Thôn Hồng Ngài là địa bàn biên giới xa xôi nhất của xã Y Tý, cách trung tâm xã 20 km với 65 hộ đồng bào Mông sinh sống. Trước đây, giao thông cách trở khiến cuộc sống người dân quanh năm bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào tính may rủi của cây ngô, cây lúa và cây thảo quả.
Trưởng thôn Vàng A Sáu (áo xanh) là người tiên phong nuôi cá nước lạnh ở thôn Hồng Ngài.
Nhận thấy nếp canh tác cũ không thể giúp bà con thoát nghèo, anh Vàng A Sáu đã cùng đồng chí Bí thư Chi bộ Vàng A Sáo chủ động tìm hướng đi mới. Anh quyết định tiên phong thử nghiệm đưa cây sâm đất Hoàng Sin Cô vào trồng, đồng thời đầu tư nuôi ngựa sinh sản và đào ao nuôi cá nước lạnh.
“Đồng bào Mông ở Hồng Ngài chăm chỉ nhưng bao năm qua vẫn nghèo do chỉ trông chờ vào cây ngô, cây lúa và cây thảo quả. Muốn bà con thay đổi, mình phải làm trước. Tôi cùng đồng chí Bí thư Chi bộ Vàng A Sáo thử nghiệm trồng cây sâm đất Hoàng Sin Cô, sau đó tiếp tục đầu tư nuôi ngựa sinh sản, nuôi cá nước lạnh. Ban đầu do chưa có kinh nghiệm nên gặp không ít khó khăn, nhưng đến nay các mô hình đã cho thu nhập ổn định. Riêng nuôi cá hồi, gia đình tôi thu về hơn 100 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí”.
Trưởng thôn Vàng A Sáu quan tâm tuyên truyền, vận động người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.
Thành công thực tế từ mô hình của người trưởng thôn trẻ đã làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của dân bản. 5 năm trở lại đây, người dân Hồng Ngài bắt đầu mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa.
Mỗi năm bà con thôn Hồng Ngài xuất bán hơn 100 tấn củ sâm đất, mang về nguồn thu từ 600 - 700 triệu đồng. Nhiều hộ gia đình như anh Vàng A Cấu, Lý A Cở, Vàng A Hù, Vàng A Chứ, Vàng A Páo...đã có thu nhập trên 50 triệu đồng/năm từ loại cây này.
Bên cạnh đó, đồng bào Mông thôn Hồng Ngài đã trồng được gần 100 ha chè Shan tuyết đã đến tuổi thu hoạch, đem lại nguồn thu hàng chục triệu đồng mỗi năm cho các hộ như: Vàng A Cừ, Vàng A Sèo, Lý A Sử, Lý Quang Súa…
Đặc biệt, từ khi làm trưởng thôn đến nay, anh Sáu đã trực tiếp giúp được hơn 10 hộ dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi hiệu quả, từng bước thoát nghèo, có cuộc sống ấm no hơn.
Điển hình như hộ anh Vàng A Gió - trước đây vốn là hộ nghèo, loay hoay không biết làm gì để nâng cao thu nhập. Nhận thấy gia đình anh Gió có lợi thế gần nguồn nước suối sạch từ rừng chảy ra, anh Sáu đã đến động viên, hướng dẫn đào ao nuôi cá hồi, cá tầm. Người trưởng thôn trẻ còn hỗ trợ kết nối mua con giống, thức ăn, đồng thời "cầm tay chỉ việc", truyền đạt kỹ thuật chăm sóc và phòng dịch bệnh cho đàn cá.
Anh Vàng A Gió (ngoài cùng, bên trái) được trưởng thôn Vàng A Sáu hướng dẫn kỹ thuật nuôi cá nước lạnh.
Đến nay, niềm vui lớn đã hiện hữu trong ngôi nhà của anh Gió khi 2.000 con cá nước lạnh sau gần 2 năm chăm sóc đúng kỹ thuật đã chuẩn bị đến kỳ xuất bán, mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững cho gia đình.
Trước đây, mỗi hộ dân trong thôn Hồng Ngài chỉ nuôi 1 đến 2 con trâu, ngựa để lấy sức kéo, nên số lượng gia súc hạn chế. Được sự tuyên truyền, vận động của anh Sáu, các hộ anh Vàng A Trẻ, Vàng A Phà, Vàng A Lỳ, Vàng A Vư đã đầu tư phát triển đàn trâu, ngựa theo hướng nuôi sinh sản bán chăn thả, nâng số lượng trâu, ngựa của mỗi gia đình lên từ 3 đến 5 con.
Song song với việc vận động người dân phát triển chăn nuôi, anh Sáu còn sâu sát hướng dẫn bà con cách phòng tránh dịch bệnh, kỹ thuật chống rét cho trâu, ngựa và trồng cỏ voi để chủ động nguồn thức ăn trong mùa đông. Nhờ đó, số lượng trâu, ngựa của thôn Hồng Ngài tăng lên qua từng năm, mở ra hướng đi bền vững giúp các hộ dân nâng cao thu nhập.
Anh Vàng A Sáo - Bí thư Chi bộ Hồng Ngài cho biết: "Trong những năm qua, anh Vàng A Sáu là thanh niên tiêu biểu của thôn, luôn tiên phong, gương mẫu trong các hoạt động. Năm 2025, chi bộ đã lựa chọn bồi dưỡng và kết nạp trưởng thôn Vàng A Sáu vào Đảng. Đó là nền tảng để anh Sáu tiếp tục phấn đấu, trưởng thành".
Trưởng thôn Vàng A Sáu được đồng bào Mông thôn Hồng Ngài tin tưởng, yêu mến.
Phấn khởi trước cuộc sống ngày càng no ấm của đồng bào Mông trên quê hương mình, trưởng thôn Vàng A Sáu chia sẻ, sự đổi thay ở Hồng Ngài hôm nay có dấu ấn đậm nét của dòng vốn chính sách và các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, xóa nhà tạm, nhà dột nát. Đường giao thông được đổ bê tông, nhiều ngôi nhà mới khang trang mọc lên, bà con được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển sản xuất.
Dù đời sống chung của thôn đã khởi sắc, song người đảng viên 29 tuổi vẫn còn trăn trở khi toàn thôn hiện vẫn còn 14 hộ nghèo và 10 hộ cận nghèo.
“Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục phát huy vai trò gương mẫu của người đảng viên, đẩy mạnh tuyên truyền để bà con tin tưởng vào chủ trương của Đảng, chấp hành tốt pháp luật và tích cực lao động sản xuất. Mục tiêu lớn nhất là xây dựng thôn biên giới Hồng Ngài thực sự bình yên và no ấm” - anh Sáu khẳng định.
