Những ngày này, đến thăm 2 thôn người Dao của xã Cát Thịnh là Khe Gân và Khe Nước, đâu đâu cũng thấy không khí vui tươi đón Tết của người dân nơi đây. Các thôn như được khoác lên mình tấm áo mới với những gam màu tươi sáng của hoa, của những lá cờ Tổ quốc, màu xanh của quế, màu ngói mới của những ngôi nhà xây khang trang.
Chị Lý Thị Hòa ở thôn Khe Nước, xã Cát Thịnh chia sẻ: “Ngày trước cứ thấy cây quế con mọc lên là mang đi trồng, cũng không làm đất, không tỉa cành mà cứ để cây mọc tự nhiên nên không hiệu quả. Vì thế, đất đai có mà vẫn nghèo, quanh năm mong ngóng Nhà nước hỗ trợ. Từ khi được chính quyền địa phương hướng dẫn cách trồng trọt, chăn nuôi, nhất là biết ươm bầu rồi trồng quế hữu cơ, thương lái lại đánh xe đến tận nơi thu mua với giá ổn định nên thu nhập cũng cao hơn hẳn. Vì thế, cứ Tết đến xuân về là nhà nào trong thôn cũng phấn khởi đi mua sắm rất đủ đầy”.
Bà Hà Thị Thúy, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Cát Thịnh cho biết: Đồng bào Dao của xã rất chăm chỉ làm ăn, ham học hỏi và biết áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Không chỉ kinh tế phát triển mà đời sống tinh thần của đồng bào Dao nói riêng và Nhân dân xã Cát Thịnh nói chung cũng ngày càng đổi thay rõ nét. Những hủ tục dần được thay thế bằng nếp sống văn minh, tiết kiệm và đoàn kết. Một minh chứng cụ thể, rõ nét nhất là đồng bào không còn ăn Tết kéo dài như nhiều năm về trước. Sau Tết, khoảng mùng 5, mùng 6 là bà con đã xuống đồng cấy lúa xuân hoặc lên nương trồng quế. Bà con cũng rất đoàn kết, sẻ chia với đồng bào các dân tộc khác. Ai ở đâu có khó khăn, bà con người Dao trong xã cũng sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ. Đó là điều rất đáng quý mà xã đã và đang phát huy.
Còn tại thôn Khe Hóp, xã Mỏ Vàng, xen lẫn trong những đồi quế bạt ngàn là căn nhà xây to đẹp, hiện đại của gia đình ông Đặng Kim Hiến. Ông Hiến cho biết gia đình có 20ha quế. Mỗi năm chỉ tính riêng việc khai thác cành, lá và tỉa thưa cũng mang lại cho gia đình vài trăm triệu đồng. Vì thế, năm nào gia đình ông cũng có tiền để sắm sửa, đón Tết đủ đầy. Ông Hiến tâm sự: “Người Dao chúng tôi đời đời gắn với cây quế. Hơn chục năm nay, được Đảng, Nhà nước quan tâm thu hút đầu tư, xây dựng các nhà máy chế biến tinh dầu quế, rồi xuất khẩu quế nên cây quế ngày càng mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân”.
Gia đình chị Bàn Thị Máy ở thôn Khe Hóp, xã Mỏ Vàng có khoảng 3ha quế. Nhờ quế, cuộc sống của gia đình chị Máy cũng ổn định hơn. Chị Máy cho biết mọi diện tích đất đồi ở đây đều được tận dụng trồng quế. Quế được trồng ngay ven đường, đưa tay với là có thể chạm vào quế. Tuy nhiên, chưa bao giờ bà con trong thôn, trong xã bị mất trộm quế. Chị Máy kể thêm: “Kinh tế của gia đình tôi cũng như các hộ trồng quế trong thôn ngày càng cải thiện: mua được ô tô, xây được nhà đẹp và có tiền góp với thôn làm đường bê tông to đẹp để đi lại, giao thương thuận lợi hơn. Có được điều đó không chỉ bởi chúng tôi chăm chỉ làm ăn mà còn nhờ chính quyền địa phương, Công an xã, Tổ bảo vệ an ninh trật tự thôn luôn làm tốt công tác đảm bảo an ninh trật tự. Các tệ nạn xã hội như trộm cắp, cờ bạc, ma túy không còn nên mọi người, mọi nhà yên tâm làm ăn, đón Tết”.
Toàn xã Mỏ Vàng có 10.043 nhân khẩu, trong đó dân tộc Dao chiếm gần 43%. Nhờ trồng quế, đời sống của người Dao ngày càng đủ đầy hơn. Không chỉ thoát nghèo, nhiều hộ còn vươn lên làm giàu. Anh Bàn Văn Ton, Bí thư chi bộ thôn Khe Hóp, xã Mỏ Vàng phấn khởi nói: “Thôn Khe Hóp có 100% là đồng bào Dao. Mấy năm nay, đời sống kinh tế của bà con trong thôn ngày càng đi lên. Nhiều hộ còn vươn lên với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Hộ khá giả lại giúp đỡ, hỗ trợ hộ nghèo về vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm để cùng nhau vươn lên. Cùng với đó, ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa, xây dựng nếp sống mới luôn được bà con phát huy. Đây chính là nền tảng để thôn ngày càng khởi sắc”.
Xuân đã hiện hữu trên các thôn bản người Dao không chỉ ở sắc đào trước mỗi hiên nhà, ở mâm cơm đủ đầy hơn hay căn nhà to đẹp hơn mà còn ở những ánh nhìn rạng rỡ của những người tự tin bước khỏi đói nghèo. Dù còn nhiều gian khó nhưng trong mỗi người Dao ở Khe Hóp, Khe Gân, Khe Nước nói riêng và người Dao của tỉnh Lào Cai nói chung luôn là niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp, niềm tin vào sự đổi thay từ chính đôi tay, khối óc của mình.
