Từ ngày 15/11, ba thông tư quan trọng của Bộ GD&ĐT chính thức có hiệu lực, gồm Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học; Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học và Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT quy định Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Các quy định mới tập trung vào những vấn đề được quan tâm trong giáo dục hiện nay: phân định rõ hoạt động giáo dục chính khóa với các chương trình tăng cường, liên kết; đặt ra yêu cầu cụ thể về chất lượng và điều kiện hoạt động của trường đại học; đồng thời siết trách nhiệm, giới hạn hoạt động thu chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Tách bạch chương trình chính khóa với hoạt động tăng cường, liên kết
Trong đó, Thông tư 85 quy định về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Một trong những điểm đáng chú ý là phân định rõ nội dung, thời gian và cách thức tổ chức hai loại hoạt động này với chương trình giáo dục chính khóa.
Theo đó, hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức ngoài thời lượng hoạt động giáo dục chính khóa, trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày đối với những cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện.
Hoạt động này nhằm bổ sung nội dung giáo dục cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức và phát triển phẩm chất, năng lực người học. Nội dung phải là những kiến thức cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi người học đều được tiếp cận; không làm phát sinh môn học mới hoặc tăng yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông.
Đặc biệt, các trường không được dùng hoạt động giáo dục tăng cường để dạy trước, dạy lại nội dung các môn học, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức như hoạt động dạy thêm, học thêm. Hoạt động này không được thu tiền người học, kinh phí thực hiện được bảo đảm theo quy định của pháp luật.
Nhà trường cũng không được chuyển những nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc nội dung giáo dục tăng cường sang hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học để thu kinh phí.
Trong khi đó, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học (các môn liên kết) được tổ chức ngoài thời gian thực hiện chương trình chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường. Nội dung có thể gồm các hoạt động mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu về văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao, hướng nghiệp, khởi nghiệp, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng và các lĩnh vực phù hợp khác.
Việc tham gia do người học, cha mẹ hoặc người giám hộ tự nguyện lựa chọn. Nhà trường không được ép buộc, vận động mang tính áp đặt hoặc tạo áp lực; không được lấy việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, xét thi đua, khen thưởng hoặc phân loại người học.
Siết hoạt động thu, chi của Ban đại diện cha mẹ học sinh
Thông tư 81 quy định Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Điểm đáng chú ý là những quy định nghiêm cấm Ban đại diện thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của chính Ban và sử dụng danh nghĩa Ban để vận động tài trợ cho nhà trường.
Theo Điều 10, Ban đại diện không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc; ấn định mức hỗ trợ bình quân, mức tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ; ép buộc, gây áp lực đối với phụ huynh. Ban cũng không được thu, tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ dành cho cơ sở giáo dục.
Thông tư đồng thời nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động của Ban để vụ lợi, phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho học sinh và phụ huynh vì tham gia hay không tham gia các hoạt động hỗ trợ. Việc hỗ trợ phải dựa trên tinh thần tự nguyện, không được biến thành nghĩa vụ đóng góp hay tạo áp lực tài chính đối với cha mẹ học sinh.
Trường đại học phải đạt 70% sinh viên có việc làm
Cùng có hiệu lực từ ngày 15/11, Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT quy định Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, thay thế Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT.
Thông tư mới gồm 6 tiêu chuẩn với 19 tiêu chí, tập trung vào các nhóm nội dung: tổ chức và quản trị; giảng viên; cơ sở vật chất, học liệu và hạ tầng số; tài chính; tuyển sinh và đào tạo; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong đó, các yêu cầu về đội ngũ giảng viên được quy định cụ thể. Tỷ lệ người học quy đổi trên giảng viên quy đổi không được vượt quá 40; giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động phải chiếm ít nhất 70% tổng số giảng viên.
Tỷ lệ giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ tại các trường có đào tạo tiến sĩ phải đạt tối thiểu 40%, từ năm 2030 tăng lên 50%. Với các trường không đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ tương ứng là 20% và tăng lên 30% từ năm 2030.
Về điều kiện cơ sở vật chất, từ năm 2030, diện tích đất bình quân trên một người học chính quy quy đổi không thấp hơn 25m²; diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo không thấp hơn 2,8m²/người học. Ít nhất 70% giảng viên cơ hữu phải được bảo đảm chỗ làm việc riêng biệt. Thư viện, trung tâm học liệu phải đáp ứng yêu cầu của chương trình đào tạo; hệ thống quản lý học tập trực tuyến phải đáp ứng 100% chức năng và yêu cầu tối thiểu theo quy định.
Đáng chú ý, thông tư đặt ra các ngưỡng cụ thể đối với kết quả tuyển sinh, đào tạo và việc làm sau tốt nghiệp. Tỷ lệ nhập học trên chỉ tiêu công bố bình quân 3 năm không thấp hơn 50%; tỷ lệ thôi học không cao hơn 10%, riêng sinh viên năm thứ nhất không quá 15%.
Tỷ lệ tốt nghiệp phải đạt ít nhất 60%, trong đó tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn không thấp hơn 40%. Đặc biệt, tỷ lệ người tốt nghiệp có việc làm phù hợp với trình độ chuyên môn, tự tạo việc làm, học tiếp trình độ cao hơn hoặc thực hiện hoạt động thực hành bắt buộc để đáp ứng điều kiện hành nghề trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp phải đạt ít nhất 70%...
