Gia đình bà Hoàng Thị Thắng, thôn Quyết Tâm, có gần 4 sào trồng hoa lay ơn, tương đương khoảng 1.400 m². Gắn bó với nghề trồng hoa hơn 20 năm, bà cho biết trước đây từng trồng hoa hồng, hoa cúc. Tuy nhiên, do điều kiện môi trường thay đổi, hoa hồng không còn phù hợp, thường bị cháy lá, thối mầm, tỷ lệ hao hụt cao nên gia đình chuyển hẳn sang trồng hoa lay ơn.
“Hiện nay tôi chỉ trồng hoa lay ơn giống đỏ Đà Lạt. Giống này hợp đất, hợp khí hậu nên tỷ lệ đạt cao hơn hẳn,” bà Thắng chia sẻ.
Vụ đông năm nay, gia đình bà trồng trên một vạn củ lay ơn giống Đà Lạt. Sau khoảng 3 tháng chăm sóc, vườn hoa cho thu hoạch từ 6 - 7 nghìn bông, tỷ lệ đạt khoảng 90%. So với các giống cũ trước đây chỉ đạt khoảng 20% do không phù hợp thổ nhưỡng, giống mới cho năng suất và chất lượng vượt trội. Toàn bộ sản phẩm được bán buôn cho thương lái.
Sau khi khấu trừ chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và tiền công thuê 2 lao động thời vụ chăm sóc, thu hoạch, mỗi vụ đông kéo dài khoảng 3 tháng, gia đình bà thu lãi khoảng 30 - 40 triệu đồng. “Năm thị trường thuận lợi thì có thể thu cao hơn, bình quân mỗi vụ đông cũng được 30 - 40 triệu đồng" - bà Thắng cho biết.
Cũng tại thôn Quyết Tâm, bà Đàm Thị Tới có hơn 30 năm gắn bó với sản xuất rau màu. Gia đình bà duy trì 3 - 4 sào rau các loại; riêng hoa lay ơn chiếm hơn 2 sào ngoài ruộng. Năm nay, bà trồng su hào, xà lách, rau mùi, hành… cùng các giống lay ơn thường và lay ơn Đô phục vụ thị trường dịp cuối năm.
Theo bà Tới, dù thời tiết có những thời điểm không thuận lợi, song vụ đông vẫn là vụ sản xuất quan trọng và cho giá trị kinh tế cao nhất trong năm. Nhờ kinh nghiệm nhiều năm, gia đình chủ động trong khâu làm đất, xuống giống, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh nên cây trồng cơ bản sinh trưởng ổn định.
Theo bà Tới, vụ đông năm nay chịu tác động của thời tiết nên tiến độ sinh trưởng của một số loại rau chậm hơn so với năm trước. “Nếu như rau mùi, năm ngoái trồng hơn một tháng là có thể thu hoạch, còn năm nay thời gian kéo dài hơn đôi chút. Do hoa lay ơn được cắt sớm nên giá đầu vụ chưa đạt như kỳ vọng, song sức tiêu thụ dịp Tết năm nay được dự báo khả quan hơn” - bà Tới chia sẻ.
Theo ông Phạm Văn Xuân - Trưởng thôn Quyết Tâm, vụ đông năm nay toàn thôn sản xuất khoảng 17 ha rau, củ và 7,5 ha hoa; trong đó 4,5 ha hoa chất lượng cao phục vụ Tết. Toàn thôn có 216 hộ thì khoảng 165 hộ tham gia trồng rau, hoa, chiếm trên 75% số hộ. Tỷ lệ này cho thấy sản xuất vụ đông giữ vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế và thu nhập của địa phương.
Mô hình trồng rau, hoa vụ đông tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 400 - 450 lao động tại chỗ. Vào các thời điểm cao điểm như xuống giống, chăm sóc và thu hoạch, nhiều hộ còn thuê thêm lao động thời vụ từ các địa phương như Bắc Hà, Si Ma Cai để đáp ứng khối lượng công việc.
“Những năm gần đây, thôn xác định cây vụ đông là hướng phát triển chủ lực, góp phần nâng tỷ trọng thu nhập thêm trên 20% trong tổng thu nhập cả năm của người dân,” ông Phạm Văn Xuân nhấn mạnh. Hiện, thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt khoảng 72 triệu đồng/năm; trong đó sản xuất vụ đông đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và nâng cao tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.
Ông Đỗ Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thắng, cho biết toàn xã hiện có trên 8 vùng sản xuất cây vụ đông tập trung; trong đó thôn Quyết Tâm chiếm khoảng 1/10 diện tích. Đây là một trong những địa bàn đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ lúa, ngô sang rau màu và hoa hàng hóa.
"Vụ đông năm nay, giá trị sản xuất rau, hoa vụ đông tại thôn Quyết Tâm đạt khoảng 300 - 400 triệu đồng/ha/vụ. So với sản xuất lúa, ngô trước đây cho thu nhập thấp, mô hình này đã nâng cao rõ rệt giá trị trên một đơn vị diện tích đất, khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp" - ông Đỗ Ngọc Sơn thông tin thêm.
Đến nay, nhiều hộ dân tại thôn Quyết Tâm đã được tập huấn quy trình sản xuất an toàn, cấp mã vùng trồng, từng bước áp dụng tiêu chuẩn VietGAP. UBND xã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn tăng cường kiểm tra, test mẫu sản phẩm nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm khi cung ứng ra thị trường.
Thời gian tới, xã tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi sang sản xuất thâm canh tại các khu vực có điều kiện thuận lợi về đất đai và nguồn nước; đồng thời đẩy mạnh liên kết với các đơn vị thu mua, từng bước xây dựng chuỗi sản xuất - tiêu thụ ổn định.
Không chỉ nâng cao thu nhập, tạo việc làm cho hàng trăm lao động, mô hình rau, hoa vụ đông tại thôn Quyết Tâm đang góp phần quan trọng thực hiện tiêu chí thu nhập, thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, an toàn và lâu dài.
