Một trong những nội dung đáng chú ý tại Lớp tập huấn nâng cao năng lực về quản trị kinh tế địa phương, phương pháp, tiến trình DCCI và những điểm nhấn DCCI từng năm do Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp với Economica Việt Nam tổ chức ngày 25/9 là cách tiếp cận DCCI không chỉ qua điểm số. Thay vào đó, mỗi chỉ số được đặt trong mối liên hệ với những vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải và trách nhiệm cải thiện của từng cơ quan, địa phương.
Lớp tập huấn nâng cao năng lực về quản trị kinh tế địa phương, phương pháp, tiến trình DCCI và những điểm nhấn DCCI từng năm là hoạt động thuộc Tiểu dự án DCCI Lào Cai, trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch tại tỉnh Lào Cai”, sử dụng nguồn vốn ODA không hoàn lại của Chính phủ Australia (Dự án GREAT 2 Lào Cai).
Cách tiếp cận này càng có ý nghĩa khi không gian điều hành của Lào Cai đã có nhiều thay đổi sau sắp xếp. Tỉnh hiện có diện tích 13.256,92 km², dân số trên 1,77 triệu người, với 99 xã, phường, trong đó 89 đơn vị thuộc vùng miền núi. Địa bàn rộng, tỷ lệ dân số đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 61,1%, cùng những khác biệt về điều kiện phát triển giữa các khu vực đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị, nhất là khả năng đưa chính sách sát với thực tiễn từng địa bàn.
Trong bối cảnh đó, DCCI được nhìn nhận là kênh phản hồi để cơ quan quản lý nhận diện những điểm nghẽn qua cảm nhận của người sử dụng dịch vụ công. Kết quả khảo sát năm 2025 cho thấy, vẫn còn những khoảng cách đáng chú ý: 96,1% hộ đã có điện hoặc điện tạm, song tỷ lệ này ở một số xã chỉ đạt 70%; chỉ 10% xã, phường đạt trên 90% đường liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa. Với dịch vụ y tế, giáo dục, mức độ tiếp cận giữa các nhóm địa bàn cũng còn chênh lệch. Những con số trên cho thấy chất lượng điều hành không thể tách rời điều kiện tiếp cận hạ tầng và dịch vụ thiết yếu của từng khu vực.
Ông Phạm Ngọc Thạch - Phó Trưởng Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng điều quan trọng không phải một địa phương đứng ở vị trí nào, mà là đọc được thông điệp phía sau kết quả khảo sát. Một chỉ số giảm cần được phân tích xem doanh nghiệp đang vướng ở thủ tục, khả năng tiếp cận thông tin hay cách thực thi của cơ quan quản lý.
Khi xác định đúng nguyên nhân, DCCI mới trở thành căn cứ để lựa chọn việc cần ưu tiên cải thiện, thay vì chỉ tập trung vào điểm số hoặc thứ hạng.
Tại lớp tập huấn, các chuyên gia tập trung trao đổi những vấn đề đặt ra đối với quản trị địa phương trong bối cảnh mới, nhất là phân cấp, phân quyền gắn với minh bạch và trách nhiệm giải trình; yêu cầu tăng trưởng đi đôi với chất lượng, bền vững; đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên kinh tế tư nhân, kinh tế số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo; lồng ghép bình đẳng giới và phát triển bao trùm trong điều hành kinh tế.
Một nội dung trọng tâm là phát huy vai trò của DCCI như công cụ hỗ trợ điều hành và thúc đẩy cải cách thực chất. Các học viên được trao đổi về cách sử dụng kết quả DCCI trong giám sát, đánh giá, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, gắn với cải cách hành chính và chuyển đổi số. Chương trình cũng đề cập tiềm năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao chất lượng điều hành kinh tế địa phương và cải thiện môi trường kinh doanh.
Bên cạnh phần trình bày của các chuyên gia, chương trình dành thời lượng để học viên thực hành phân tích kết quả DCCI Lào Cai năm 2025. Các học viên là cán bộ trực tiếp tham mưu, thực hiện nhiệm vụ liên quan đến cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh tại các sở, ngành và địa phương được chia thành ba nhóm gồm: khối địa phương, khối sở và khối ngành dọc để phân tích kết quả DCCI năm 2025, xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Nội dung thảo luận tập trung vào những câu hỏi trực tiếp liên quan đến điều hành: chính quyền cần thay đổi gì để nâng cao năng lực cạnh tranh; làm thế nào thu hút thêm doanh nghiệp, nhà đầu tư; giải pháp nào tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thân thiện và đồng hành với doanh nghiệp.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Thủy - cán bộ Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Giá trị thiết thực của tập huấn nằm ở phương pháp khai thác dữ liệu phục vụ công việc tham mưu. Khi tổng hợp phản ánh của doanh nghiệp, nếu chỉ ghi nhận từng kiến nghị riêng lẻ thì rất khó nhìn thấy vấn đề có tính hệ thống".
Qua phương pháp phân tích DCCI, chúng tôi có thể nhóm các phản ánh theo từng lĩnh vực, đối chiếu với kết quả khảo sát để nhận diện khâu đang phát sinh nhiều vướng mắc. Điều này giúp việc tham mưu có trọng tâm hơn, đồng thời theo dõi được vấn đề đã chuyển biến ra sao sau khi có giải pháp.
Ở cấp xã, yêu cầu cải thiện lại được nhìn nhận qua những công việc rất cụ thể. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ, trong khi đây cũng là cấp trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc của người dân và hộ kinh doanh. Bởi vậy, chất lượng phục vụ tại cơ sở có tác động trực tiếp tới cảm nhận về môi trường đầu tư, kinh doanh.
Ông Đinh Khánh Tùng - Phó Chủ tịch UBND xã Tú Lệ cho biết: Với địa bàn có hoạt động du lịch, dịch vụ như Tú Lệ, điều chúng tôi quan tâm là người dân, hộ kinh doanh có thể tiếp cận thủ tục và thông tin cần thiết một cách thuận lợi hay không. Kết quả khảo sát thêm một kênh để địa phương rà lại quy trình giải quyết công việc, nhất là thủ tục liên quan trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh. Nếu nhận diện được khâu nào thường phát sinh vướng mắc thì có thể chủ động điều chỉnh ngay trong quá trình thực hiện.
Không chỉ dừng ở phân tích kết quả, chương trình tập huấn còn đặt DCCI trong mối liên hệ với cải cách hành chính, chuyển đổi số và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điều hành kinh tế địa phương. Đây là hướng tiếp cận cần thiết khi lượng dữ liệu phản hồi ngày càng lớn, trong khi yêu cầu đối với cơ quan quản lý không chỉ là tiếp nhận mà còn phải phân tích, phát hiện vấn đề và phản hồi kịp thời.
Kết quả DCCI không chỉ phản ánh cảm nhận của cộng đồng doanh nghiệp mà còn cung cấp cơ sở để các sở, ngành, địa phương nhìn nhận lại chất lượng điều hành, xác định những nội dung cần cải thiện. Việc phân tích đúng kết quả, lựa chọn đúng vấn đề và có giải pháp phù hợp sẽ giúp DCCI thực sự trở thành động lực thúc đẩy cải cách, nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng thuận lợi, minh bạch tại Lào Cai.
