Từ nông thôn mới đến khát vọng cực tăng trưởng mới

Xã Chấn Thịnh đang tích cực chuyển đổi những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang phát triển các vùng cây trồng hàng hóa giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập và thay đổi tư duy sản xuất của người dân.

Từ lợi thế nguồn nước lạnh tự nhiên chảy ra từ các khe núi, người dân xã Việt Hồng đã mạnh dạn phát triển nghề nuôi cá tầm thương phẩm, mở thêm hướng nâng cao thu nhập trong sản xuất nông nghiệp. Mô hình kinh tế mới này đang khẳng định hiệu quả rõ rệt, mở ra hướng đi đầy triển vọng trong việc nâng cao thu nhập và đa dạng hóa sinh kế cho người dân địa phương.

Nhờ phát huy vai trò của cộng đồng dân cư, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của Ban Quản lý rừng phòng hộ Trạm Tấu, lực lượng kiểm lâm và chính quyền cơ sở, công tác quản lý, bảo vệ rừng tại các xã vùng cao đang đạt nhiều kết quả tích cực. Những cánh rừng đầu nguồn không chỉ được bảo vệ an toàn mà còn trở thành nền tảng quan trọng cho phát triển sinh kế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2026/NĐ-CP quy định hình thức, phương thức, đối tượng, chính sách về và chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp theo quy định tại khoản 4 Điều 52 Luật Chuyển giao công nghệ, với nhiều chính sách ưu đãi trong đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng; xây dựng và nhân rộng mô hình; xã hội hóa khuyến nông, chuyển giao công nghệ trong nông nghiệp,... Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 20/8 tới.

Trên những triền đồi và bãi bồi màu mỡ của xã Thượng Hà (tỉnh Lào Cai), những vườn đào cảnh xanh tốt, những ruộng dưa hấu, thanh long, chanh leo trải dài đang mang lại diện mạo mới cho vùng quê. Việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên mở ra hướng phát triển kinh tế, giúp nhiều hộ dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Từ khi chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phường Cam Đường đã tạo nên bước đột phá trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Với tinh thần quyết liệt, sâu sát của cấp ủy đảng, chính quyền, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự linh hoạt, thấu tình đạt lý trong thực hiện GPMB, phường Cam Đường đã khơi thông nhiều “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm.

Trận mưa lớn kéo dài từ đêm 04 đến sáng 05/7 đã gây sạt lở tại 19 điểm trên tuyến Quốc lộ 32, đoạn từ Km285 đến Km318, với tổng khối lượng đất, đá sạt lở ước tính hơn 2.000m³, gây ách tắc giao thông và ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.

Với hơn 23.000 ha mặt nước, khí hậu phù hợp cho nuôi cá nước ngọt và cá nước lạnh - đó là những lợi thế để lào cai phát triển thủy sản. Từ những lồng cá trên các hồ thủy điện đến các trang trại cá hồi, cá tầm, nghề nuôi thủy sản đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, để thủy sản trở thành ngành hàng có giá trị cao vẫn còn nhiều "nút thắt" cần được tháo gỡ.

Giữa những cánh rừng xanh của vùng cao Bắc Hà, những cây tam thất, sâm Lai Châu, thất diệp nhất chi hoa… đang từng ngày sinh trưởng. Từ lợi thế ấy, Hợp tác xã Nông nghiệp Cồ Dề Chải đã lựa chọn hướng đi khác biệt khi kết hợp phát triển dược liệu với du lịch sinh thái, chăm sóc sức khỏe. Mô hình góp phần nâng cao giá trị tài nguyên rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành vùng sản xuất hàng hóa và tăng cường liên kết tiêu thụ đang mở ra hướng phát triển mới cho xã biên giới Pha Long. Từ những triền đồi khô cằn, người dân từng bước gây dựng các vùng cây ăn quả, cây dược liệu và cây nguyên liệu phục vụ chế biến, tạo sinh kế bền vững, góp phần giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.

Ngày 03/7, Đoàn công tác Sở Khoa học và Công nghệ đã kiểm tra thực địa kết quả thực hiện đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu thử nghiệm một số giống dứa có năng suất cao, chất lượng tốt và hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh đạt tiêu chuẩn VietGAP” tại xã Bản Lầu. Đề tài do Đại học Thái Nguyên thực hiện.

