Tham dự Hội nghị tại điểm cầu Lào Cai có đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng và Công ty Điện lực Lào Cai.
Theo báo cáo của Bộ Công Thương thời gian qua, Bộ đã có nhiều chỉ đạo đối với EVN, các địa phương trong việc thực hiện các dự án nguồn và lưới điện, bảo đảm tiến độ đưa vào vận hành theo quy hoạch; có nhiều cuộc họp để đôn đốc tình hình triển khai các dự án; đã tổ chức 04 đoàn công tác kiểm tra các dự án điện.
Hiện nay, một số nguồn điện chưa đáp ứng tiến độ do khó khăn, vướng mắc như: Điện mặt trời tập trung, nhiều địa phương phải thực hiện rà soát, cập nhật các quy hoạch phân khu, quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch tỉnh trước khi tổ chức thực hiện; các địa phương chậm phê duyệt chủ trương đầu tư dự án và còn lúng túng hoặc chưa quyết liệt trong thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư hoặc kéo dài thời gian thực hiện đấu thầu; lúng túng trong việc xác định lợi ích ngành, địa phương khi đấu thầu, dẫn đến việc đưa vào vận hành các nguồn điện mặt trời tập trung theo quy hoạch là rất khó khăn.
Đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ hộ gia đình: Bộ Công Thương cũng đang xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật, góp phần thúc đẩy phát triển thuận lợi hơn. Về điện mặt trời mái trong các khu/cụm công nghiệp đã phát sinh vướng mắc liên quan đến việc thoả thuận, thống nhất giữa cơ sở sản xuất công nghiệp (nhà đầu tư nguồn điện mặt trời mái nhà) với đơn vị sở hữu lưới điện trong khu/cụm công nghiệp về mặt lợi ích, ảnh hưởng dao động điện áp,....
Đối với các dự án điện gió ngoài khơi (ĐGNK), việc triển khai để đạt mục tiêu đến năm 2030 vận hành 6.000 MW phục vụ nhu cầu điện trong nước là rất khó khả thi, do Việt Nam chưa có kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi, trong khi các chuyên gia đều cho rằng thời gian thực hiện từ 6-8 năm kể từ lúc bắt đầu khảo sát; chưa có các dữ liệu khảo sát cơ bản phục vụ phát triển điện gió ngoài khơi; thiếu sự đồng bộ của hạ tầng cảng cho phát triển điện gió ngoài khơi vào năm 2030; suất đầu tư điện gió ngoài khơi là lớn, cần huy động vay vốn từ bên ngoài; việc phát triển điện gió ngoài khơi có các yếu tố về an ninh, quốc phòng cần phải được nghiên cứu, đánh giá.
Đối với các dự án điện khí và điện hạt nhân, trong đó các dự án điện khí thuộc chuỗi dự án khí - điện (Cá Voi Xanh, Báo Vàng) chưa được triển khai do chưa rõ tiến độ và tính khả thi của các dự án thượng nguồn, hoàn toàn phụ thuộc vào các nhà đầu tư nước ngoài.
Các dự án sử dụng LNG nhập khẩu gặp khó khăn, vướng mắc trong thu xếp vốn để thực hiện dự án, gồm: Việc thỏa thuận cam kết sản lượng điện tối thiểu dài hạn (Qc) hoặc cơ chế giá điện nhiều thành phần; Cơ chế điều chỉnh theo tỷ giá hối đoái, đồng tiền thanh toán giá điện; thay đổi Luật, bất khả kháng, cơ chế chấm dứt hợp đồng trước thời hạn; Bảo lãnh Chính phủ về chuyển đổi ngoại tệ và bảo lãnh trong trường hợp EVN không có khả năng thanh toán.
Tiến độ triển khai các Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 phụ thuộc nhiều vào các đối tác (do Việt Nam chưa có kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực này), do đó tiến độ hoàn thành xây dựng các dự án này trước 31/12/2031 là rất khó khả thi…
Bên cạnh đó, còn gặp khó khăn, vướng mắc về công tác quy hoạch; Công tác chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư; về thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở và kiểm tra công tác nghiệm thu các công trình; về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng…
Tại Hội nghị, đã có 30 lượt ý kiến của đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương. Các đại biểu đã thảo luận báo cáo và làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Quyết định số 768/QĐ-TTg đồng thời đề xuất các giải pháp triển khai thực hiện trong thời gian tới.
Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn giao Bộ Công Thương tiếp tục tổng hợp ý kiến của các địa phương và của các doanh nghiệp trong quá trình triển khai, gặp vướng mắc để báo cáo Chính phủ.
Phó Thủ tướng đề nghị, đối với các dự án đã có chủ trương đầu tư cần khẩn trương đẩy nhanh tiến độ hoàn thành theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, báo cáo tiến độ gửi về UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để báo cáo Bộ Công Thương. Bộ Công thương chủ trì, kiểm tra, theo dõi, đôn đốc, bảo đảm việc triển khai thực hiện theo đúng các dự án kế hoạch đã đề ra; chỉ đạo đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ đưa các nhà máy vào vận hành sớm, tuy nhiên phải đảm bảo chất lượng, đảm bảo đúng quy trình, chất lượng… Yêu cầu các chủ đầu tư phải có cam kết tiến độ, thời gian vận hành rất cụ thể. Đồng thời có phương án xử lý nghiêm đối với các nhà đầu tư đã đăng ký phát triển các dự án năng lượng nhưng chậm hoặc không triển khai làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư để thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, di dân tái định cư theo quy định. Tích cực hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư, nhà thầu trong quá trình thi công xây dựng công trình, bảo đảm hoàn thành các dự án theo đúng tiến độ.
Đối với các dự án chưa có chủ trương đầu tư đề nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các địa phương triển khai ngay việc lựa chọn nhà đầu tư theo điều chỉnh quy hoạch điện VIII, hoàn thành trong quý 4 năm 2025. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư để hoàn thành theo kế hoạch.
UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương cập nhật danh mục nguồn và lưới điện được xác định trong điều chỉnh Quy hoạch điện VIII vào Quy hoạch của tỉnh, các quy hoạch có tính kỹ thuật, chuyên ngành như quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, làm cơ sở thực hiện đầu tư xây dựng các dự án điện…
