Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn phường Âu Lâu ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng trăm hộ dân, với khối lượng công việc lớn, thực hiện trong thời gian ngắn.
Tổng diện tích thu hồi dự kiến khoảng 128,8 ha. Tổng số hộ bị ảnh hưởng khoảng 800 hộ gia đình, cá nhân. Phạm vi đi qua trải dài trên 6 tổ dân phố ( các tổ dân phố số 3, 5, 6, 8, 9, 11) và thực hiện di dời khu nghĩa trang Đồng Quýt (thuộc xã Bảo Hưng cũ) với tổng số 186 ngôi mộ.
Bám sát kế hoạch của Ban Chỉ đạo UBND tỉnh, UBND phường Âu Lâu đã phát động phong trào thi đua "100 ngày đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng dự án"; thành lập 2 tổ chuyên trách cùng 7 nhóm công tác bám sát cơ sở, triển khai kiểm kê từ cuối tháng 9 và đầu tháng 10/2026.
Hiện nay, công tác đo đạc, lập bản đồ thu hồi đất và kiểm kê đang được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai, đạt nhiều kết quả cụ thể ở từng hạng mục. Trong đó, tuyến chính có tổng diện tích thu hồi khoảng 75 ha, ảnh hưởng đến trên 500 hộ dân.
Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai đã bàn giao 12 tờ bản đồ thu hồi đất với diện tích 22,0 ha. Từ ngày 08 - 26/10, Tổ chuyên trách đã kiểm kê 75 hộ với diện tích 13 ha tại tổ dân phố số 9 và số 11; hoàn thiện hồ sơ xác minh nhân khẩu đối với 42 trường hợp, đồng thời phối hợp với Công an phường chuyển Phòng Nông nghiệp và Môi trường xác minh nguồn gốc đất.
Đối với khu Ga, diện tích thu hồi là 33,8 ha, ảnh hưởng đến 218 hộ và tổ chức. Công tác kiểm kê được triển khai từ ngày 01/10/2026; đến nay đã hoàn thành kiểm kê đối với 137 hộ gia đình, cá nhân, trong đó có 67 hộ liên quan đến khu vực nghĩa trang tại Tổ dân phố số 6 với 166 ngôi mộ và 70 hộ có nhà ở, vật kiến trúc, cây trồng. Các hồ sơ đang được khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý tiếp theo. Đối với các khu tái định cư Nước Mát, Bình Trà và hạng mục mở rộng nghĩa trang Tổ dân phố Bảo Lâm, công việc đang được triển khai theo kế hoạch.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Hội đồng Bồi thường phường Âu Lâu thẳng thắn nhìn nhận một số điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ. Trước hết, dự án nhiều lần điều chỉnh, bổ sung quy mô và diện tích thu hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải phóng mặt bằng chung, đồng thời tác động không nhỏ đến tâm lý và niềm tin của người dân trong khu vực dự án. Bên cạnh đó, khối lượng giải phóng mặt bằng tuyến chính và khu Ga rất lớn, liên quan đến số lượng hộ dân đông trong khi yêu cầu về tiến độ rất khẩn trương, gây áp lực đáng kể cho việc bố trí nhân lực chuyên trách tại cơ sở.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND phường, tinh thần làm việc khẩn trương, trách nhiệm của các tổ chuyên trách cùng sự đồng thuận của Nhân dân, phường Âu Lâu đang nỗ lực vượt qua khó khăn, bảo đảm tiến độ bàn giao mặt bằng sạch để chủ đầu tư triển khai thi công dự án đường sắt trọng điểm quốc gia đúng thời hạn.