Làn then, điệu tính ngân xa

Nơi còn lưu giữ đậm nét văn hóa truyền thống của cộng đồng người Tày vùng sông Chảy như: hát khắp, hát coọi, hát quan làng, hát phong slư và cây đàn tính được coi là "đặc sản” tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa người dân bản địa. Đó là xã Xuân Lai, huyện Yên Bình.

>>Giữ gìn làn điệu dân ca Tày

>>Đàn tính - hồn dân ca dân vũ của người Tày

"Bản noọng tỏn vằn xuân mùa mấư/ Vui đảy mùa bắp khẩu tiêm sang/ Vui phong trào đảm đang bản noọng/ Hết kin đảy tốc cón bản cần…” (Bản em đón xuân ngày mùa mới/ Vui được mùa ngô lúa đầy sân/ Vui phong trào đảm đang bản em/ Làm ăn được vui trước bản người...).
Từng ngón tay nhịp nhàng lướt trên mặt đàn tính cùng lời hát vui tươi, tha thiết, các thành viên Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau thôn Trung Tâm, xã Xuân Lai, huyện Yên Bình ngân nga lời hát then chào đón mùa xuân mới.
Những ngày giáp tết Nguyên đán, chúng tôi về xã Xuân Lai, huyện Yên Bình - nơi còn lưu giữ đậm nét văn hóa truyền thống của cộng đồng người Tày vùng sông Chảy như: hát khắp, hát coọi, hát quan làng, hát phong slư và cây đàn tính được coi là "đặc sản” tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa người dân bản địa. 
Trong guồng quay cuộc sống hiện đại, nhiều người trẻ không còn mặn mà với những câu hát, điệu múa của dân tộc mình nếu không tìm cách bảo tồn. Với niềm trăn trở đó, Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau thôn Trung Tâm, xã Xuân Lai được thành lập với 52 thành viên để duy trì, tiếp nối niềm đam mê, tình yêu nghệ thuật hát then, đàn tính và truyền dạy cho thế hệ sau. 
Gắn bó máu thịt với mảnh đất quê hương, bà Vi Thị Linh - Chủ nhiệm Câu lạc bộ chia sẻ: "Hát then, đàn tính là bản sắc văn hóa truyền thống của người Tày bắt nguồn từ câu chuyện về cuộc sống giản dị, niềm vui trong lao động sản xuất, tình yêu thiên nhiên, tình yêu đôi lứa… ; điệu then cất lên đằm thắm, mượt mà, tiếng đàn tính trầm bổng ngân nga làm vơi bớt mệt nhọc sau một ngày lao động vất vả. Nhưng hát then, đàn tính là loại hình nghệ thuật dân gian khó học, muốn thể hiện đúng và hay đòi hỏi người học phải có năng khiếu, lòng kiên trì”. 
Không chỉ say sưa tìm hiểu, sưu tầm các làn điệu then, bà Linh còn miệt mài với nghề may trang phục truyền thống dân tộc Tày. Những bộ quần áo được bà nâng niu, tỉ mẩn từng đường kim, mũi chỉ với họa tiết đẹp mắt.
Tranh thủ những lúc nông nhàn, các thành viên trong Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau thôn Trung Tâm lại ngồi quây quần bên hiên nhà sàn say sưa tập luyện đàn tính và những làn điệu then. Vừa lướt đôi bàn tay điêu luyện trên cây đàn tính, vừa cất tiếng hát then, ông Hoàng Trung Kiên như đắm chìm vào làn điệu quê hương. Đã ngoài 60 tuổi nhưng ông luôn trân trọng, gìn giữ mạch nguồn văn hóa đã gắn bó với mình từ thuở bé. 
Ông Kiên tự hào nói: "Tôi tham gia CLB với mong muốn truyền dạy, chia sẻ hiểu biết của mình về hát then, đàn tính từ cách so dây, đánh đàn cho đến cách hát luyến láy nhằm khơi dậy đam mê, gìn giữ để văn hóa dân tộc Tày không bị mai một”. 
Cứ thế, những khúc hát then, đàn tính được truyền dạy cho thế hệ trẻ cùng gìn giữ, phát triển. Dù mới ra mắt nhưng Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau thôn Trung Tâm đã tích cực hoạt động và đặc biệt nhiều thành viên vừa qua tham dự Liên hoan Nghệ thuật quần chúng và trình diễn trang phục các dân tộc trong khuôn khổ Lễ hội Bưởi Đại Minh và Khám phá Danh thắng Quốc gia hồ Thác Bà năm 2022 đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng khán giả và du khách gần xa.
Rời Xuân Lai khi ánh chiều vừa tắt song những lời then mượt mà cùng tiếng đàn tính trầm bổng, ngân nga vẫn vọng lại trong chúng tôi. Thật vui khi việc gìn giữ, lưu truyền và phát huy giá trị văn hóa Tày trong cộng đồng các dân tộc bên dòng sông Chảy đang có một hướng đi đúng, hòa nhịp cùng sự phát triển của địa phương.
Bùi Minh

