Điểm nổi bật trong cải cách thủ tục hành chính của Lào Cai không chỉ nằm ở thứ hạng được cải thiện mà ở sự thay đổi trong tư duy điều hành, từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Âu Lâu, ngay từ đầu giờ sáng đã có khá đông người dân đến thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai, hộ tịch, chứng thực, đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, thay vì cảnh chen chúc, chờ đợi kéo dài như trước, nhiều thủ tục được giải quyết nhanh chóng trên môi trường số với sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ tại quầy.
Bà Phạm Thị Hòa, tổ dân phố Đoàn Kết, phường Âu Lâu cho biết: “Tôi cùng chồng và các con đến để làm thủ tục sang nhượng quyền sử dụng đất. Trước khi đi, tôi nghĩ sẽ mất nhiều thời gian nhưng không ngờ bây giờ thủ tục được giải quyết rất nhanh. Được cán bộ tiếp nhận hồ sơ hướng dẫn, chúng tôi đã biết tra cứu thông tin hồ sơ trên điện thoại, rất thuận tiện".
Để tạo thuận lợi cho người dân, cán bộ tại bộ phận một cửa không chỉ tiếp nhận hồ sơ mà còn trực tiếp hỗ trợ người dân tạo tài khoản dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu tiến độ giải quyết hồ sơ trên môi trường số.
Đối với nhiều người lớn tuổi hay người dân ở khu vực nông thôn, việc được “cầm tay chỉ việc” giúp họ từng bước làm quen với môi trường số, thay đổi thói quen thực hiện thủ tục hành chính.
Ông Nguyễn Hữu Lợi - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Âu Lâu cho biết: Nhiều người dân chưa quen thao tác trên điện thoại thông minh nên cán bộ phải hướng dẫn từng bước. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các phòng, ban chuyên môn của phường trực tiếp xuống nhà văn hoá của các tổ dân phố vào dịp cuối tuần để hướng dẫn người dân thực hiện nộp hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, để người dân không phải đi lại nhiều lần.
Một trong những điểm nhấn quan trọng nữa trong cải cách thủ tục hành chính của tỉnh Lào Cai thời gian qua là triển khai tiếp nhận 100% thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính từ ngày 01/12/2025. Theo đó, người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ tại bất cứ bộ phận một cửa nào trên địa bàn tỉnh mà không cần quay về nơi cư trú như trước đây.
Để triển khai hiệu quả, tỉnh Lào Cai đã tập trung nâng cấp, hoàn thiện các chức năng kỹ thuật của Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, đảm bảo đồng bộ dữ liệu và đầy đủ chữ ký số. Đồng thời, cập nhật quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh và cấp xã trên hệ thống nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý hồ sơ trên môi trường số.
Chị Phạm Thị Mai Anh, cán bộ Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai cho biết, hiện nhiều hồ sơ đất đai đã được tiếp nhận và giải quyết không phụ thuộc địa giới hành chính. Theo đó, người dân ở các xã như Mậu A, Lục Yên hay Yên Bình có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ bộ phận một cửa nào trên địa bàn tỉnh, kể cả Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh.
Song song với việc triển khai thủ tục hành chính phi địa giới hành chính, tỉnh Lào Cai còn thực hiện công khai 100% nội dung, quy định về các bộ phận cấu thành thủ tục hành chính; thực hiện cắt giảm 30% thời gian giải quyết đối với 790 thủ tục hành chính và đang phấn đấu cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024.
Tỉnh cũng đẩy mạnh việc giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến; số hoá hồ sơ, tích cực hướng dẫn người dân thanh toán không dùng tiền mặt trong thực hiện thủ tục hành chính; tổ chức bộ máy được sắp xếp, tinh gọn, giảm các tầng nấc trung gian; cơ chế phân quyền, phân cấp, ủy quyền được đẩy mạnh gắn với năng lực thực thi.
Từ ngày 01/01/2026 đến 16/5/2026, toàn tỉnh tiếp nhận 216.975 hồ sơ. Trong đó, 163.900 hồ sơ được tiếp nhận trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh và 53.075 hồ sơ được tiếp nhận trên hệ thống của các bộ, ngành. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được giải quyết trước và đúng hạn ở cả 2 cấp đạt trên 98%.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác cải cách thủ tục hành chính của tỉnh Lào Cai vẫn còn một số khó khăn. Hiện nay, cán bộ, công chức cấp xã phải tiếp nhận và xử lý hồ sơ trên nhiều hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành khác nhau, dẫn đến mất nhiều thời gian trong quá trình theo dõi, xử lý và giải quyết hồ sơ cho người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, quy trình giải quyết thủ tục hành chính giữa các bộ, ngành vẫn chưa thống nhất, gây khó khăn cho cán bộ trong quá trình hướng dẫn người dân thực hiện.
Một số thủ tục hành chính chưa được tích hợp đầy đủ trên hệ thống, nhất là các nội dung liên quan đến phí, lệ phí và thanh toán trực tuyến. Ngoài ra, nhiều cán bộ, công chức cấp xã chưa được cấp tài khoản hoặc phân quyền đầy đủ để tham gia xử lý hồ sơ.
Ông Trần Trí Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Lào Cai cho biết: Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh sẽ tham mưu với UBND tỉnh cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính; chỉ đạo các UBND các xã, phường tích cực hỗ trợ, hướng dẫn người dân các dịch vụ công trực tuyến để thực hiện trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành và Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Có thể thấy, những bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính của Lào Cai không đến từ các giải pháp mang tính hình thức mà được tạo dựng từ những thay đổi cụ thể, thiết thực ngay từ cơ sở.
Khi thủ tục hành chính được đơn giản hóa, dữ liệu được kết nối, đội ngũ cán bộ đổi mới tác phong phục vụ và người dân từng bước tiếp cận môi trường số, cải cách hành chính mới thực sự đi vào cuộc sống. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong giai đoạn mới.
