Những năm qua, xã Lâm Thượng xác định xây dựng đời sống văn hóa là nhiệm vụ xuyên suốt trong quá trình phát triển địa phương và xây dựng nông thôn mới. Từ sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền đến sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, phong trào được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng thôn, bản.
Ông Hoàng Văn Cói - Phó Chủ tịch UBND xã Lâm Thượng cho biết, địa phương luôn gắn phong trào xây dựng đời sống văn hóa với các phong trào thi đua yêu nước và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
“Địa phương chú trọng đưa nội dung xây dựng đời sống văn hóa vào sinh hoạt cộng đồng, thực hiện hiệu quả hương ước, quy ước nhằm xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và phát huy các giá trị truyền thống” - ông Cói chia sẻ.
Điều đáng ghi nhận là phong trào không chỉ dừng lại ở các tiêu chí hay danh hiệu mà đã tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của người dân. Nếu trước đây, việc xây dựng “Gia đình văn hóa”, “Khu dân cư văn hóa” chủ yếu mang tính vận động thì nay đã trở thành mục tiêu tự giác của mỗi hộ gia đình.
Người dân không chỉ quan tâm đến phát triển kinh tế mà còn chú trọng xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp; giữ gìn an ninh trật tự và nâng cao đời sống tinh thần. Chính sự đồng thuận ấy đã tạo nên sức mạnh nội sinh giúp Lâm Thượng từng bước đổi thay.
Tại thôn Hin Lạn, đời sống văn hóa cộng đồng được gìn giữ và phát huy qua những nếp nhà sàn truyền thống, các hoạt động văn nghệ và tinh thần đoàn kết gắn bó của người dân.
Trưởng thôn Hoàng Công Bình cho biết, bà con trong thôn luôn phát huy tinh thần đoàn kết, cùng nhau gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Tày và xây dựng đời sống tinh thần lành mạnh. Hiện nay, trên 98% số hộ trong thôn đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa", hơn 90% số hộ đạt "Gia đình hạnh phúc”.
Không chỉ đạt nhiều kết quả tích cực trong xây dựng đời sống văn hóa, thôn Hin Lạn còn là nơi những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ và phát huy giữa nhịp sống hiện đại. Những làn điệu then, tiếng đàn tính vẫn được truyền dạy cho lớp trẻ. Mỗi dịp lễ, Tết hay ngày hội đại đoàn kết, bà con lại quây quần tại nhà văn hóa để giao lưu văn nghệ, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Song song với đó, phong trào vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn cũng được người dân duy trì thường xuyên. Các tuyến đường sạch sẽ, với hàng hoa ven ngõ đã góp phần tạo nên diện mạo khang trang cho vùng quê vùng cao.
Chị Hoàng Thị Men, người dân thôn Hin Lạn chia sẻ: “Mọi người trong thôn luôn đoàn kết, giúp đỡ nhau trong cuộc sống, cùng tham gia vệ sinh môi trường, giữ gìn đường làng, ngõ xóm sạch đẹp và bảo tồn văn hóa dân tộc”.
Nếu Hin Lạn là điểm sáng về đời sống văn hóa cộng đồng thì thôn Bản Muổi lại là minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của một địa bàn từng còn nhiều khó khăn.
Trước đây, Bản Muổi là địa bàn còn nhiều khó khăn với tỷ lệ hộ nghèo cao và hạ tầng thiếu đồng bộ. Tuy nhiên, nhờ sự chung sức của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân, diện mạo thôn hôm nay đã có nhiều khởi sắc với hệ thống giao thông được đầu tư, nhà cửa khang trang hơn và đời sống người dân ngày càng ổn định. Trưởng thôn Hoàng Văn Cận cho biết, cùng với phát triển kinh tế, người dân ngày càng có ý thức hơn trong việc giữ gìn văn hóa truyền thống.
“Những điệu hát then, trò chơi dân gian từng có thời gian bị mai một thì nay đã được khôi phục và đưa vào các hoạt động sinh hoạt cộng đồng” - ông Cận chia sẻ.
Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt 65,5 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 4,8%; 99% hộ đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa" và 95% hộ dân có nhà ở kiên cố. Đặc biệt, 100% tuyến đường trong thôn được thắp sáng bằng điện năng lượng mặt trời, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và bảo đảm an ninh trật tự ở địa phương.
Sự đổi thay ở Bản Muổi không chỉ nằm ở những con số mà còn ở tinh thần chủ động vươn lên của người dân. Từ chỗ còn trông chờ, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn phát triển kinh tế, tích cực tham gia các phong trào chung của địa phương và cùng nhau xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Hin Lạn và Bản Muổi chỉ là hai trong nhiều điểm sáng của xã Lâm Thượng trong xây dựng đời sống văn hóa. Đến nay, cả 31 thôn, bản trên địa bàn đều có nhà văn hóa và sân chơi thể thao; 100% thôn có khu sinh hoạt văn hóa, văn nghệ - thể thao đạt chuẩn. Mỗi thôn đều duy trì ít nhất một câu lạc bộ văn hóa - thể thao hoạt động thường xuyên. Nhà văn hóa giờ đây không chỉ là nơi hội họp mà thực sự trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi người dân giao lưu văn nghệ, tổ chức thể thao và chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế.
Bên cạnh đó, 31 tủ sách văn hóa được bố trí tại các thôn, bản góp phần nâng cao dân trí, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên được tiếp cận thêm tri thức và thông tin mới.
Không chỉ dừng lại ở xây dựng đời sống văn hóa, Lâm Thượng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “xã hạnh phúc” - nơi người dân được sống trong môi trường an toàn, đoàn kết và phát triển toàn diện.
Năm 2025, trên 94% hộ gia đình trên địa bàn xã đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa"; hơn 90% thôn, bản đạt danh hiệu văn hóa; 90% thôn, bản đạt chuẩn “Thôn hạnh phúc”. Các mô hình “Trường học hạnh phúc”, “Lớp học hạnh phúc”, “Bệnh viện - bác sĩ tận tâm” được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và mức độ hài lòng của người dân.
Theo mục tiêu đề ra, đến hết năm 2026, xã phấn đấu có trên 90% hộ đạt danh hiệu "Gia đình văn hóa", trên 90% hộ đạt "Gia đình hạnh phúc" và chỉ số hạnh phúc toàn xã đạt trên 68%. Cùng với đó, địa phương định hướng phát triển du lịch cộng đồng, hướng tới xây dựng làng du lịch đạt tiêu chuẩn ASEAN.
Từ những tuyến đường sạch đẹp, nhà văn hóa rộn ràng tiếng hát đến sự đổi thay trong đời sống vật chất, tinh thần của người dân, Lâm Thượng đang từng bước khẳng định hiệu quả từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng.
