Thời gian đầu học đàn piano, em Đặng Thúy Mai (phường Cam Đường) mãi vẫn chưa chơi được bản nhạc mình yêu thích. Hết đặt nhầm phím lại sai nhịp, tay trái chưa kịp nhớ thì tay phải đã quên. Đôi lúc, em thấy nản lòng, nghĩ mình không có năng khiếu học đàn.
Nhưng cứ nhìn sang thầy, em lại tự nhủ phải cố lên. Thầy ngồi đó, trước cây đàn piano, dáng người khó nhọc. Đôi bàn tay thầy từng có lúc bị liệt, co quắp vì những cơn đau nhức của bệnh tật. Vậy mà sau bao ngày tập luyện, chạm vào phím đàn, những ngón tay ấy bỗng lướt đi mềm mại đến lạ lùng. Bản nhạc cứ thế vang lên, lúc nhẹ nhàng, lúc rộn ràng, vỗ về gian phòng nhỏ.
Nhìn thầy, cô học trò nhỏ lặng lẽ đặt tay lên phím đàn, tập tiếp. Thầy đã từng đau đớn như thế mà còn làm được, mình lành lặn thế này sao lại bỏ cuộc? Đó là bài học lớn nhất mà thầy Thắng ở Lào Cai dạy cho các học trò nhỏ, dù anh chẳng bao giờ viết nó lên bảng, cũng chưa từng nói thành lời.
Thầy Nguyễn Việt Thắng sinh năm 1989, ở phường Cam Đường. Năm lớp 7, căn bệnh viêm cột sống dính khớp bất ngờ ập đến, “trói” chặt cậu học trò đang tuổi ăn tuổi lớn vào một chỗ. Buồn chán vì không thể chạy nhảy, vui đùa như các bạn, cậu bé Thắng tự tìm đến những cuốn sách nhạc cũ, mày mò từng nốt đồ, rê, mi để khỏa lấp nỗi cô đơn.
Đến năm lớp 9, sức khỏe suy sụp, anh bị liệt lần đầu tiên. Thương con nằm một chỗ, bố mẹ mua cho anh cây đàn organ cũ giá 100.000 đồng. Chiếc đàn nhỏ bé, phím đã ngả màu ấy trở thành phao cứu sinh, kéo anh ra khỏi những ngày tăm tối nhất và nhen nhóm trong anh tình yêu đời trở lại.
Anh vẫn gắng gượng học hết lớp 12, rồi thi đỗ vào Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Ước mơ trở thành thầy giáo dạy nhạc, được đứng trên bục giảng tưởng như đã chạm tay tới. Anh bước vào năm thứ nhất với bao nhiêu háo hức, dự định. Nhưng sang năm thứ hai, bệnh trở nặng, anh buộc phải trở về quê chữa bệnh, mang theo nỗi hụt hẫng, tuyệt vọng.
Năm 2012, sau những đợt bệnh khiến cả miệng, tay và chân đều bất động, anh lại gắng gượng tập luyện rồi xin vào học tại Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Lào Cai. Học được một kỳ, cơn bạo bệnh lại quật ngã, anh nằm liệt một chỗ suốt một năm trời, rồi lại tập đi. Năm thứ hai, anh xin trở lại trường, học thêm được một kỳ. Đến năm 2015, sức khỏe kiệt quệ, anh đành ngậm ngùi dừng hẳn việc học tại trường.
Chưa hết, năm 2016, sau những chuỗi ngày ròng rã tập đi, anh không may trượt nạng, ngã gãy chân. Nằm trên giường bệnh, anh từng nghĩ đời mình thế là chấm hết, vĩnh viễn không thể đi lại được nữa, cũng chẳng còn cơ hội lấy tấm bằng để theo đuổi ước mơ dạy nhạc.
Nhưng chính ở đáy sâu của sự tuyệt vọng ấy, anh tự nhủ mình không được phép đầu hàng. Năm 2017, anh quyết tâm mở lớp dạy nhạc đầu tiên ngay tại nhà. Hành trình dạy piano và guitar của anh bắt đầu từ đó.
Những ngày đầu mở lớp, anh Thắng phải nhờ mẹ giúp từ việc đi lại đến sinh hoạt hằng ngày. Ngay cả việc bê cây đàn ra để dạy học trò, anh cũng phải nhờ mẹ hoặc nhờ chính các em nhỏ khiêng hộ.
