"Báu vật" của người Mông ở vùng cao Tây Bắc

Hương vị đặc trưng của chè Phình Hồ không chỉ được tạo nên bởi điều kiện tự nhiên đặc biệt mà còn bởi kinh nghiệm canh tác, cách thu hái và chế biến được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Giữa những dãy núi cao quanh năm mây phủ của vùng Tây Bắc, cây chè Shan tuyết đã bén rễ, sinh trưởng qua hàng trăm năm, trở thành một phần trong đời sống và sinh kế của đồng bào Mông ở xã Phình Hồ, tỉnh Lào Cai.

Theo người dân ở Phình Hồ, chè muốn ngon phải được hái lúc vẫn còn hơi sương.
Theo người dân ở Phình Hồ, chè muốn ngon phải được hái lúc vẫn còn hơi sương.

Hương vị đặc trưng của chè Phình Hồ không chỉ được tạo nên bởi điều kiện tự nhiên đặc biệt mà còn bởi kinh nghiệm canh tác, cách thu hái và chế biến được người dân địa phương gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây không chỉ là một thức uống đơn thuần mà nó còn là "báu vật" chứa đựng những nét văn hóa của đồng bào Mông ở mảnh đất này.

Ngày nay, từ một sản vật chủ yếu phục vụ đời sống và trao đổi nhỏ lẻ, chè Shan tuyết Phình Hồ đang từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, được bảo hộ chỉ dẫn địa lý và mở rộng thị trường.

Hương vị đặc trưng của vùng chè trên mây

Phình Hồ được mệnh danh là 10 vùng chè Shan tuyết nổi tiếng ở Việt Nam. Các sản phẩm từ chè Shan tuyết Phình Hồ như: hồng trà, bạch trà, tuyết trà được người tiêu dùng đánh giá cao, được cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Chè mang chỉ dẫn địa lý "Phình Hồ" là giống chè Shan được trồng ở khu vực có độ cao trung bình từ 1.100 mét đến 1.300 mét so với mực nước biển. Khác với những nương chè trải dài thành từng luống ngay ngắn ở nhiều vùng, chè Shan Phình Hồ mang dáng vẻ nguyên sơ với những cây chè cổ thụ bám rễ giữa núi rừng.

Một cây chè cổ thụ ở Phình Hồ. (Nguồn: Vietnam+)
Một cây chè cổ thụ ở Phình Hồ. (Nguồn: Vietnam+)

Nhiều cây đã có tuổi đời hàng trăm năm, thân vươn cao từ 8-10m, gốc lớn, tán rộng, tạo nên những “cánh rừng chè” đặc trưng trên các triền núi cao. Qua bao mùa mây phủ, những cây chè vẫn bền bỉ sinh trưởng, cho những búp non phủ lớp tuyết trắng.

Các nghiên cứu về chè Shan đã chỉ ra rằng ở những nơi có độ cao lớn thì biên độ nhiệt độ ngày đêm lớn. Khu vực địa lý có biên độ nhiệt ngày và đêm từ 8-10 độ C, ánh sáng yếu, thời gian chiếu sáng trong ngày ngắn, khí hậu ẩm và có nhiều mây mù tạo ra trong chè hàm lượng chất thơm cao hơn những nơi có độ cao thấp. Chính vì vậy, các sản phẩm chế biến từ nguyên liệu chè Shan Phình Hồ có mùi thơm mạnh hơn các sản phẩm của các khu vực địa lý khác.

Chè Shan tuyết Phình Hồ được trồng ở địa hình có độ dốc trên 25 độ, thuận lợi cho tiêu thoát nước mưa tầng mặt. Đồng thời, sườn núi cao đón được gió ẩm và che bớt nắng rát buổi chiều từ hướng Tây nên chế độ bức xạ, nhiệt độ, độ ẩm thích hợp cho cây chè shan phát triển tốt.

Nhờ điều kiện tự nhiên đặc thù, chè xanh, hồng trà, chè trắng, chè phổ nhĩ mang chỉ dẫn địa lý "Phình Hồ" có những đặc trưng như chè xanh có cánh chè to, đều, xoăn chặt, lộ tuyết, mùi thơm mạnh đặc trưng, khi pha có màu nước xanh và vàng sáng. Vị chè xanh chát, đắng nhẹ và có vị ngọt hậu rõ.

