Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữ “hồn” xòe nơi bản Tày

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, dậm Then và câu khắp Nôm của dân tộc Tày xã Chấn Thịnh vẫn được giữ gìn và trao truyền qua nhiều thế hệ. Góp phần làm nên sức sống ấy là tâm huyết của các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh. Họ đang “giữ hồn” điệu xòe và lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trong đời sống mới.

0:00 / 0:00
0:00
xanh-trang-hien-dai-bao-ve-moi-truong-bien-bai-thuyet-trinh-1-copy.png

Trong không khí tưng bừng, phấn khởi hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, 116 thành viên CLB Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh vui mừng đón nhận quyết định thành lập. Đó là sự kiện đánh dấu sự ra đời của một tổ chức tự nguyện, niềm tự hào, tình yêu văn hóa nguồn cội sâu sắc của người dân nơi đây.

Bà Phạm Thị Chuyền - Chủ nhiệm CLB chia sẻ: “Mục đích lớn nhất của chúng tôi là sưu tầm và trao truyền những gì các cụ để lại. Chúng tôi muốn đẩy mạnh không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, đưa các tiết mục hát Then, khắp Nôm, múa xòe vào chương trình văn nghệ của thôn và các dịp lễ, tết, đặc biệt là muốn truyền lại cho các thế hệ sau này”.

sau-bo-sung-clb-xoe.png

Khác với xòe Thái có những bước múa uyển chuyển, biến hóa theo 6 điệu, xòe của người Tày ở Chấn Thịnh mang bản sắc riêng độc đáo. Đó là các bước dậm nhịp ba, nhịp bảy, có khi nhịp mười, nên xòe Then của người Tày còn được gọi là “dậm Then”. Những bước múa thoạt nhìn rất mộc mạc, chỉ gồm các động tác nhún chân, vung tay sang phải, sang trái, qua đầu hay đi vòng về sau… nhưng lại ẩn chứa sức hấp dẫn lạ kỳ.

Đạo cụ xòe Then rất phong phú, từ hương, rượu, khăn, quạt, gậy cho đến những chùm hoa Dó đặc trưng. Trong tiếng trống âm vang, tiếng mắc-rính nhịp nhàng hòa quyện với lời hát Then khi bổng, khi trầm được ứng tác ngay tại chỗ, cùng các động tác lúc uyển chuyển, lúc dứt khoát mạnh mẽ, tất cả tạo nên không khí tưng bừng, cuốn hút đến mê hoặc. Nhất là trong điệu xòe hoa Dó, mỗi khi người múa vung từng chùm hoa lên cao quá đầu, người xem có cảm giác như những chuỗi ngọc lung linh đang bay bổng và tỏa hương trong gió.

dieu-xoe-co-chan-thinh.png

Đặc biệt, xòe Then của người Tày Chấn Thịnh gắn liền với nghi lễ thờ cúng tại đình Bằng Là - ngôi đình linh thiêng có lịch sử lâu đời và từng là địa điểm họp bí mật của cán bộ cách mạng trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Qua bao thế hệ, những điệu xòe Then mềm mại, uyển chuyển đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng và các lễ hội truyền thống của người Tày Chấn Thịnh.

xanh-trang-hien-dai-bao-ve-moi-truong-bien-bai-thuyet-trinh-1.png

Điểm làm nên sức sống kỳ diệu cho nghệ thuật xòe cổ ở Chấn Thịnh chính là phương thức trao truyền diễn ra tự nhiên ngay trong đời sống hằng ngày. Ở đó, những bậc cao niên chính là “bảo tàng sống” giữ cho mạch nguồn truyền thống được nối tiếp từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tiêu biểu cho tinh thần ấy là bà Hoàng Thị Bồng ở thôn Bằng Là.

Dù đã 92 tuổi nhưng bà Bồng vẫn nhiệt tình tham gia CLB và truyền dạy cho thế hệ trẻ. Giới thiệu thành viên ngồi bên cạnh, bà Bồng cho biết: “Đây là em gái tôi, năm nay cũng 81 tuổi rồi. Ngày xưa, chúng tôi hay đi múa xòe nên học hỏi được nhiều. Bây giờ, tôi dạy lại cho chị em để cùng giữ gìn văn hóa, gây dựng phong trào cho thôn và lan tỏa sang các xã khác”.

sequence-0100-33-00-21still265.jpg
Cụ Hoàng Thị Bồng 92 tuổi (áo tím hàng bên phải) cùng em gái mình 81 tuổi (hàng đầu bên trái) tích cực tham gia truyền dạy các điệu xòe cổ cho thế hệ sau.

Theo bà Bồng, ngày xưa các cụ múa xòe theo lối cổ, ngày nay, dẫu có sự điều chỉnh cho phù hợp với nhịp sống mới nhưng hồn cốt thì không thể mất. Bà vẫn giữ gìn, duy trì và truyền dạy tận tâm để thế hệ sau hiểu rằng, xòe cổ là tài sản vô giá của cha ông. Với bà Bồng, việc tham gia CLB, được truyền dạy nét đẹp văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ chính là niềm vui để tuổi già thêm phần ý nghĩa.

xanh-trang-hien-dai-bao-ve-moi-truong-bien-bai-thuyet-trinh.png

Không dừng ở bảo tồn các giá trị cổ xưa, CLB Xòe và thực hành nghi lễ Then, Khắp Nôm xã Chấn Thịnh còn là nơi gặp gỡ, giao lưu sau những giờ lao động vất vả, trở thành “mái nhà chung” mang lại nhiều niềm vui cho các thành viên cùng đam mê.

Chị Hoàng Thị Thùy - thành viên CLB cho biết: “Tham gia CLB xòe Then giúp tôi hiểu sâu sắc hơn bản sắc văn hóa của đồng bào Tày Chấn Thịnh. Những buổi tập luyện giúp tôi xua tan mọi mệt mỏi của công việc hằng ngày, đồng thời tiếp thêm niềm tự hào để chia sẻ tới mọi người những nét đẹp truyền thống của dân tộc mình”.

Em Bùi Thanh Hoa - một trong số thành viên ít tuổi của CLB cho biết: “Khi tham gia CLB, em học được các điệu xòe, lời khắp Nôm của dân tộc Tày và tình đoàn kết, ý nghĩa của những nét đẹp đó. Em sẽ chăm chỉ tập luyện và vận động bạn bè cùng tham gia để lưu giữ, phát huy truyền thống văn hóa của người Tày quê mình”.

mai-nha-chung-chan-thinh.png

Nhờ sự tích cực của thành viên CLB, các làn điệu Then, khắp Nôm và điệu xòe không chỉ nằm trong ký ức của người cao tuổi mà đã thực sự hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng hằng ngày.

Ông Hoàng Thế Quân - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Chấn Thịnh nhấn mạnh: “Việc ra mắt CLB xòe Then, khắp Nôm của người Tày là nền tảng vững chắc để đưa truyền thống văn hóa của đồng bào phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong đời sống tinh thần cũng như trong công cuộc phát triển văn hóa địa phương”.

Trải qua bao thăng trầm, biến đổi của thời gian, điệu xòe Then, câu khắp Nôm của người Tày Chấn Thịnh vẫn được trao truyền, tiếp nối nhờ tình yêu và ý thức giữ gìn của cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

fb yt zl tw