Ngày 24/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, UBND tỉnh Lào Cai đã tổ chức Hội nghị công bố kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương (DCCI) tỉnh Lào Cai năm 2025. Hội nghị có sự hỗ trợ của Dự án “Thúc đẩy Bình đẳng giới thông qua nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch” (GREAT) do Chính phủ Australia tài trợ.
DCCI và những chuyển biến trong chất lượng điều hành
DCCI năm 2025 được thực hiện trong bối cảnh Lào Cai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và tổ chức lại hệ thống sở, ban, ngành. Điểm mới của khảo sát là chuyển mạnh theo hướng “chẩn đoán”, mở rộng đánh giá chất lượng điều hành qua nhiều nhóm chủ thể, đồng thời tăng cường các nội dung về bình đẳng giới, phát triển bao trùm và khảo sát trực tuyến.
Theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, Lào Cai là một trong ba tỉnh đầu tiên trên cả nước triển khai chỉ số DCCI. Việc tiếp tục thực hiện chỉ số này trong thời điểm tổ chức, sắp xếp lại bộ máy cho thấy nỗ lực mạnh mẽ của chính quyền tỉnh trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đồng thời khẳng định quyết tâm nâng cao chất lượng điều hành và phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.
Với 1.810 phiếu hợp lệ, đây là cuộc khảo sát DCCI có quy mô lớn nhất của Lào Cai từ trước đến nay, gồm 690 phiếu đánh giá khối sở, ban; 249 phiếu khối ngành dọc và 871 phiếu khối địa phương. Kết quả cho thấy mặt bằng chất lượng điều hành được duy trì khá tích cực trong giai đoạn bộ máy vừa được sắp xếp, kiện toàn.
Điểm trung bình khối sở đạt 74,11 điểm; khối ngành dọc 73,58 điểm; khối địa phương 69,13 điểm. Trong 30 xã, phường được khảo sát, 13 địa phương đạt nhóm khá, 17 địa phương thuộc nhóm trung bình khá.
Năm 2025 là năm đầu tiên đánh giá DCCI sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Vì vậy, tỉnh Lào Cai chỉ thực hiện xếp hạng đối với khối sở, ban; không xếp hạng khối ngành dọc và xã, phường. Theo kết quả, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai đứng thứ nhất trong khối sở, ban.
Đi sâu vào các chỉ số thành phần, chi phí tuân thủ là điểm sáng ở cả ba khối, lần lượt đạt 7,69 điểm đối với khối sở, ban; 7,80 điểm đối với khối ngành dọc và 7,43 điểm đối với khối địa phương. Kết quả này phản ánh những nỗ lực trong cải cách thủ tục, giảm thời gian và chi phí thực hiện các quy định đối với cộng đồng sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, 96,1% hồ sơ đăng ký được giải quyết đúng hoặc sớm hạn. Đây là một chỉ dấu rõ nét về chuyển biến trong kỷ luật giải quyết thủ tục hành chính, nhất là trong năm đầu bộ máy mới đi vào vận hành. Cùng với việc mở rộng dịch vụ công trực tuyến, số hóa quy trình và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, kết quả DCCI cho thấy cải cách hành chính tiếp tục là một trong những nền tảng quan trọng để Lào Cai nâng chất lượng phục vụ và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Ông Nguyễn Huy Long - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng môi trường kinh doanh ngày càng ổn định, minh bạch, thủ tục hành chính tiếp tục được đơn giản hóa, thời gian và chi phí tuân thủ giảm.
“Chất lượng phục vụ doanh nghiệp không chỉ được đo bằng việc đúng quy định, mà còn ở tính kịp thời, minh bạch, nhất quán, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả giải quyết những vấn đề thực tiễn”.
Mở rộng cơ hội phát triển cho phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số
Một nội dung được chú trọng trong DCCI Lào Cai 2025 là phát triển bao trùm và đáp ứng giới. Bộ chỉ số ghi nhận tiếng nói của doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, doanh nghiệp do phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ, doanh nghiệp và hộ kinh doanh do người khuyết tật làm chủ. Qua đó, kết quả khảo sát cung cấp thêm cơ sở để tỉnh điều chỉnh chính sách, nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh phù hợp với nhu cầu đa dạng của cộng đồng doanh nghiệp. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực tại Lào Cai, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 61,1% dân số.
Theo kết quả khảo sát, phụ nữ, người dân tộc thiểu số đang tham gia khá sâu vào khu vực kinh tế quy mô nhỏ, nhất là nông - lâm nghiệp, dược liệu, sản phẩm OCOP, thương mại - dịch vụ và du lịch cộng đồng. Trong mẫu khảo sát DCCI, cơ sở sản xuất, kinh doanh do nữ làm chủ chiếm 55,8% ở khối xã, phường; cơ sở do người dân tộc thiểu số làm chủ chiếm 22,5%.
Nhưng mức độ tham gia ngày càng lớn chưa đồng nghĩa với cơ hội tiếp cận đồng đều như nhau. Ở cấp xã, phường, 59,1% cơ sở do người Kinh làm chủ đánh giá tích cực về chất lượng hướng dẫn thủ tục hành chính; với nhóm dân tộc thiểu số, tỷ lệ này chỉ 44,7%. Riêng nhóm phụ nữ dân tộc thiểu số làm chủ, tỷ lệ chỉ đạt 43%, thấp hơn phụ nữ người Kinh (58,8%) và nam dân tộc thiểu số (47,4%).
