, gần đây khi lên mạng xã hội Facebook, tôi gặp lại gương mặt và giọng hát quen thuộc ở Y Tý năm nào. Giờ đây, em đã là MC Mai Thanh với phong thái tự tin, giọng nói truyền cảm bằng song ngữ Việt - Mông và giọng hát hay như tiếng suối ngàn. Mai Thanh được mọi người yêu quý, tán thưởng khi dẫn chương trình trong các đám cưới của người Mông.
MC Mai Thanh chính là cô gái Tráng Thị Tanh tôi đã gặp năm xưa. Lần này gặp lại Tráng Thị Tanh giữa mùa thu vàng Y Tý, em chia sẻ rằng trong 5 năm qua em đã làm nhiều công việc, trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống trước khi trở thành MC đám cưới.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp THPT tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Bát Xát, Tráng Thị Tanh có cơ hội trở thành sinh viên đại học, nhưng điều khiến nhiều người bất ngờ là em chọn con đường học nghề.
“Từ nhỏ em đã đam mê ca hát và mơ ước trở thành diễn viên, ca sĩ nhưng gia đình em không đồng tình. Em quyết định không đi học đại học mà xuống thành phố Lào Cai hồi đó để học nghề tóc và làm đẹp. Nhưng sau khi học nghề, em vẫn chưa tìm được chỗ làm. Năm 2022, nhờ sự giới thiệu của bạn bè, em lên Sa Pa làm tóc cho một quán nhỏ và may mắn được tham gia một đội nhảy chuyên đi biểu diễn phục vụ du khách và các đám cưới, sự kiện. Từ đây, em bắt đầu tìm lại được ước mơ của mình. Vượt qua nhiều khó khăn, em tập làm MC đám cưới, tự dịch kịch bản từ tiếng phổ thông ra tiếng Mông rồi dẫn chương trình song ngữ...”, Tráng Thị Tanh chia sẻ.
Từ cô gái Mông đam mê ca hát, chưa biết gì về công việc dẫn chương trình, đến nay, Tráng Thị Tanh đã trở thành MC đám cưới chuyên nghiệp, lấy nghệ danh là Mai Thanh. Được biết, mỗi năm, em dẫn chương trình cho khoảng 50 đám cưới của đồng bào dân tộc Mông ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.
Sự duyên dáng, khéo léo, kỹ năng thuần thục, cùng chất giọng truyền cảm giúp em sớm được các bạn trẻ người Mông yêu quý. Hằng năm, vào mùa cưới hỏi, lịch dẫn chương trình đám cưới dày đặc khiến Tanh luôn bận rộn. Nhưng Tanh lại thấy vui vì điều ấy, khi được đứng trên sân khấu em được là chính mình, được sống với đam mê và có thu nhập để cuộc sống tốt hơn.
Không dừng lại là MC đám cưới, cô gái Tráng Thị Tanh còn có khát vọng cao hơn là truyền cảm hứng cho các bạn trẻ người Mông cùng nhau biến ước mơ thành hiện thực để nâng cao thu nhập.
Từ đầu năm 2025, Tanh đã thuê địa điểm ở phường Lào Cai và nhận một vài chị em quen biết để truyền dạy lại các kiến thức, kỹ năng dẫn chương trình đám cưới cũng như cách trang điểm cho cô dâu mà em học được, giúp chị em có thể tự tin làm nghề, nâng cao thu nhập.
Đến nay, lớp học đã đông hơn, chủ yếu là các bạn nữ trẻ người Mông ở Lào Cai và các tỉnh Hà Giang, Lai Châu, Điện Biên tìm đến học tập. Em Lồ Seo Sai, sinh năm 2004, người dân tộc Mông ở Mường Khương chia sẻ: “Gia đình em hoàn cảnh khó khăn, sau khi học xong THPT em cũng chưa biết làm gì để có thu nhập. Em may mắn được chị Tanh dạy trang điểm và làm MC đám cưới. Đến nay, em đã có thể trợ giảng cho chị Tanh, hướng dẫn các học viên khác trong lớp học và có thu nhập trang trải cuộc sống. Thời gian tới, em mong muốn tự mình mở một cửa hiệu nhỏ ở Mường Khương để có cuộc sống tốt hơn”.
Từ xã Mường Chà, tỉnh Điện Biên xuống phường Lào Cai tham gia lớp học trang điểm, em Thào Thị Sáo cho biết, em đã có gia đình, nhưng không có việc làm ổn định nên cuộc sống còn vất vả. Em được Tanh giúp đỡ học nghề. Sau 2 tháng học tập, đến nay, Sáo đã học được các kỹ năng cơ bản và mong muốn sau khóa học sẽ trở về quê làm việc để có thêm thu nhập cho gia đình.
Trò chuyện với chúng tôi, Tráng Thị Tanh cho biết: “Khi đón các học viên đến lớp học, em rất trăn trở vì nhiều chị em nhà ở rất xa, cách hàng trăm kilomet đến học, gặp nhiều khó khăn về nơi ở cũng như các chi phí khác. Vì vậy, em đã hỗ trợ một số chị em hoàn cảnh khó khăn ở lại ngay tại lớp học để thuận tiện cho việc học tập”.
Mặc dù Tráng Thị Tanh mới có hơn 1 năm đào tạo học viên, nhưng đến nay, một số học viên của các khóa học trước đã tự tin ra làm nghề và có thu nhập như chị Giàng Thị Dung, Vàng Thị Chi (xã Bảo Thắng); Giàng Thị Vân (xã Mường Khương); Lồ Thị Cú (xã Mường Hum); Hà Thị Mơ, Giàng Thị Nhinh (tỉnh Tuyên Quang)… Tráng Thị Tanh mong muốn, qua các khóa học, mỗi phụ nữ dân tộc thiểu số sẽ phát huy tốt năng lực, sở trường, thêm tự tin khẳng định bản thân trên hành trình khởi nghiệp xây dựng tương lai tươi sáng.
Câu chuyện của cô gái người Mông Tráng Thị Tanh từ vùng đất Y Tý xa xôi xuống phố khởi nghiệp là minh chứng rằng, mỗi thanh niên người dân tộc thiểu số chỉ cần có ý chí, sự kiên trì, nỗ lực theo đuổi đam mê thì sẽ vượt qua được những trở ngại để đi đến thành công. Điều đáng trân trọng là hành trình khởi nghiệp của Tráng Thị Tanh cũng là hành trình truyền cảm hứng để các bạn trẻ người dân tộc thiểu số tự tin vượt khó thực hiện ước mơ.
