TPP và 6 tác động lớn nhất đến kinh tế Việt Nam

Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) được nhận định sẽ có tác động lớn đến kinh tế vĩ mô, tăng trưởng kinh tế, tới từng doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Chính vì vậy, với bài học từ WTO, cần phải có sự chuẩn bị thật kỹ để tận dụng được những cơ hội mà TPP mang lại, tiên s sĩ (TS) Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) nêu quan điểm.

Kịch bản cho Việt Nam

- VEPR vừa công bố báo cáo nghiên cứu về đánh giá tác động của TPP đến Việt Nam. Xin ông cho biết những kết luận chính của bản nghiên cứu là gì?

TS. Nguyễn Đức Thành: Nghiên cứu của chúng tôi đã chỉ ra 6 tác động lớn nhất của TPP vào nền kinh tế Việt Nam.

Thứ nhất, nhập khẩu gia tăng trong khi xuất khẩu có xu hướng giảm.

Thứ hai, khi TPP được thực thi, các dòng thuế quan sẽ giảm dần về 0% khiến doanh thu về thuế giảm.
 
Thứ ba, việc tham gia TPP không chỉ đòi hỏi các nước tham gia cắt giảm các hàng rào thuế quan mà còn đòi hỏi cắt giảm hàng rào phi thuế quan như chi phí vận chuyển, thủ tục chờ đợi nhập khẩu...

Thứ tư, Việt Nam sẽ không còn khả năng duy trì lợi thế về lao động giá rẻ khi nhu cầu về lao động có kỹ năng tăng lên và không thể duy trì được tăng trưởng kinh tế trong nước giống như trường hợp của Trung Quốc hiện nay. Sự dịch chuyển tự do của lao động không chỉ trong nước mà cả giữa các nước, đầu tư mạnh vào giáo dục.

Thứ năm, các nước sẽ có xu hướng áp dụng các hàng rào kỹ thuật thay thế để bảo vệ các ngành sản xuất nội địa của mình. Trong bối cảnh chất lượng các sản phẩm của Việt Nam chưa cao, vấn đề này sẽ hạn chế xuất khẩu.
 
Thứ sáu, với những ưu đãi khi gia nhập TPP, đầu tư của Việt Nam sẽ tăng mạnh với sự gia tăng của các dòng thương mại, các nước trong khối sẽ tăng cường đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.

- Vậy kịch bản nào cho nền kinh tế Việt Nam sau TPP, thưa ông?

TS. Nguyễn Đức Thành: Đối với toàn bộ nền kinh tế, trong hầu hết các kịch bản mô phỏng sử dụng mô hình GE, Việt Nam là nước có được mức thay đổi GDP lớn nhất tính theo %.

Tuy nhiên, tác động từ Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chỉ ở mức nhỏ, trong khi ảnh hưởng của TPP lên nền kinh tế là lớn hơn nhiều lần.

Về đầu tư, mức tăng đầu tư của Việt Nam là ấn tượng nhất trong các nước, xấp xỉ mức tăng của Nhật Bản và gần gấp đôi mức tăng của Australia, Malaysia và Mỹ (tính theo giá trị).

Trong khi đó, nhóm các nước nằm ngoài AEC và TPP sẽ bị suy giảm đầu tư, đặc biệt là Trung Quốc và EU.

Trong các kịch bản đánh giá tác động khi TPP có hiệu lực, kết quả mô phỏng cho thấy, thương mại Việt Nam với các nước TPP tăng lên, còn đối với các nước ngoài TPP, lại có xu hướng tăng nhập khẩu và giảm nhẹ xuất khẩu.

Không nên quá tự mãn

- Bên cạnh triển vọng cho nền kinh tế, TPP cũng tiềm ẩn những rủi ro?

Trước đây, Việt Nam gia nhập WTO đã từng nhận được rất nhiều kỳ vọng. xuất khẩu và đầu tư nước ngoài tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng nguồn vốn lớn ồ ạt đổ vào Việt Nam đi kèm với chính sách tiền tệ thiếu kinh nghiệm đã góp phần thổi phồng bong bóng bất động sản, và khiến lạm phát hai chữ số trở lại những năm 2008-2011.

Sự phụ thuộc lớn của Việt Nam vào nhập khẩu và đầu tư nước ngoài và những yếu kém nội tại kéo dài giai đoạn hậu WTO đã gióng lên hồi chuông rằng, Việt Nam không nên quá tự mãn với việc ký kết những FTA đầy hứa hẹn như TPP, hay ở mức độ thấp hơn như AEC.

Hiện nay, TPP đang được đàm phán rất nhanh, nếu không chuẩn bị kỹ, những lợi thế và bất lợi của TPP sẽ đan xen vào nhau, dẫn đến những mất kiểm soát.

Khi TPP được ký kết và thực thi, những ngành kém lợi thế, sức cạnh tranh yếu sẽ bị thiệt hại ở nhiều mức độ khác nhau, đặc biệt với các ngành chăn nuôi, lâm nghiệp, sản phẩm gỗ, khai khoáng, công nghiệp.

Khi TPP được thực thi, các dòng thuế quan sẽ giảm dần về 0% khiến doanh thu về thuế giảm. Điều này ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách, khiến cho Chính phủ có thể tìm cách bù đắp nguồn thâm hụt nhằm giữ ổn định ngân sách.

Tuy nhiên, một số chính sách có thể cản trở nỗ lực hồi phục nền kinh tế, tăng khả năng xảy ra bất ổn định kinh tế vĩ mô.

- Theo ông, Việt Nam cần có những chính sách gì để đối phó với những tác động xấu từ TPP?