Khoảng cách ấy có thể nhìn thấy trong câu chuyện của chị Hoàng Thị Minh Hòa, người Dao đỏ ở xã Phúc Lợi. Cuối năm 2025, chị Hòa cùng 3 chị em trong xã thành lập Tổ hợp tác Hòa Thảo Dược, đưa những kinh nghiệm sử dụng thảo dược của đồng bào vào sản xuất dầu gội, nước tắm thảo dược, cốt gừng mạch nha, mứt gừng, cốt gừng ngâm chân... Sản phẩm đã được giới thiệu trên các facebook, tạo thêm việc làm với mức thu nhập bình quân khoảng 5 - 7 triệu đồng/người/tháng.
Tuy nhiên, một tổ hợp tác mới với 4 thành viên vẫn đứng trước bài toán quen thuộc của nhiều cơ sở nhỏ vùng cao: làm được sản phẩm nhưng thị trường còn hẹp, biết bán hàng trên nền tảng số nhưng khả năng quảng bá, kết nối khách hàng còn hạn chế.
Trước những khó khăn đó, chị Hòa và các thành viên đã nhận được sự hỗ trợ của các chính quyền địa phương trong thực hiện thủ tục hành chính, ứng dụng chuyển đổi số và quảng bá sản phẩm. Từ chỗ chủ yếu sản xuất, tiêu thụ trong phạm vi nhỏ, tổ hợp tác từng bước đưa sản phẩm lên các nền tảng số, mở rộng kênh giới thiệu và tiếp cận khách hàng.
"Được địa phương quan tâm, hướng dẫn về thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tổ hợp tác đã có điều kiện quảng bá sản phẩm rộng rãi hơn. Chúng tôi mong tiếp tục được hỗ trợ kết nối thị trường, phát triển sản xuất, tạo thêm việc làm và thu nhập cho phụ nữ dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụ nữ Dao đỏ tại địa phương” - chị Hòa chia sẻ.
Từ những mô hình kinh tế quy mô nhỏ ở cơ sở, vai trò của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số đang ngày càng rõ hơn trong phát triển sinh kế, tạo việc làm và khai thác giá trị sản phẩm địa phương. Kết quả DCCI năm 2025 cũng ghi nhận triển vọng mở rộng sản xuất khá tích cực của nhóm doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh do người dân tộc thiểu số làm chủ.
Trong hai năm tới, 18,3% cơ sở thuộc nhóm dân tộc thiểu số dự kiến tăng quy mô, cao hơn mức 14,3% của nhóm người Kinh. Những con số này cho thấy tiềm năng phát triển của các chủ thể kinh tế do người dân tộc thiểu số làm chủ, đồng thời khẳng định ý nghĩa của việc lồng ghép bình đẳng giới và phát triển bao trùm trong DCCI. Đây cũng là cơ sở để Lào Cai tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ theo nhu cầu của từng nhóm, tạo thêm cơ hội phát triển sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao sinh kế cho phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số.
Tạo động lực, nâng cao chất lượng điều hành
Kết quả DCCI năm 2025 không chỉ cung cấp thêm một thước đo về chất lượng điều hành mà còn tạo cơ sở để các sở, ngành, địa phương tiếp tục đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp. Với hơn 1.800 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia khảo sát, những đánh giá từ thực tiễn là nguồn dữ liệu quan trọng để tỉnh xác định rõ hơn các ưu tiên cải cách trong giai đoạn tiếp theo.
Theo TS. Nguyễn Phương Bắc - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh, DCCI cần được đặt trong cách tiếp cận quản trị tích hợp, kết nối dữ liệu, quyết định, hành động và trách nhiệm giữa các ngành, các cấp. Khi kết quả khảo sát được sử dụng hiệu quả trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách, DCCI sẽ không chỉ phản ánh chất lượng điều hành mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới quản trị, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và khơi thông các nguồn lực phát triển.
Yêu cầu này càng có ý nghĩa khi Lào Cai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Xã, phường trở thành cấp chính quyền trực tiếp, gần doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh; vừa giải quyết thủ tục hành chính, vừa giữ vai trò kết nối, hướng dẫn và đưa các chính sách hỗ trợ đến với người dân, doanh nghiệp. Đây cũng là điều kiện để những chuyển biến trong chất lượng điều hành được thể hiện rõ hơn ngay tại cơ sở.
Từ kết quả DCCI năm 2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh đề nghị các sở, ngành, xã, phường tiếp tục phân tích kỹ kết quả khảo sát, phát huy những cách làm hiệu quả, học tập kinh nghiệm của các đơn vị có điểm số cao để xây dựng giải pháp phù hợp với từng lĩnh vực, địa bàn. Cùng với đó, tăng cường đối thoại, lắng nghe cộng đồng doanh nghiệp, đề cao trách nhiệm người đứng đầu; gắn kết quả DCCI với đánh giá cán bộ, thi đua, khen thưởng, tạo động lực nâng cao chất lượng thực thi công vụ.
Đồng chí yêu cầu cần tiếp tục nâng chất lượng hướng dẫn, đơn giản hóa quá trình thực hiện thủ tục; tăng khả năng tiếp cận thông tin, chính sách; nâng hiệu quả hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Với phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số, các chương trình hỗ trợ được định hướng ngày càng sát hơn với nhu cầu thực tế, tạo điều kiện để các chủ thể kinh tế ở cơ sở phát huy lợi thế, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh.
DCCI không chỉ là thước đo chất lượng điều hành mà còn là kênh phản hồi để Lào Cai tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng phục vụ. Khi tiếng nói của doanh nghiệp được chuyển hóa thành những giải pháp cụ thể, kết quả DCCI sẽ trở thành động lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và khơi thông các nguồn lực phát triển.
