Thông tư quy định về thực hiện hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục, bao gồm: nội dung, hình thức, biện pháp và điều kiện bảo đảm thực hiện giáo dục hướng nghiệp (hướng nghiệp) và định hướng phân luồng học sinh (phân luồng) trong các cơ sở giáo dục phổ thông.
Nội dung hướng nghiệp trong giáo dục
Theo Thông tư, cơ sở giáo dục phổ thông chủ trì tổ chức thực hiện nội dung hướng nghiệp cho học sinh; cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức có liên quan tham gia phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Nội dung hướng nghiệp được tổ chức trong và ngoài cơ sở giáo dục bao gồm:
a) Cung cấp thông tin nghề nghiệp, gồm: thông tin về ngành, nghề; yêu cầu về năng lực và phẩm chất; điều kiện đào tạo; cơ hội việc làm; xu hướng thị trường lao động; nội dung nhằm nâng cao nhận thức về giá trị lao động, ý thức nghề nghiệp và thái độ học tập.
b) Hỗ trợ học sinh tự nhận thức bản thân, gồm: đánh giá năng lực, sở thích, giá trị nghề nghiệp và đặc điểm cá nhân; tư vấn lựa chọn nghề phù hợp; hướng dẫn lập kế hoạch học tập và phát triển nghề nghiệp thông qua các hình thức tư vấn, trắc nghiệm, trao đổi và trải nghiệm hướng nghiệp.
c) Phát triển kỹ năng lựa chọn nghề nghiệp, gồm: kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin nghề nghiệp; kỹ năng ra quyết định nghề nghiệp; kỹ năng mềm liên quan đến nghề nghiệp như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, sáng tạo, thích ứng và các kỹ năng cần thiết khác phục vụ định hướng nghề nghiệp; tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
d) Nội dung trải nghiệm nghề nghiệp nhằm giúp học sinh làm quen với môi trường lao động, hoạt động nghề nghiệp, quy trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và nghiên cứu; nâng cao hiểu biết thực tiễn về nghề nghiệp, mối liên hệ giữa học tập với yêu cầu của thị trường lao động và điều kiện kinh tế - xã hội.
đ) Nội dung ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hướng nghiệp, gồm: nâng cao khả năng tiếp cận thông tin nghề nghiệp thông qua nền tảng số, cơ sở dữ liệu nghề nghiệp, công cụ tư vấn trực tuyến và trí tuệ nhân tạo; hỗ trợ học sinh cập nhật xu hướng nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Khung nội dung hướng nghiệp của cơ sở giáo dục được xây dựng trên cơ sở các nhóm nội dung nêu trên phải phù hợp với hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và được cơ quan quản lý trực tiếp phê duyệt trước khi tổ chức thực hiện.
Nội dung hướng nghiệp được rà soát, cập nhật định kỳ theo chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục, bảo đảm phù hợp với đặc điểm học sinh, điều kiện của cơ sở giáo dục và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Hình thức và biện pháp thực hiện hướng nghiệp
Thông tư quy định, thực hiện hướng nghiệp thông qua việc tích hợp, lồng ghép nội dung hướng nghiệp trong các môn học và các hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với từng cấp học.
Cơ sở giáo dục phổ thông chủ trì tổ chức tư vấn hướng nghiệp bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến; phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và tổ chức liên quan để cung cấp thông tin, tổ chức trải nghiệm, làm cơ sở cho việc lựa chọn hướng đi sau tốt nghiệp phù hợp.
Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động hướng nghiệp; khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu, sử dụng các nền tảng trực tuyến để tư vấn, đánh giá năng lực, sở thích, theo dõi lộ trình học tập của học sinh và bảo đảm an toàn thông tin theo quy định.
Tuyên truyền, nâng cao nhận thức về hướng nghiệp cho học sinh, cha mẹ học sinh, người giám hộ của học sinh (cha mẹ học sinh) và cộng đồng thông qua các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường.
Phân luồng trong giáo dục
Cơ sở giáo dục phổ thông chủ trì, phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức có liên quan, cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời cho học sinh và cha mẹ học sinh về lựa chọn học tập sau khi hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung học nghề và tương đương, bao gồm việc tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc tham gia lao động phù hợp với năng lực, sở thích, điều kiện của cá nhân và nhu cầu của xã hội.
Tổ chức tư vấn phân luồng trực tiếp và trực tuyến cho học sinh; hướng dẫn học sinh tìm hiểu yêu cầu tuyển sinh, thời gian đào tạo, chi phí đào tạo, cơ hội việc làm và khả năng phát triển nghề nghiệp của từng lộ trình đào tạo sau phổ thông.
Lồng ghép nội dung phân luồng trong hoạt động hướng nghiệp nhằm giúp học sinh nhận thức được vai trò, lợi ích và cơ hội của từng hướng đi sau tốt nghiệp; hỗ trợ học sinh đánh giá năng lực, sở thích và điều kiện cá nhân để lựa chọn lộ trình học tập phù hợp.
Định hướng học sinh tham gia giáo dục nghề nghiệp phù hợp với năng lực, sở thích và nhu cầu lao động của địa phương và của nền kinh tế; hỗ trợ học sinh có nhu cầu chuyển sang học nghề tiếp cận thông tin tuyển sinh, chương trình đào tạo và cơ hội việc làm.
Phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức có liên quan trong cung cấp thông tin, tổ chức hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp, thực hành nghề nghiệp, tư vấn tuyển sinh và hỗ trợ lộ trình học tập sau tốt nghiệp.
Thực hiện truyền thông về phân luồng và nghề nghiệp cho học sinh, cha mẹ học sinh và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức, giảm định kiến về nghề nghiệp, góp phần tăng tỷ lệ học sinh lựa chọn hướng đi phù hợp sau khi tốt nghiệp.
