Trải nghiệm với công nghệ bảo tàng

Với việc đổi mới và sử dụng công nghệ số, các bảo tàng đang mở ra một tương lai tươi sáng, nơi di sản văn hóa nghệ thuật được đánh thức và sống lại mạnh mẽ.

Khách tham quan Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Thổi hồn vào hiện vật

Bảo tàng Lịch sử quốc gia là một trong những bảo tàng đầu tiên ở Việt Nam ứng dụng công nghệ trong giới thiệu trưng bày bảo tàng. Phần ứng dụng công nghệ của Bảo tàng Lịch sử quốc gia hầu hết tập trung vào phát huy những giá trị như hệ thống trưng bày 3D, số hóa một số bảo vật quốc gia và các chương trình ứng dụng khác… Đó là những ứng dụng công nghệ trong việc phát huy những giá trị sưu tầm của bảo tàng.

Sự phát triển vượt bậc của công nghệ đã thay đổi nhận thức, quan điểm tiếp cận đối với di sản văn hóa. Trong lĩnh vực bảo tàng, không chỉ Bảo tàng Lịch sử quốc gia, thời gian qua, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMusuem VFA với 9 ngôn ngữ. Khi dịch Covid-19 bùng phát, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ra mắt 3D tour, khách tham quan có thể trải nghiệm 360 độ hệ thống trưng bày thường xuyên của Bảo tàng dù ở bất kỳ đâu. Chỉ trong 1 tuần, tour này đã thu hút gần 70.000 lượt trải nghiệm, trong khi đó thường Bảo tàng chỉ đón khoảng 70.000 khách tham quan/năm.

TS Nguyễn Anh Minh - Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết, từ kết quả đó, ý tưởng làm không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến, thiết kế các phòng trưng bày khác nhau, phù hợp với chất liệu, hình ảnh để họa sĩ lựa chọn, đăng ký đưa triển lãm lên không gian mạng, thay vì chỉ tổ chức tại phòng triển lãm thực.

Cùng với việc chuyển đổi số các hiện vật tại Bảo tàng tỉnh Yên Bái hình thành bảo tàng thực tế ảo (VR), Bảo tàng còn mạnh dạn trong việc phối hợp với Công ty Sắc màu Hà Nội xây dựng và khai thác phần mềm thuyết minh tự động. Đây là bước đột phá về công tác giới thiệu các sưu tập hiện vật và nội dung trưng bày của Bảo tàng, là sản phẩm mới đem đến cho công chúng sự tiện ích, thuận lợi khi tìm hiểu, khám phá các di sản.

Ông Hoàng Tiến Long - Giám đốc Bảo tàng tỉnh Yên Bái cho rằng, trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập sâu rộng thì đòi hỏi bảo tàng cũng cần phải có sự đổi mới mọi hoạt động của mình, đặc biệt là các khâu tuyên truyền, quảng bá hoạt động thu hút khách tham quan, hướng tới phát triển du lịch. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các khâu công tác của bảo tàng nói chung, công tác tuyên truyền quảng bá nói riêng góp phần khẳng định vị thế của bảo tàng, khả năng hội nhập và thích ứng với xu thế phát triển chung của xã hội.

Nền tảng vẫn là nội dung

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong quá trình áp dụng công nghệ và thực hiện chuyển đổi số cho bảo tàng, điều quan trọng nhất vẫn là sự chú trọng đến chất lượng nội dung, không chỉ đơn thuần là công nghệ mà đã được áp dụng.

Mặc dù công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc tái tạo và truyền tải trải nghiệm cho khách tham quan, nhưng nội dung là yếu tố cốt lõi để tạo nên sự tương tác và gắn kết với người dùng. Điều này đòi hỏi sự đầu tư kỹ lưỡng vào việc nghiên cứu, thu thập và trình bày thông tin một cách hấp dẫn và sáng tạo.

Bà Nguyễn Thị Thu Hoan - Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia cho biết, có những khách đánh giá rằng, xem trưng bày ảo thấy dễ hiểu, chi tiết và đầy đủ thông tin hơn tham quan trưng bày thật. Chẳng hạn, khi quan sát trống đồng Ngọc Lũ trong tủ kính tại Bảo tàng thì không thể cảm thụ được hết những giá trị của bảo vật quốc gia này. Nhưng khi tham quan trên trưng bày tương tác ảo 3D, khách tham quan có thể quan sát được các chi tiết hoa văn trang trí, cũng như các thông tin chi tiết về hiện vật và tự tương tác các nội dung tham quan mà mình mong muốn... Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là bảo tàng ảo có thể thay thế được bảo tàng thực. Vì những hiện vật được trưng bày tại bảo tàng là hiện vật gốc, chúng mang lại cảm xúc trực tiếp cho con người, từ đó khơi dậy những giá trị. Việc xây dựng chuyển đổi công nghệ số và bảo tàng thực là hai việc song song cùng tồn tại.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào bảo tàng là rất cần, nhưng vẫn phải dựa trên trưng bày cơ bản tốt, nền tảng nội dung tốt. Nếu trưng bày cơ bản không tốt, tất cả những việc đó chỉ mang tính chất hình thức, tốn tiền. Câu chuyện không xúc động thì có dùng QR code cũng sẽ chỉ thành thứ mờ nhạt, chung chung, vô duyên. Khi các bảo tàng còn nghèo thì nên tập trung vào đổi mới nội dung trước khi triển khai công nghệ để thành bảo tàng thông minh. Bên cạnh đó, bảo tàng là phải có thông điệp, mỗi trưng bày, hiện vật là một câu chuyện, mỗi câu chuyện lại có một thông điệp, nhiều thông điệp nhỏ tạo thành thông điệp lớn. Và câu chuyện đó vừa là nghệ thuật kể chuyện bằng hiện vật, vừa áp dụng được công nghệ.

Còn bà Từ Thị Thu Hằng - Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam lưu ý, nếu chuyển đổi số quan trọng ở tạo lập, liên thông, khai thác dữ liệu thì trong lĩnh vực di sản văn hóa, vấn đề quan trọng chính là số hóa di sản, phổ cập giá trị di sản và sáng tạo các giá trị mới, sản phẩm văn hóa mới trên môi trường số.

Báo Đại đoàn kết

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

fb yt zl tw