Hái chè ở Phình Hồ. (Nguồn: Vietnam+)
Hái chè ở Phình Hồ. (Nguồn: Vietnam+)

Theo người dân ở Phình Hồ, chè muốn ngon phải được hái lúc vẫn còn hơi sương. Việc sao chè cũng phải hết sức kỳ công thì mới có được một mẻ chè ngon. Sao chè phải sao bằng chảo gang, lúc mới sao thì phải để lửa thật to, đến khi chè héo thì để lửa nhỏ riu riu để không bị cháy chè. Đây là công đoạn cực kỳ quan trọng, nếu để quá lửa thì chè sẽ bị cháy, nổ chè và không còn thơm nữa.

Sau những công đoạn vò, sao thủ công tỉ mỉ, những cánh chè Shan xoăn lại, giữ nguyên sắc xanh đượm sương và lớp lông tơ bạc. Mùi trà thơm nhẹ nhàng, nước trà vàng nhẹ, sóng sánh, mới nhấp có vị chát nhưng nuốt qua cuống họng thì vị ngọt lưu lại rất lâu.

Nâng tầm thương hiệu, nâng cao giá trị chè Phình Hồ

Xã Phình Hồ hiện có trên 300ha chè shan, trong đó có trên 100ha cổ thụ với trên 300.000 cây chè hàng trăm năm tuổi mang về cho người dân thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Hiện nay chè Shan không chỉ là loại cây trồng mang giá trị kinh tế cao mà ở đó còn là loại cây chỉ dẫn địa lý để du khách trong và ngoài nước đều biết đến Phình Hồ.

Với mục tiêu đưa cây chè Shan tuyết trở thành một trong những thế mạnh trong phát triển kinh tế hàng hóa, chính quyền địa phương đã xây dựng kế hoạch cụ thể về phát triển chè Shan tuyết, trong đó hướng dẫn người dân kỹ thuật canh tác, thu hái chè, sử dụng các biện pháp hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học trong canh tác.

Địa phương cũng tổ chức cho các hợp tác xã liên kết với các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để nâng tầm thương hiệu, nâng cao giá trị chè Phình Hồ.

Với sản lượng chè búp tươi đạt 500 tấn/năm, trong đó chè búp tươi chất lượng cao đạt trên 300 tấn, chè Shan tuyết không chỉ là cây trồng mang giá trị kinh tế cao mà còn là loại cây có chỉ dẫn địa lý để thu hút du khách trong và ngoài nước đến Phình Hồ.

Hợp tác xã Trà Shan tuyết Phình Hồ cũng đã được thành lập, cam kết thu mua hết sản phẩm chè búp tươi cho bà con với giá cao nhất. Sự ra đời của Hợp tác xã đã mở hướng làm kinh mới cho bà con từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp và thương hiệu chè Shan tuyết Phình Hồ cũng vươn tầm ra thị trường quốc tế. Các sản phẩm từ chè Shan tuyết Phình Hồ như: hồng trà, bạch trà, tuyết trà đã được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao.

Trà Shan tuyết ở Phình Hồ được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao. (Nguồn: Vietnam+)
Trà Shan tuyết ở Phình Hồ được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao. (Nguồn: Vietnam+)

Để nâng cao thương hiệu cũng như giá trị của cây chè Shan tuyết cổ thụ địa phương, đồng thời bán các sản phẩm chè ra thị trường, Hợp tác xã đã và đang áp dụng các mô hình chuyển đổi số cho sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok shop, Tiktok, Facebook… Đây đang là các nền tảng hiệu quả để quảng bá hình ảnh cây chè Shan tuyết và thương hiệu của Hợp tác xã.

Không chỉ là cây trồng mang lại giá trị kinh tế, chè Shan tuyết Phình Hồ còn mở ra hướng đi gắn sản xuất với phát triển du lịch cộng đồng. Du khách đến đây không chỉ được tận mắt thấy những gốc chè cổ thụ trăm năm tuổi, mà còn được tự tay hái chè, sao chè, thưởng chén trà ngon, nghe các bậc cao niên kể những câu chuyện về chè và cùng nhau khám phá cảnh đẹp, săn mây ở Phình Hồ.

