Nếu trước đây, việc đọc sách thường gắn với hình ảnh cá nhân lặng lẽ bên trang giấy, thì nay thói quen ấy đang được “tập thể hóa” trong những không gian chung. Thay vì chỉ đọc một mình, nhiều bạn trẻ tham gia book club để cùng chia sẻ cảm nhận, tranh luận ý tưởng và mở rộng quan hệ xã hội. Ở Hà Nội, TPHCM hay Đà Nẵng, không khó để bắt gặp những buổi sinh hoạt sách tại quán cà phê, thư viện hoặc không gian sáng tạo. Một cuốn sách được chọn làm trung tâm, các thành viên đọc trước ở nhà, rồi cùng thảo luận sôi nổi, mỗi người mang đến một góc nhìn riêng.
Sự phát triển của mạng xã hội cũng là đòn bẩy quan trọng giúp phong trào book club lan rộng. Ban đầu, nhiều nhóm chỉ hoạt động trực tuyến với mục đích giới thiệu, bình luận về sách. Sau đó, nhu cầu gặp gỡ trực tiếp ngày càng lớn, dẫn tới những buổi offline định kỳ. Điển hình như cộng đồng “Book Club Việt Nam” trên facebook với hàng chục nghìn thành viên, thường xuyên tổ chức tọa đàm tại quán cà phê; hay nhóm “Mọt sách Sài Gòn” với phương châm “Đọc để hiểu, chia sẻ để nhớ lâu hơn” thu hút đông đảo sinh viên tham gia. Một số thư viện cộng đồng cũng xây dựng book club dành riêng cho thiếu niên nhằm khơi dậy thói quen đọc từ sớm.
Có thể nói, sự chuyển dịch từ online sang offline phản ánh đúng nhu cầu kép của giới trẻ hiện nay: vừa mong muốn kết nối tri thức, vừa khát khao giao lưu đời thực. Quỳnh Chi (23 tuổi, Hà Nội), thành viên CLB Sách và Hành động, chia sẻ: “Book club trước hết tạo động lực để đọc. Nếu đọc một mình, nhiều bạn dễ bỏ dở hoặc nhanh quên nội dung. Nhưng khi tham gia câu lạc bộ, việc có ‘deadline đọc sách’ cùng cơ hội trao đổi khiến thói quen đọc được duy trì đều đặn hơn.”
Không chỉ tạo động lực, book club còn mở ra cơ hội học hỏi đa chiều. Một cuốn sách, qua lăng kính của nhiều người, trở nên phong phú và giàu ý nghĩa hơn: sinh viên kinh tế có thể tiếp cận tiểu thuyết từ góc độ quản trị, trong khi người học văn lại phân tích ngôn ngữ và biểu tượng. Sự đa thanh ấy chính là yếu tố hấp dẫn, khiến nhiều bạn trẻ gắn bó lâu dài.
Book club cũng trở thành môi trường kết nối cộng đồng. Trong nhịp sống hiện đại, không dễ để tìm thấy bạn cùng sở thích. Nhờ câu lạc bộ sách, những “mọt sách” gặp gỡ nhau, biến đam mê cá nhân thành hoạt động tập thể, từ đó hình thành những mối quan hệ thân thiết ngoài đời.
Điểm đáng chú ý là book club của giới trẻ không giới hạn trong phạm vi văn học kinh điển. Nhiều nhóm lựa chọn chủ đề đa dạng, từ sách self-help, triết học, công nghệ, kỹ năng nghề nghiệp đến các “reading challenge” theo tháng như: “Tháng 9 - đọc sách về môi trường” hay “Tháng 10 - khám phá văn học Nhật Bản.” Nhờ vậy, thông điệp từ những cuốn sách được lan tỏa một cách gần gũi và tự nhiên hơn.
Bà Nguyễn Thu Trang - Giám đốc Bản quyền và xuất bản sách Tân Việt cho rằng, việc phát triển văn hoá đọc không chỉ dừng lại ở sách in truyền thống mà cần mở rộng mạnh mẽ trên các nền tảng số, đặc biệt hướng tới giới trẻ. Tuy nhiên, song song với việc hiện đại hoá, việc gìn giữ thói quen đọc sách in vẫn rất cần thiết để duy trì một nét đẹp văn hoá.
Thực tế, sự phát triển mạnh mẽ của phong trào book club trong thời gian gần đây chính là minh chứng sinh động cho tinh thần đổi mới ấy. Không chỉ duy trì thói quen đọc truyền thống, các câu lạc bộ còn mở rộng không gian sang trực tuyến, góp phần tạo nên một cộng đồng đọc sách năng động, đa dạng và gắn kết. Các chuyên gia xuất bản nhận định, book club đang trở thành cầu nối giữa sách và bạn đọc trong xã hội số, khơi dậy tinh thần tự học, tư duy phản biện và lan tỏa tình yêu tri thức trong cộng đồng.