Mỗi mùa mưa đến, đồng bào các dân tộc ở các thôn Pờ Hồ, Trung Hồ, Séo Tả Lé, xã Trung Lèng Hồ cũ (nay là xã Mường Hum) lại thấp thỏm, lo lắng vì lũ từ thượng nguồn đổ về các con suối, chia cắt giao thông, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Thế nhưng từ tháng 7 năm nay, khi hai cây cầu kiên cố bắc qua suối Pờ Hồ và Trung Hồ hoàn thành, nỗi lo ấy dần lùi lại phía sau, mở ra cơ hội phát triển mới cho vùng đất dưới chân núi Pu Ta Leng.

Không mở rộng diện tích bằng cách tác động vào rừng tự nhiên, xã Lao Chải đang lựa chọn một hướng đi khác: phát triển cây đẳng sâm dưới tán sơn tra nhằm gia tăng giá trị trên cùng một diện tích đất. Từ mô hình thí điểm, địa phương kỳ vọng hình thành sinh kế bền vững, bảo tồn nguồn gen dược liệu bản địa và tạo động lực cho phát triển kinh tế xanh ở vùng cao, nơi bảo vệ rừng và phát triển sản xuất không còn là hai mục tiêu tách rời.

Phủ xanh đồi núi trọc không đơn thuần là trồng thêm cây xanh, mà còn là vun đắp nền tảng cho phát triển bền vững.

Sau nhiều năm phát triển nóng về diện tích, ngành quế Lào Cai đang đứng trước giai đoạn mới - giai đoạn của chất lượng, của chế biến sâu và phát triển thị trường. Đó không chỉ là yêu cầu từ thực tiễn mà còn là hướng đi “bắt buộc” nếu muốn “vàng xanh” tiếp tục giữ được vị thế trong tương lai.

Trước diễn biến thời tiết khó lường trong vụ mùa năm 2026 nông dân trên địa bàn tỉnh đang chủ động triển khai các khâu sản xuất. Từ làm đất, gieo mạ, chăm sóc đến lựa chọn giống và bố trí thời vụ theo từng vùng, tất cả đều được thực hiện sớm nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo đảm mục tiêu gieo cấy 47.000 ha lúa mùa.

Ngày 30/6, xã Hạnh Phúc phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Lào Cai, Tổ chức Bánh Mỳ cho Thế giới và Tổ chức Nghiên cứu Nông lâm quốc tế tổ chức lễ ra quân trồng cây theo mô hình nông - lâm kết hợp. Hoạt động nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp sinh thái, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng cao.

Quế là cây trồng có giá trị kinh tế cao, mang lại nguồn thu nhập lớn, tạo sinh kế cho hàng chục nghìn hộ dân từ vùng thấp đến vùng cao trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, việc phát triển ngành hàng quế Lào Cai hiện vẫn đang đối mặt với một số “điểm nghẽn” lớn như: chất lượng vùng nguyên liệu chưa đồng đều; liên kết chuỗi giá trị còn yếu; chế biến sâu còn hạn chế và đặc biệt là thị trường xuất khẩu thiếu sự đa dạng…

Từ vùng thấp đến vùng cao, cây quế vươn lên trở thành “vàng xanh” mang lại sinh kế cho hàng chục nghìn hộ dân và đóng góp lớn cho xuất khẩu nông - lâm sản. Nhưng phía sau sự tăng trưởng mạnh về diện tích và sản lượng là những “điểm nghẽn” về chất lượng, chế biến và thị trường. Khi giá trị vẫn dừng ở mức thấp, bài toán đặt ra là làm thế nào để ngành quế phát triển bền vững, nâng tầm trên chuỗi giá trị toàn cầu.

Những ngày này, nông dân nhiều địa phương trong tỉnh đang bước vào vụ thu hoạch tre măng. Với gần 7.300 ha tre măng, trong đó khoảng 5.000 ha đang cho thu hoạch ổn định, vụ măng năm nay được kỳ vọng tiếp tục mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.