Việc đầu tư vào marketing bằng cách kể những câu chuyện về văn hóa, con người và giá trị lịch sử của cây chè cổ thụ đã tạo được sự kết nối mạnh mẽ, bền vững giữa người dân với doanh nghiệp và mở rộng kênh phân phối sản phẩm.

Chính quyền địa phương đang tiếp tục có các giải pháp để cùng với Hợp tác xã trà Shan tuyết Phình Hồ nâng tầm các sản phẩm chè Phình Hồ từ 3 sao lên 4-5 sao, tạo ra các sản phẩm được người mê trà ưa chuộng./.

vietnamplus.vn Xem link nguồn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đồng bào Mông Xanh ở Tu Thượng lần đầu trồng cây vụ đông

Đồng bào Mông Xanh ở Tu Thượng lần đầu trồng cây vụ đông

Vụ đông năm nay, xã Nậm Xé triển khai trồng 20 ha rau, đậu các loại, trong đó thôn Tu Thượng thực hiện 5 ha. Đây là lần đầu đồng bào Mông Xanh tại thôn đưa cây vụ đông vào trồng trên đất ruộng một vụ, từng bước thay đổi tập quán canh tác, tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Lào Cai giới thiệu 98 sản phẩm đặc trưng tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026

Lào Cai giới thiệu 98 sản phẩm đặc trưng tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026

Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 năm 2026 diễn ra từ ngày 7 - 13/10 tại Hà Nội, thu hút sự tham gia của nhiều địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trên cả nước. Tại hội chợ, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai tổ chức 2 gian hàng, trưng bày, giới thiệu 98 sản phẩm của các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng định hướng nhân rộng mô hình trồng cây bồ đề tại Bảo Yên

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng định hướng nhân rộng mô hình trồng cây bồ đề tại Bảo Yên

Chiều 8/10, đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra tình hình triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh tại xã Bảo Yên; đánh giá kết quả bước đầu của mô hình trồng cây bồ đề, định hướng phát triển, nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Phường Trung Tâm tiên phong mở hướng phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị

Phường Trung Tâm tiên phong mở hướng phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị

Chiều 7/10, UBND phường Trung Tâm tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch phát triển cây dược liệu trên địa bàn. Đây là địa phương đầu tiên trong 99 xã, phường của tỉnh triển khai hội nghị về phát triển dược liệu trong thực hiện Đề án 48, mở hướng xây dựng vùng nguyên liệu gắn với sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Bản Xèo: Để những tuyến đường nối dài thôn, bản

Bản Xèo: Để những tuyến đường nối dài thôn, bản

Nhiều năm qua, giao thông nông thôn là một trong những “điểm nghẽn” ảnh hưởng đến đi lại, giao thương và phát triển sản xuất ở xã Bản Xèo. Từ nguồn lực Nhà nước cùng sự chung sức của tổ chức, cá nhân và Nhân dân, nhiều tuyến đường đang được đầu tư, nâng cấp, từng bước hoàn thiện kết nối giữa các khu dân cư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Bảo Hà mở rộng nghề trồng dâu nuôi tằm

Bảo Hà mở rộng nghề trồng dâu nuôi tằm

Từ những mô hình cho thu nhập khá, nghề trồng dâu, nuôi tằm đang được người dân xã Bảo Hà quan tâm mở rộng. Địa phương chú trọng phát triển vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời tăng cường liên kết tiêu thụ, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.

Khơi dậy sức dân trong xây dựng nông thôn mới

Khơi dậy sức dân trong xây dựng nông thôn mới

Phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng nông thôn mới, các cấp Hội Nông dân trong tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên tham gia bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Từ hiến đất, đóng góp ngày công đến sửa chữa đường giao thông, kênh mương, cầu dân sinh..., sự chung sức của người dân đang góp phần hoàn thiện hạ tầng, tạo thuận lợi cho sản xuất, đi lại và nâng cao chất lượng cuộc sống ở nông thôn.