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Trong không khí rộn ràng của Lễ khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình 2026, sự xuất hiện của các nghệ nhân và những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu đến từ các xã, phường (Văn Chấn, Quy Mông, Thác Bà, Nghĩa Lộ) của vùng đất biên cương Lào Cai đã mang đến một sắc thái đầy ấn tượng, với những màn trình diễn độc đáo, đậm đà bản sắc các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái. 

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều ca sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng như Chi Dân, Miu Lê và mới đây nhất là ca sĩ Đinh Long Nhật và Sơn Ngọc Minh liên tiếp vướng vào các vụ việc liên quan đến ma túy. Những vụ việc này cho thấy ma túy không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành hồi chuông cảnh báo về sự len lỏi ngày càng sâu vào môi trường giải trí.

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, giảng viên Trương Thị Hảo luôn dành nhiều tâm huyết để truyền cảm hứng cho các thế hệ học sinh, sinh viên theo đuổi nghệ thuật múa. Và hôm nay, trên chính giảng đường thân thuộc ấy, con gái chị đang tiếp tục hành trình nối dài niềm đam mê được vun đắp từ cái nôi gia đình.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Lắng đọng không gian về Người

Lắng đọng không gian về Người

Tháng 5 - dòng người từ khắp nơi lại tìm về Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nghĩa Lộ để dâng hương, tưởng nhớ Người. Nơi đây là công trình lưu niệm, cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, lưu giữ những tình cảm thiêng liêng của đồng bào các dân tộc dành cho Bác Hồ kính yêu.

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, xã Lâm Thượng hôm nay đã đổi thay rõ nét với hạ tầng khang trang, đời sống người dân từng bước nâng cao và bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ. Thành quả ấy có dấu ấn quan trọng từ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 2026 với chủ đề “Bảo tàng kết nối một thế giới bị chia rẽ”, Bảo tàng Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tổ chức chuỗi hoạt động “Gieo xanh nơi đỉnh mây”. Chương trình không chỉ giới thiệu giá trị di sản và tri thức bản địa, mà còn tạo không gian kết nối cộng đồng, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển tỉnh Lào Cai “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”.

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đến gần, cùng với việc ôn tập các môn văn hóa, nhiều thí sinh có nguyện vọng theo học khối ngành nghệ thuật cũng đang tăng tốc luyện thi năng khiếu. Đáng chú ý, một số trường đại học năm nay điều chỉnh lịch thi năng khiếu diễn ra sớm hơn so với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Sự thay đổi này buộc thí sinh phải chủ động sắp xếp thời gian, cân đối giữa học văn hóa và rèn luyện kỹ năng chuyên môn để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh.

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam trở thành quốc gia đăng cai cuộc thi "Miss World 2026" – một trong những đấu trường sắc đẹp lâu đời và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Không chỉ mang ý nghĩa cột mốc với ngành công nghiệp sắc đẹp trong nước, mùa giải năm nay còn được giới thiệu với nhiều thay đổi về format, trải nghiệm văn hóa và cách tiếp cận khán giả quốc tế.

fb yt zl tw