Theo Cục Thuế, xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô qua các tuyến vận chuyển trọng yếu đã khiến cho giá dầu thô thế giới tăng đột biến, kéo theo giá xăng dầu trong nước có nhiều biến động mạnh. Đặc biệt trong tháng 3 với 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu cần được theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện sai phạm và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.
Qua rà soát cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử đối với một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, Cục Thuế thấy một số dấu hiệu bất thường như số lượng hàng bán trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động mạnh, cá biệt có những doanh nghiệp tổng sản lượng xuất bán trong 2 ngày trước lớn gấp hơn 3 lần sản lượng 2 ngày sau thời điểm tăng giá; tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong quản lý thuế.
Cục Thuế yêu cầu Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn tập trung nguồn lực thực hiện rà soát, phân tích dữ liệu về khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho,… trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, xác định doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý trực tiếp, kiểm tra đột xuất.
Cụ thể, kiểm tra việc khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường; kiểm tra việc lập hóa đơn điện tử từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng, dầu trong thời kỳ bán hàng từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay.
Theo đó, kiểm tra lượng xăng dầu hàng bán ra của doanh nghiệp tại các ngày trước, trong và sau ngày Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, bởi đây là những ngày sản lượng xăng, dầu xuất bán biến động lớn hơn nhiều so với các ngày khác.
Cục Thuế cũng lưu ý về kiểm tra như số lượng hóa đơn điện tử xuất trong ngày, lưu ý các hóa đơn điện tử có sản lượng lớn; đối chiếu sổ sách kế toán bán hàng để đối chiếu lượng hàng hóa đã bán với hóa đơn đã phát hành và hàng hóa đã thực tế xuất kho.
Đồng thời, kiểm tra sổ sách xuất, nhập, tồn kho theo ngày/ca bán hàng để xác định khối lượng tồn kho chính xác tại thời điểm điều chỉnh giá xăng dầu; kiểm tra chứng từ thủ tục xuất hàng nhận hàng của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
Đối với khách hàng mua số lượng lớn xăng dầu lớn bất thường, chú ý kiểm tra phương tiện vận chuyển xăng dầu, kho chứa xăng dầu của các khách hàng mua số lượng lớn, hợp đồng mua bán, điều kiện, thời gian giao hàng, nhận hàng.
Cục thuế nhấn mạnh, trường hợp phát hiện các dấu hiệu về hành vi găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra nhằm trục lợi khi giá biến động; hành vi lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; các hành vi gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị quan hệ liên kết; hành vi không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, rủi ro trong việc chấp hành pháp luật thì xử lý nghiêm theo quy định hoặc củng cố hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.
Các Thuế tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn triển khai thực hiện và kết thúc trong tháng 4/2026. Trường hợp không thể thực hiện kiểm tra doanh nghiệp thì Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn phải báo cáo rõ lý do.
Ngoài ra, báo cáo kết quả thực hiện về Cục Thuế kết quả kiểm tra từng doanh nghiệp bao gồm số thuế truy thu, số tiền phạt... đánh giá hành vi vi phạm phổ biến; khó khăn vướng mắc trong quản lý thuế; đề xuất biện pháp quản lý thuế.