Hướng đi mới giúp nâng giá trị nông sản

Hướng đi mới giúp nâng giá trị nông sản

Ghi lại quy trình sản xuất, hoặc livestream giới thiệu, đăng sản phẩm lên các nền tảng mạng xã hội là cách người dân xã Bảo Ái (Lào Cai) từng bước đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Từ thay đổi cách quảng bá, kết nối khách hàng đến chủ động mở rộng thị trường, tư duy số đang mở thêm hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản và hiệu quả sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Khát vọng đổi thay nơi thượng nguồn sông Chảy

Khát vọng đổi thay nơi thượng nguồn sông Chảy

Si Ma Cai - nơi thượng nguồn sông Chảy nổi tiếng với địa hình cheo leo, khí hậu khắc nghiệt. Từ lâu, đời sống đồng bào các dân tộc nơi đây gặp nhiều khó khăn do chủ yếu trông vào cây ngô, cây lúa. Với khát vọng đổi thay, mấy năm trở lại đây, nhiều thanh niên đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập, làm giàu trên chính mảnh đất vùng cao biên cương của Tổ quốc.

Nuôi chim bồ câu quy mô lớn

Hướng đi mới từ mô hình nuôi chim bồ câu Pháp ở xã Bảo Hà

Những năm gần đây, phong trào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đổi mới tư duy sản xuất diễn ra mạnh mẽ tại nhiều địa phương trong tỉnh . Nổi bật là câu chuyện lập nghiệp của anh Trịnh Ngọc Liêm ở thôn Hồng Sơn, xã Bảo Hà. Mạnh dạn chuyển từ làm vườn sang chăn nuôi, anh Liêm đã thành công với mô hình nuôi chim bồ câu Pháp quy mô lớn, mở ra cơ hội phát triển kinh tế đầy triển vọng cho bà con nông dân ở địa phương.

Lục Yên bảo vệ đàn vật nuôi trước bệnh dịch tả lợn châu Phi

Lục Yên bảo vệ đàn vật nuôi trước bệnh dịch tả lợn châu Phi

Trước nguy cơ bệnh dịch tả lợn châu Phi có khả năng phát sinh, ảnh hưởng đến hoạt động chăn nuôi, nguồn cung thực phẩm và môi trường, các hộ chăn nuôi, kinh doanh, giết mổ, vận chuyển lợn trên địa bàn xã Lục Yên cần nâng cao ý thức, chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi.

Lào Cai dẫn đầu cả nước về xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai

Lào Cai dẫn đầu cả nước về xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai

Với gần 4,9 triệu thửa đất được rà soát, hơn 3,18 triệu thửa được chuẩn hóa theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, Lào Cai đang dẫn đầu cả nước về tiến độ xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, đẩy mạnh chuyển đổi số và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nghề trồng lanh, dệt vải đang tạo việc làm thường xuyên cho trên 1.200 lao động xã Lao Chải, chủ yếu là phụ nữ.

Giữ nghề truyền thống, mở hướng sinh kế

Muốn văn hóa được gìn giữ lâu bền, trước hết phải để văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống của người dân. Ở Lao Chải, những giá trị ấy đang được khơi dậy từ những điều gần gũi: cây lanh, tấm vải chàm, cây sơn tra, tri thức sản xuất dưới tán rừng và không gian bản làng. Khi những giá trị từng chủ yếu phục vụ đời sống từng bước trở thành sản phẩm, tạo việc làm và thu nhập, bảo tồn văn hóa không còn là câu chuyện tách rời cuộc sống mà trở thành một phần của sinh kế.

Cuộc sống mới ở Khao Mang

Cuộc sống mới ở Khao Mang

Khao Mang đang từng ngày đổi thay diện mạo. Những tuyến đường bê tông uốn lượn qua sườn núi, những ngôi nhà mới khang trang dần hiện hữu, mở ra diện mạo mới cho vùng cao. Từ những đổi thay ấy, cuộc sống của người dân nơi đây cũng từng bước khởi sắc, ngày càng ấm no, phát triển.

fb yt zl tw