Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học các môn văn hóa, hướng tới mục tiêu phát triển con người toàn diện, hài hòa giữa trí tuệ, thể chất, kỹ năng sống và phẩm chất. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với thực tiễn đời sống, chú trọng trải nghiệm, thực hành và chăm sóc sức khỏe học đường đang trở thành xu hướng tất yếu.
Tại Trường Tiểu học Nam Cường (phường Cam Đường), mô hình nông nghiệp trong trường học được xây dựng và triển khai trên cơ sở tham gia Dự án “Nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ em và thanh thiếu niên khu vực châu Á - Thái Bình Dương” do Công chúa Thái Lan Maha Chakri Sirindhorn tài trợ, từng bước cho thấy hiệu quả trong nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Theo nhà giáo Đoàn Thị Duyến - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nam Cường, việc tham gia dự án mang ý nghĩa tiếp cận chương trình hợp tác quốc tế về giáo dục và dinh dưỡng học đường, tạo cơ sở để Trường Tiểu học Nam Cường xây dựng mô hình giáo dục tích hợp, gắn chặt giữa học tập, trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe học sinh. Trên nền tảng định hướng của dự án, nhà trường xác định nông nghiệp trường học là phương thức giáo dục cụ thể, hỗ trợ trực tiếp hình thành kỹ năng sống, nâng cao nhận thức về dinh dưỡng và cải thiện chất lượng bữa ăn bán trú.
Tham gia mô hình, học sinh được thực hành nhiều hoạt động nông nghiệp phù hợp với lứa tuổi, như: làm giá đỗ, trồng rau thủy canh, trồng rau tại vườn trường… Sản phẩm thu hoạch được sử dụng phục vụ bữa ăn bán trú, giúp học sinh hiểu rõ mối liên hệ giữa lao động, thực phẩm và sức khỏe. Bên cạnh đó, các em còn được hướng dẫn làm phân vi sinh để chăm bón cho hệ thống vườn trải nghiệm trong khuôn viên trường, gồm vườn rau, vườn cây ăn quả, vườn hoa và các khu vực cây xanh.
Thông qua lao động và trải nghiệm, việc học trở nên sinh động và dễ tiếp cận hơn. Bên cạnh đó, học sinh từng bước hình thành thói quen làm việc có kế hoạch, ý thức bảo vệ môi trường và tinh thần trách nhiệm với tập thể. Đây là yếu tố nền tảng trong giáo dục phẩm chất, năng lực học sinh.
Em Lê Ngọc Trường An – lớp 4A4, Trường Tiểu học Nam Cường chia sẻ: Được cùng các bạn làm giá đỗ, trồng rau thủy canh và chăm sóc vườn rau của trường, chúng em hiểu rõ hơn kiến thức đã học trên lớp. Khi ăn rau do chính mình trồng, em cảm thấy rất vui.
Theo cô Phạm Thị Nguyệt – giáo viên Trường Tiểu học Nam Cường, điểm tích cực của mô hình nông nghiệp trường học không nằm ở việc học sinh “làm được gì”, mà ở việc các em “học được như thế nào” thông qua quá trình trải nghiệm. Bên cạnh đó, việc tổ chức các hoạt động nông nghiệp trong nhà trường cũng tạo điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp dạy học gắn với thực tiễn, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh.
Cô giáo Phạm Thị Nguyệt cho biết: Các tiết học trải nghiệm giúp kiến thức trở nên gần gũi, dễ tiếp thu và có giá trị lâu dài hơn đối với học sinh. Bên cạnh đó, khi trực tiếp thực hành, học sinh phải quan sát, đặt câu hỏi, thử nghiệm và điều chỉnh cách làm. Đây chính là quá trình hình thành năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề và tư duy thực hành của học sinh.
Song song với giáo dục kỹ năng và nhận thức, mô hình nông nghiệp trường học tại Trường Tiểu học Nam Cường còn gắn với công tác chăm sóc sức khỏe học đường. Học sinh được theo dõi sức khỏe định kỳ thông qua việc cân, đo, đánh giá chiều cao, cân nặng; được hướng dẫn kiến thức dinh dưỡng, phòng chống bệnh theo mùa và xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học. Việc kết hợp giữa nông nghiệp, dinh dưỡng và y tế học đường góp phần tạo nền tảng thể chất vững chắc, đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện cho học sinh.
Đánh giá hiệu quả mô hình, nhà giáo Đoàn Thị Duyến khẳng định, đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Việc tham gia dự án của Công chúa Maha Chakri Sirindhorn giúp nhà trường tiếp cận tư duy giáo dục hiện đại, coi trọng sự phát triển hài hòa giữa tri thức, kỹ năng và thể chất.
Chúng tôi xác định nông nghiệp trường học là giải pháp giáo dục lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đồng thời hình thành cho học sinh những giá trị bền vững về sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội
Trên cơ sở kết quả đạt được, thời gian tới, Trường Tiểu học Nam Cường tiếp tục hoàn thiện và mở rộng mô hình nông nghiệp trường học theo hướng bài bản, lâu dài. Trọng tâm là tăng cường tích hợp hoạt động trải nghiệm với các môn học; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe học đường; từng bước nhân rộng các mô hình giáo dục gắn với thực tiễn, phù hợp điều kiện của nhà trường.
