Trước thực trạng đó, tỉnh đã có những chỉ đạo quyết liệt trong bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân.
Việc vi phạm các quy định về nuôi và khai thác thủy sản nếu không được xử lý dứt điểm sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy. Điển hình là tình trạng ô nhiễm môi trường tại hồ Séo Mý Tỷ, xã Tả Van. Vốn là nguồn nước phục vụ Thủy điện Séo Chong Hô và từng là điểm đến du lịch nổi tiếng với cảnh quan nguyên sơ, nhưng từ đầu năm 2025, hồ Séo Mý Tỷ đã xuất hiện tình trạng ô nhiễm.
Nguyên nhân trực tiếp được xác định là do sự xuất hiện dày đặc của hàng trăm lồng bè nuôi cá trái phép. Mật độ lồng bè dày đặc, xả thải trực tiếp xuống lòng hồ có dung tích 7,6 triệu m3 đã biến nơi đây thành “túi chứa ô nhiễm”.
Trước tình trạng này, ngày 26/12/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã ban hành Quyết định số 1070/QĐ-XPHC về xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Cá tầm - Cá hồi Sa Pa với hành vi vi phạm là sử dụng mặt nước hồ chứa thủy điện để nuôi thủy sản khi chưa được cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên nước chấp thuận bằng văn bản.
Quyết tâm lập lại trật tự tại hồ Séo Mý Tỷ được thể hiện qua hàng loạt văn bản chỉ đạo của các cấp chính quyền. Ngày 16/3/2026, UBND tỉnh tiếp tục ban hành Văn bản số 1882/UBND-TNMT yêu cầu xử lý dứt điểm vi phạm.
Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh giao UBND xã Tả Van thực hiện quyết liệt trách nhiệm địa phương trong khắc phục sự cố ô nhiễm; yêu cầu Công ty TNHH Đầu tư điện lực Việt Trung quản lý chặt chẽ diện tích lòng hồ đã thuê, có phương án nạo vét và xử lý triệt để ô nhiễm, không để mùi hôi tanh ảnh hưởng đến đời sống Nhân dân, môi trường sinh thái.
Ghi nhận thực tế, các cơ quan chức năng đã làm việc trực tiếp với các đơn vị liên quan để ấn định lộ trình khắc phục. Tính đến chiều 22/3, Công ty Cổ phần Cá tầm - Cá hồi Sa Pa đã bắt đầu tháo dỡ các lồng bè vi phạm. Trước đó, từ ngày 20/3, đơn vị quản lý thủy điện đã phân công công nhân dọn rác và rắc vôi bột để trung hòa nguồn nước.
Theo lộ trình, các hộ dân đã rà soát phải hoàn thành di chuyển trước ngày 30/3; các trường hợp phát sinh muộn nhất phải xong trước ngày 15/4/2026, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tái lấn chiếm.
Câu chuyện tại hồ Séo Mý Tỷ chỉ là một phần trong bức tranh chung về quản lý nguồn lợi thủy sản trên toàn tỉnh. Để tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 1234/UBND-NLN ngày 13/02/2026, yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải ngăn chặn ngay tình trạng sử dụng xung điện, chất độc, ngư cụ cấm để khai thác thủy sản - những hành vi vốn đã được báo chí phản ánh là vẫn còn tồn tại ở một số nơi, gây suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi tự nhiên.
Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản đề nghị UBND các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền về các khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản và danh mục nghề cấm, đồng thời khẩn trương rà soát, thống kê phương tiện khai thác và lồng bè nuôi trồng trên các hồ.
Một trong những điểm mới trong công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản hiện nay là thúc đẩy mô hình “đồng quản lý”. UBND các xã, phường được giao nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định và giao quyền quản lý cho tổ chức cộng đồng tại các khu vực phù hợp. Đây là giải pháp căn cơ nhằm huy động chính người dân tham gia bảo vệ nguồn sống của mình, tạo sự hài hòa giữa khai thác và bảo tồn.
Bên cạnh tăng cường quản lý, công tác tái tạo nguồn lợi thủy sản cũng được tỉnh đặc biệt quan tâm thông qua các hoạt động xã hội hóa. Năm 2025, từ nguồn ngân sách tỉnh, Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản đã thả 133.500 con cá giống (cá chày, cá trắm đen...) xuống hồ Thác Bà và sông Hồng.
Đáng chú ý, sự tham gia của các doanh nghiệp đã mang lại kết quả tích cực, điển hình như Công ty Cổ phần Nuôi trồng và Chế biến thủy sản Việt Nam đã thả hơn 8 triệu con cá giống xuống hồ Thác Bà. Những nỗ lực này không chỉ giúp phục hồi nguồn lợi thủy sản mà còn cải thiện hệ sinh thái vùng nước tự nhiên.
Công tác đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật cũng đạt được những con số cụ thể. Thực hiện Kế hoạch số 628 giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lực lượng chức năng tỉnh đã tổ chức 488 đợt tuần tra, xử lý 25 vụ vi phạm, thu giữ và tiêu hủy hơn 20.000 m lưới khai thác trái phép.
Theo ông Đỗ Thành Giang - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh, thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục hướng dẫn kỹ thuật, phòng, chống dịch bệnh và khuyến khích các mô hình nuôi hiệu quả.
Mục tiêu đặt ra là hoàn thành sản lượng khai thác 29.000 tấn thủy sản trong năm 2026. Nhìn xa hơn đến năm 2030, giá trị sản xuất thủy sản toàn tỉnh phấn đấu đạt 1.186 tỷ đồng với sản lượng 33.000 tấn, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như cá nước lạnh và thủy sản đặc sản.
Hiện nay, toàn tỉnh có gần 5.000 ha ao, hồ nuôi thủy sản và trên 2.800 lồng cá. Những con số này cho thấy tiềm năng phát triển kinh tế thủy sản của Lào Cai rất lớn. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu 40.000 tấn vào năm 2050 như định hướng, vấn đề bảo vệ môi trường phải luôn được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu.
Phát triển kinh tế không thể đánh đổi bằng sự hủy hoại môi trường sinh thái. Việc xử lý dứt điểm các vi phạm tại hồ Séo Mý Tỷ hay tăng cường tuần tra, tái tạo nguồn lợi thủy sản là minh chứng cho tư duy phát triển bền vững của chính quyền địa phương, để ngành thủy sản Lào Cai đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
