Buổi sáng đầu tuần, tại Trường PTDT bán trú Tiểu học và THCS Bản Hồ (xã Bản Hồ), em Thào Thị Sư cùng các bạn đã có mặt từ sớm để chuẩn bị cho ngày học mới. Gia đình em sinh sống ở thôn vùng cao, cách trường nhiều cây số đường núi. Trước đây, mỗi ngày đến lớp là một hành trình vất vả khi em phải dậy từ rất sớm để đi bộ qua nhiều đoạn đường rừng.
Từ khi được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 28 của HĐND tỉnh, Sư được ở bán trú tại trường và nhận hỗ trợ 936.000 đồng/tháng để phục vụ sinh hoạt, học tập. Nhờ vậy, việc học của em trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.
Thào Thị Sư chia sẻ: “Ở trường bán trú, em có chỗ ăn ở, buổi tối được học bài cùng các bạn và được thầy cô hướng dẫn thêm. Em sẽ cố gắng học thật tốt để sau này trở thành thầy giáo”.
Niềm vui ấy cũng là sự yên tâm của gia đình em. Anh Thào A Củ - bố của Sư cho biết: “Trước kia con đi học xa, nhiều hôm mưa gió phải nghỉ học. Từ khi được ở bán trú và hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt, gia đình rất phấn khởi, vì con có điều kiện học tập ổn định hơn”.
Theo thầy giáo Vũ Thanh Bình - Phó Hiệu trưởng nhà trường, các chính sách hỗ trợ của tỉnh rất thiết thực đối với học sinh vùng cao, vùng khó khăn. Nhiều em hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà ở xa trường nên đi học trước đây gặp không ít trở ngại. Nhờ chính sách bán trú và hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt, các em có điều kiện ở lại trường, yên tâm học tập. Hiện, nhà trường có 111 học sinh được hưởng chính sách theo Nghị quyết số 28, góp phần giảm áp lực cho gia đình và hạn chế tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng.
Câu chuyện của Thào Thị Sư chỉ là một trong hàng nghìn câu chuyện của học sinh vùng cao nhận được sự chăm lo học tập theo chính sách của tỉnh. Cũng như Sư, hàng chục nghìn học sinh dân tộc thiểu số trong tỉnh đã được hưởng Nghị quyết số 28/2025/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 của HĐND tỉnh quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2030.
Nghị quyết tập trung hỗ trợ toàn diện cho người học và các cơ sở giáo dục, đặc biệt ở vùng khó khăn. Theo đó, trẻ ở nhà trẻ bán trú được hỗ trợ 360.000 đồng/trẻ/tháng; trẻ mẫu giáo được hỗ trợ từ 160.000 - 360.000 đồng/trẻ/tháng; học sinh, học viên bán trú được hỗ trợ 936.000 đồng/người/tháng trong thời gian tối đa 9 tháng mỗi năm học.
Đối với học sinh học 2 buổi/ngày tại các trường phổ thông dân tộc bán trú nhưng chưa đủ điều kiện hưởng chính sách của Chính phủ, tỉnh hỗ trợ 150.000 đồng/học sinh/tháng tiền ăn trưa tập trung. Ngoài ra, trẻ mầm non là con công nhân, người lao động làm việc tại các khu công nghiệp cũng được trợ cấp 160.000 đồng/trẻ/tháng. Những chính sách này góp phần bảo đảm điều kiện học tập và sinh hoạt cho học sinh, đặc biệt tại các khu vực còn nhiều khó khăn.
Hiện nay, quy mô giáo dục tại Lào Cai khá lớn với đặc thù vùng miền rõ nét. Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 1.047 cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông, trong đó có 17 trường phổ thông dân tộc nội trú và 175 trường phổ thông dân tộc bán trú. Tổng số học sinh khoảng 470.000 em, trong đó 70% là học sinh dân tộc thiểu số. Phần lớn các em sinh sống tại khu vực miền núi cao, điều kiện giao thông và kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn.
Để hỗ trợ học sinh vùng khó, ngoài các chính sách chung của Trung ương, tỉnh còn triển khai nhiều chính sách đặc thù như hỗ trợ học sinh bán trú chưa đủ điều kiện vẫn được ăn trưa tại trường; hỗ trợ học sinh vùng đặc biệt khó khăn trong học tập; hỗ trợ học sinh yếu thế, học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo tại ký túc xá; hỗ trợ nhân viên nấu ăn tại các trường bán trú nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt cho học sinh.
Nhờ sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và địa phương, nguồn lực dành cho giáo dục ngày càng được tăng cường. Trong giai đoạn 2022 - 2025, tổng kinh phí thực hiện các chính sách giáo dục tại tỉnh đạt trên 3.104 tỷ đồng, tập trung hỗ trợ học sinh, sinh viên và các cơ sở giáo dục ở vùng khó khăn.
Song song với nguồn lực từ Trung ương, giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh cũng dành gần 300 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để triển khai các chính sách đặc thù như hỗ trợ học sinh bán trú, trẻ mầm non, bồi dưỡng học sinh giỏi và nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên.
Riêng năm học 2024 - 2025, hàng nghìn học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú được cấp học bổng và hỗ trợ học tập, gần 1,25 triệu lượt học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập. Bên cạnh đó, hàng chục nghìn học sinh vùng đặc biệt khó khăn được hỗ trợ ăn, ở tại trường, hàng trăm nghìn trẻ mầm non được thụ hưởng các chính sách phát triển giáo dục mầm non.
Những nỗ lực đó đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn tỉnh. Học sinh đỗ tốt nghiệp THPT hằng năm duy trì ở mức trên 99%; nhiều học sinh đạt thành tích cao tại các kỳ thi học sinh giỏi và các cuộc thi sáng tạo. Tỉnh cũng đã hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi và duy trì vững chắc các tiêu chuẩn phổ cập giáo dục phổ thông.
Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục xác định phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ trọng tâm. Nhiều giải pháp đang được nghiên cứu như xây dựng chính sách học bổng, hỗ trợ học phí cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số ở bậc đại học; xem xét chính sách hỗ trợ học sinh tại các xã biên giới và hỗ trợ bữa ăn trưa cho trẻ mầm non nhằm duy trì hiệu quả phổ cập giáo dục.
Từ những chính sách thiết thực cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, giáo dục vùng cao, vùng khó khăn của Lào Cai đang từng bước chuyển mình. Những lớp học nơi vùng cao hôm nay không chỉ mở ra con đường tri thức cho học sinh dân tộc thiểu số, vùng khó khăn mà còn góp phần tạo dựng nguồn nhân lực cho sự phát triển bền vững của địa phương trong tương lai.