“Âm nhạc đã động viên tinh thần con trai tôi. Nhiều phụ huynh gửi con đến đây để học thầy cả ở sự kiên trì và ý chí, nghị lực. Thương lắm những ngày mà con ốm, đi viện về chỉ còn da bọc xương. Nhưng 18 năm chiến đấu với bệnh tật, con nghị lực thế là tôi đã rất là mừng rồi”, bà Nguyễn Thị Bích, mẹ của thầy Nguyễn Việt Thắng xúc động chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Huê (phường Cam Đường), mẹ của Thúy Mai, vẫn nhớ như in những ngày chứng kiến thầy chống chọi với từng cơn đau nhức xương khớp. Ngày ấy, thầy phải di chuyển bằng nạng chứ chưa thể tự đi như bây giờ. Thấy thầy vẫn kiên trì tập piano, guitar giữa những ngày đau nhức, chị Huê vô cùng cảm phục và xin cho con gái theo học. Chị mong con học được chữ "nhẫn" từ thầy trước khi học chữ "tài".
Chị Đoàn Thị Mai Hương (phường Lào Cai) cũng coi thầy Thắng như một “chiến binh dũng cảm”. Chị chia sẻ: “Tôi cho con học với thầy không chỉ để con biết chơi một loại nhạc cụ, mà còn giúp cả mẹ và con thấy yêu đời hơn, có thêm động lực vượt qua nghịch cảnh. Bởi nhìn vào những gì thầy đã đi qua, mọi khó khăn của người bình thường bỗng trở nên quá đỗi nhỏ bé”.
Với các học trò, thầy Thắng là người thầy bao dung. Thầy chưa bao giờ cáu gắt mỗi khi học trò đánh sai nhịp hay quên hợp âm. Khi thấy trò chán nản, muốn bỏ cuộc, thầy chỉ nhẹ nhàng động viên: "Cố lên, thầy tin con làm được, đừng bỏ cuộc và hãy tin vào bản thân mình".
Đặng Thúy Mai - theo học thầy từ năm lớp 7, nay em đã học lớp 12. Mai kể, em từng thấy thầy chống nạng, tập từng bước đi run rẩy, rồi bỏ nạng ra tập đứng. Đến một ngày, thầy đã có thể tự bước đi. Em còn nhớ mãi một "bí ẩn" về thầy: ban ngày thầy miệt mài dạy học trò, ban đêm thầy lại thức tự học.
Năm 2020, chị Phạm Thị Minh Hải – mẹ của em Lưu Khánh Hà (khi ấy mới học lớp 2) - tìm đến nhờ thầy dạy cờ vua cho con. Chưa từng qua trường lớp bài bản về cờ, nhưng thấy phụ huynh tin tưởng, anh nhận lời. Đêm xuống, khi cơn đau dịu bớt, anh lại miệt mài đọc sách, nghiên cứu từng nước cờ, rồi ban ngày truyền lại những nước đi đầu tiên cho cô học trò nhỏ.
Tham gia Giải Cờ vua Fansipan tranh Cúp Vietcombank lần thứ Nhất năm 2020, Lưu Khánh Hà giành giải Khuyến khích đầu tiên trong đời. Một năm sau, hai thầy trò chỉ mong đạt giải cao hơn lần trước. Vậy mà cô bé Khánh Hà đã xuất sắc giành chức vô địch tỉnh Lào Cai. Đến tận bây giờ, sau quãng thời gian dài đồng hành cùng thầy, cô bé vẫn nhớ như in khoảnh khắc chạy ùa về khoe giải với thầy, thấy mắt thầy ánh lên niềm tự hào khi học trò đầu tiên mình dạy cờ đạt thành tích cao đến vậy.
Nhiều năm trôi qua, lớp học nhỏ của thầy Thắng đã ươm mầm cho biết bao thế hệ học trò mang về những tấm huy chương từ âm nhạc đến cờ vua. Nhìn lại chặng đường đã qua, anh chỉ mỉm cười bảo rằng, ai sinh ra cũng chỉ có một lần để sống, vậy nên phải sống sao cho có ý nghĩa. Với anh, chỉ khi tìm được một việc có ích để làm, một mục tiêu để hướng tới, nỗi đau thể xác mới chịu lùi bước.
Thầy Nguyễn Việt Thắng không đứng trên bục giảng của những ngôi trường lớn, không có những tấm bằng đại học treo tường, nhưng anh đã có một lớp học của riêng mình - nơi những giai điệu đẹp đẽ nhất được ngân lên từ nghị lực và trái tim yêu thương của một người thầy chưa bao giờ chịu khuất phục trước số phận. Còn Thúy Mai, cô học trò từng nản lòng vì mãi chưa chơi được bản nhạc mình yêu thích, giờ lại nuôi ước mơ lớn lên sẽ trở thành cô giáo dạy piano như thầy.