TS. Nguyễn Đức Thành: Việc thực hiện theo các cam kết trong TPP đòi hỏi những thay đổi về chính sách và pháp luật trong nước. Việt Nam cần có những chính sách hỗ trợ pháp lý để thúc đẩy phát triển những ngành có lợi thế so sánh.

Với những ngành sẽ được lợi sau khi TPP có hiệu lực như: dệt may, thủy sản, nông sản... cần chủ động các nhân tố lao động, vốn, đất đai và các tài nguyên khác. Với các ngành kém được lợi thế như chăn nuôi, lâm nghiệp, công nghiệp... cần tái cơ cấu để tăng năng suất, hiệu quả hơn.

Nhà nước cần có những chính sách hợp lý khuyến khích sản xuất và tiêu dùng. Các chính sách nên tập trung vào chi tiêu thường xuyên.

Đặc biệt, sau khi tham gia TPP, Việt Nam cần phải điều chỉnh cả những yếu tố thương mại như những nội dung liên quan tới lao động, quyền sở hữu trí tuệ... khẳng định sự cấp thiết phải tiến hành cải cách thể chế, tự do hóa thị trường các yếu tố đầu vào như lao động, vốn, đất đai.

(Theo VnEconomy)

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ động phòng, chống dông lốc

Chủ động phòng, chống dông lốc

Cuối tháng ba, một cơn dông lốc bất ngờ quét qua phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ và các khu vực lân cận, gây thiệt hại nặng về nhà ở và tài sản của người dân. Dù chỉ diễn ra trong khoảng 30 - 40 phút, nhưng với cường độ mạnh, diễn biến nhanh, cơn dông đã để lại hậu quả nghiêm trọng, vượt ngoài dự báo thông thường.

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Đường sắt Việt Nam hiện đang kết nối với đường sắt các nước thông qua hai cửa khẩu đường sắt là ga Đồng Đăng và ga Lào Cai. Trong tương lai, ngành đường sắt tiếp tục nghiên cứu, mở rộng kết nối với Lào và Campuchia.

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Từ cây chè truyền thống, xã Liên Sơn đang từng bước chuyển mình khi đưa cây mắc ca vào trồng xen canh trên cùng diện tích. Mô hình sản xuất hai tầng cây trồng bước đầu phát huy hiệu quả, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Tận dụng lợi thế về đất đai, rừng và mặt nước, xã Thác Bà đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất, hình thành các vùng chuyên canh. Những mô hình sản xuất hiệu quả không chỉ mở ra sinh kế ổn định mà còn giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng mạnh mẽ giữa các địa phương, cải cách thể chế được xem là “chìa khóa vàng” để khai thông nguồn lực và tạo đột phá. Với Lào Cai - tỉnh biên giới có nhiều tiềm năng, những thay đổi mạnh mẽ về cơ chế, chính sách đang trở thành động lực quan trọng, tạo bước chuyển rõ nét ở các lĩnh vực trụ cột như du lịch và xuất - nhập khẩu.

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Từ vùng quê nhiều khó khăn, xã Tân Lĩnh hôm nay đang trên đà khởi sắc, vững bước vào hành trình xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, giàu bản sắc. Nhà ở được xây dựng kiên cố; lúa, ngô xanh mướt trên đồng; đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa phong quang sạch sẽ, có điện chiếu sáng mỗi khi đêm về.

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Cầu treo Pờ Hồ - tuyến kết nối giữa thôn Pờ Hồ và thôn Trung Hồ, xã Trung Lèng Hồ cũ, nay thuộc xã Mường Hum đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người dân mỗi khi qua lại.

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Chỉ sau hơn 10 ngày ra quân làm đường, 2 km nền tuyến đường từ thôn Van Hồ đi Suối Chải (xã Bát Xát) đã được san gạt mở mới. Con số ấy không chỉ thể hiện quyết tâm của đơn vị thi công mà còn là minh chứng rõ nét cho sự đồng lòng, chung sức của chính quyền và Nhân dân địa phương trong việc hiện thực hóa ước mơ có một con đường giao thông thuận tiện.

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Sáng 07/4, tại phường Lào Cai, Sở Thương mại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình giao thương hợp tác doanh nghiệp Vân Nam - Lào Cai, nhằm tăng cường kết nối, mở rộng thị trường và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng hàng hóa giữa hai địa phương.

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Tuyến đường sắt Yên - Lào đoạn qua xã Bảo Hà (tỉnh Lào Cai) dài 22,4 km, giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa và hành khách của địa phương. Tuy nhiên, trong thời gian dài, dọc tuyến vẫn tồn tại 10 lối đi tự mở hình thành từ thói quen đi lại của người dân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Được xác định là "đòn bẩy" quan trọng trong chương trình xây dựng nông thôn mới, hệ thống hợp tác xã nông nghiệp Lào Cai đang phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt kinh tế tập thể. Với mục tiêu thành lập mới hàng chục hợp tác xã mỗi năm, tỉnh đang nỗ lực biến các đơn vị này thành "hạt nhân" liên kết, không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân mà còn trực tiếp nâng cao giá trị trên từng ha canh tác.

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, từ năm 2015, cây dưa hấu trên đồng đất Cốc San đã sinh trưởng tốt, cho sản lượng cao và hiệu quả kinh tế vượt trội so với lúa và ngô. Do đó, hiện nay, xã Cốc San đang tập trung hướng dẫn và đồng hành cùng nông dân trong việc mở rộng diện tích trồng mới dưa hấu.

fb yt zl tw