Là một trong những xã biên giới xa xôi và còn nhiều khó khăn của tỉnh, Si Ma Cai từ lâu vẫn phải đối mặt với không ít thách thức trong việc đảm bảo điều kiện học tập cho học sinh. Chính vì vậy, khi Bộ Chính trị ban hành Thông báo kết luận số 81 về chủ trương xây dựng các trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới, trong đó có Si Ma Cai, đã thực sự mang đến “luồng gió mới”, khơi dậy niềm tin và kỳ vọng về tương lai giáo dục khởi sắc hơn trên vùng đất khó.
Tại Trường Tiểu học số 1 Si Ma Cai, mỗi năm có hơn 500 học sinh theo học. Ngôi trường nằm ở khu vực đông dân cư, nhiều năm qua đã được quan tâm đầu tư, từng bước cải thiện cơ sở vật chất để phục vụ việc dạy và học. Tuy nhiên, khi triển khai mô hình học 2 buổi/ngày và tổ chức ăn trưa cho học sinh theo Nghị định 339 của Chính phủ, những hạn chế về cơ sở vật chất lại bộc lộ rõ hơn bao giờ hết.
Phòng học có thể tạm đáp ứng nhu cầu, nhưng phòng ăn, khu nghỉ trưa và các công trình phục vụ sinh hoạt cho học sinh lại thiếu hụt nghiêm trọng. Những dãy nhà tạm bợ, những bữa ăn diễn ra trong không gian chật chội, những giấc ngủ trưa chưa trọn vẹn… tất cả vẫn đang là nỗi trăn trở thường trực của thầy và trò nơi đây. Không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng học tập, điều kiện sinh hoạt hạn chế còn khiến công tác chăm sóc, quản lý học sinh gặp nhiều khó khăn.
Chia sẻ về thực trạng này, thầy Đặng Phương Đài cho biết: Hiện nay, số lượng học sinh ăn theo Nghị định 339 tương đối đông, do đó cơ sở vật chất của trường không đủ đáp ứng. Nếu có thêm trường nội trú biên giới, các em được phân luồng tuyển sinh thì điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường sẽ giảm áp lực. Khi đó, nhà trường cũng có điều kiện để tập trung chăm sóc tốt hơn cho các em học sinh, từ việc ăn, ngủ đến học tập.
Theo quy hoạch, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học – Trung học cơ sở Si Ma Cai sẽ được xây dựng trên diện tích gần 5 ha, với hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ, hiện đại, đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập và sinh hoạt cho khoảng 1.000 học sinh. Đây không chỉ là dự án đầu tư về giáo dục, còn là công trình mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, tạo bước chuyển căn bản trong việc nâng cao chất lượng dạy và học ở địa phương.
Khi ngôi trường nội trú hoàn thành, dự kiến sẽ có hơn 1.000 học sinh tiểu học, THCS được chuyển về học tập tại đây. Điều này giúp giảm tải cho các trường tiểu học và THCS trên địa bàn, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Học sinh sẽ được học tập trong môi trường tốt hơn, có nơi ăn ở ổn định, được chăm sóc đầy đủ cả về thể chất lẫn tinh thần.
Anh Sùng Seo Phừ, thôn Hoàng Thu Phố, xã Si Ma Cai có 2 con đang học cấp tiểu học và THCS. Trò chuyện cùng chúng tôi, anh Phừ không giấu được sự kỳ vọng khi nhắc đến ngôi trường trong tương lai: “Tôi rất mong con em mình được học trong môi trường tốt hơn. Có điều kiện học tập đầy đủ thì các cháu sẽ có nhiều cơ hội phát triển hơn, sau này có thể thoát nghèo, giúp đỡ gia đình”.
Với nhiều gia đình vùng cao, việc cho con đi học là cả một sự cố gắng lớn. Không ít em nhỏ phải đi bộ hàng cây số đường đèo dốc để đến lớp. Vào mùa mưa, đường trơn trượt, nguy hiểm; mùa đông giá rét lại càng khiến hành trình ấy thêm phần gian nan. Bên cạnh đó, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn cũng khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng khi con em phải học xa nhà. Chính vì vậy, một ngôi trường nội trú khang trang, đầy đủ tiện nghi không chỉ giúp các em học tập tốt hơn, còn giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Khi các em được ăn ở, học tập trong môi trường ổn định, phụ huynh có thể yên tâm lao động sản xuất, từng bước cải thiện cuộc sống.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa giấc mơ về ngôi trường mới không phải là điều dễ dàng. Bởi Si Ma Cai có địa hình chia cắt mạnh, quỹ đất bằng phẳng rất hạn chế. Việc tìm được một khu vực đủ rộng, thuận lợi về giao thông, nền địa chất ổn định và gần trung tâm để xây dựng trường học là bài toán không đơn giản.
Ông Trương Văn Tiến - Phó Chủ tịch UBND xã Si Ma Cai cho biết: “Chúng tôi phải tìm khu vực có diện tích khoảng 5 ha, tương đối bằng phẳng và gần trung tâm. Sau nhiều lần khảo sát, chọn đi chọn lại giữa các địa điểm, cuối cùng, xã thống nhất với các sở, ban, ngành đặt địa điểm xây trường ở thôn Cốc Phà”.
Đến thời điểm hiện tại, chính quyền địa phương cùng các cơ quan chức năng đang tích cực khảo sát chi tiết, lập kế hoạch giải phóng mặt bằng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để dự án sớm được khởi công. Dù còn nhiều việc phải làm, nhưng quyết tâm của chính quyền và sự đồng thuận của người dân đang tạo động lực lớn để dự án sớm được khởi động.
Trong một ngày không xa, khi ngôi trường nội trú liên cấp được hoàn thành, những lớp học sáng đèn, khu ký túc xá khang trang sẽ không chỉ là hình ảnh của sự đổi thay, còn minh chứng cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với vùng biên giới. Những ước mơ tưởng chừng xa vời sẽ dần trở nên gần hơn, rõ nét hơn, mở ra tương lai tươi sáng cho mảnh đất nơi địa đầu Tổ quốc.
