Tuy nhiên, áp lực công việc lớn, biên chế mỏng, thiếu cán bộ chuyên môn sâu cùng khối lượng lớn nhiệm vụ hành chính đang khiến vai trò tham mưu chiến lược của bộ phận này chưa được phát huy đầy đủ.
Áp lực lớn từ cơ sở
Tại xã Bảo Yên, dù là địa bàn trung tâm, quy mô dân số đông, khối lượng công việc lớn, địa bàn quản lý rộng nhưng số lượng biên chế của phòng Kinh tế hiện cũng tương đương nhiều xã khác. Trong khi đó, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng nhiều khiến cán bộ thường xuyên phải làm việc ngoài giờ hành chính.
Mỗi cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực khác nhau, từ xây dựng, giao thông, nông nghiệp đến tổng hợp số liệu kinh tế - xã hội. Đặc biệt, hệ thống báo cáo từ các sở, ngành với tần suất dày, yêu cầu thời gian gấp khiến phần lớn thời gian của cán bộ dành cho xử lý hồ sơ, văn bản, cập nhật số liệu.
Anh Lê Mạnh Hùng, cán bộ phòng Kinh tế xã Bảo Yên cho biết: Việc khảo sát hiện trạng, kiểm tra công trình hay nghiên cứu các vấn đề phát triển kinh tế địa phương chủ yếu phải tranh thủ ngoài giờ làm việc hoặc ngày nghỉ.
Không chỉ riêng Bảo Yên, áp lực công việc tại xã Bản Lầu cũng rất lớn, nhất là trong lĩnh vực quản lý dự án đầu tư và quản lý nhà nước về xây dựng. Hiện địa phương đang được tăng cường cán bộ từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Mường Khương và một cán bộ từ tỉnh về để hỗ trợ chuyên môn.
Ông Hoàng Anh Tuấn - Trưởng phòng Kinh tế xã Bản Lầu cho biết: Trên địa bàn đang triển khai nhiều công trình, dự án trọng điểm như trường nội trú liên cấp biên giới, các tuyến giao thông kết nối liên xã, kết nối vùng với quy mô lớn. Do đó, công tác giải phóng mặt bằng phát sinh khối lượng công việc rất lớn, cán bộ phải thường xuyên xuống hiện trường, phối hợp tuyên truyền, vận động người dân và xử lý nhiều tình huống phát sinh. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ chuyên môn còn mỏng, nhiều người chưa được đào tạo chuyên sâu về xây dựng, đầu tư công hay quản lý dự án nên áp lực càng nặng nề hơn.
Tại phường Sa Pa, yêu cầu công tác quy hoạch sau sắp xếp đơn vị hành chính gắn với định hướng phát triển Khu Du lịch quốc gia Sa Pa cũng đặt ra nhiệm vụ rất lớn cho đội ngũ cán bộ Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị.
Đây là địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, hoạt động du lịch phát triển mạnh, liên quan đến nhiều lĩnh vực phức tạp như đất đai, xây dựng, quản lý kiến trúc cảnh quan, trật tự đô thị và phát triển dịch vụ du lịch. Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ hiện nay vừa phải tham mưu quy hoạch, vừa đảm nhiệm nhiều công việc thường xuyên khác như quản lý đất đai, hạ tầng kỹ thuật, xử lý vi phạm trật tự đô thị.
Một số cán bộ có kinh nghiệm trước đây đã được điều động, bố trí sang các xã khác trên địa bàn thị xã Sa Pa cũ theo yêu cầu công tác cán bộ, khiến áp lực công việc tại phòng ngày càng lớn.
Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phòng Kinh tế cấp xã giữ vai trò tham mưu tổng hợp cho cấp ủy, chính quyền trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên trên thực tế, phần lớn thời gian của cán bộ hiện nay vẫn đang tập trung cho các công việc mang tính hành chính, sự vụ.
Từ tổng hợp báo cáo, cập nhật số liệu, hoàn thiện hồ sơ thủ tục đến giải quyết các nhiệm vụ phát sinh từ sở, ngành chuyên môn đều đòi hỏi xử lý liên tục, trong thời gian ngắn. Điều này khiến quỹ thời gian dành cho nghiên cứu thực tiễn, khảo sát cơ sở, tham mưu định hướng phát triển dài hạn bị thu hẹp đáng kể.
Ông Dương Mạnh Thắng - Trưởng phòng Kinh tế xã Bảo Yên cho biết: Nhiều lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu và liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh. Trong khi cấp huyện dần thu gọn đầu mối, nhiều nhiệm vụ được chuyển về cấp xã khiến áp lực đối với đội ngũ cán bộ phòng Kinh tế ngày càng lớn.
Thực tế này đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu chiến lược, nhất là trong các lĩnh vực quan trọng như quy hoạch không gian phát triển, thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng hay khai thác tiềm năng, lợi thế địa phương.
Một khó khăn lớn khác là tình trạng thiếu cán bộ có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực xây dựng, tài chính, quy hoạch, nông nghiệp và quản lý đầu tư công. Tại nhiều địa phương, cán bộ phòng Kinh tế phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực cùng lúc trong khi yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.
Để phòng Kinh tế cấp xã thực sự phát huy vai trò tham mưu trong giai đoạn hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng cần có giải pháp đồng bộ từ tổ chức bộ máy, cơ chế chính sách đến nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
Ông Tô Ngọc Liễn - Chủ tịch UBND phường Sa Pa cho biết: Thời gian tới, phường sẽ tập trung đánh giá toàn diện hoạt động của Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị; tăng cường chỉ đạo đối với những lĩnh vực tham mưu còn hạn chế, bảo đảm phòng thực sự trở thành cơ quan tham mưu chủ lực trong các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị.
Thực tiễn cho thấy, khi đội ngũ cán bộ phòng Kinh tế có điều kiện bám cơ sở, nghiên cứu thực tế và tập trung cho công tác tham mưu chiến lược, hiệu quả quản lý, điều hành phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương sẽ được nâng lên. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang từng bước hoàn thiện, việc nâng cao năng lực và phát huy vai trò của phòng Kinh tế cấp xã không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng chính quyền cơ sở thực sự năng động, hiệu lực và sát thực tiễn.