Làm theo lời dặn của Người, những năm qua, Nhân dân thôn Cóc, xã Hợp Thành thi đua lao động sản xuất, xây dựng nông thôn mới, biến vùng quê nghèo thành thôn kiểu mẫu ấm no, hạnh phúc.
Công trình nhỏ, ý nghĩa lớn ở thôn Cóc
Tháng 9 hằng năm, khi nắng ấm nhuộm vàng trên khắp các triền ruộng bậc thang báo hiệu mùa Thu tới, vùng đất Hợp Thành đẹp như một bức tranh. Với đồng bào dân tộc Tày ở xã Hợp Thành, tháng 9 không chỉ đẹp bởi mùa Thu đến mà còn mang nhiều ý nghĩa vì các bản làng hân hoan kỷ niệm ngày Bác Hồ đến thăm quê hương vùng mỏ.
Năm nay, trong không khí Nhân dân Lào Cai nói chung, người dân vùng mỏ Apatit Lào Cai nói riêng hướng tới kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ đến thăm Lào Cai (23/9/1958 - 23/9/2026), chúng tôi trở lại thôn Cóc, xã Hợp Thành - vùng đất năm xưa Người đã đến thăm, trò chuyện với cán bộ, công nhân mỏ và đồng bào các dân tộc.
Từ ngã ba chợ văn hóa Hợp Thành, theo con đường bê tông dẫn vào thôn Cóc, ấn tượng đầu tiên là diện mạo khang trang, rực rỡ của miền quê vùng mỏ.
Dọc gần 1 km đường trục chính, những lá cờ Tổ quốc, cờ Búa Liềm được cắm ngay ngắn hai bên đường. Qua đỉnh dốc đầu thôn, hai hàng cau thẳng tắp cùng những khóm hoa đang lên xanh khiến con đường thêm sáng, đẹp và giàu sức sống.
Bên đường là tấm biển mang dòng chữ “Tuyến đường cau và cờ Tổ quốc thôn Cóc”, cùng thông điệp: “Cây cau xanh - Đất thêm đẹp - Làng thêm vui”. Công trình là kết quả chung sức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân, góp phần tạo cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp, đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết, niềm tự hào dân tộc và tình yêu quê hương, đất nước, vì một thôn Cóc ngày càng giàu đẹp.
Theo chị Hoàng Thị Bình - Trưởng Ban Công tác Mặt trận, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Cóc, năm 2026 đánh dấu sự kiện quan trọng đối với đồng bào các dân tộc nơi đây khi thôn Cóc 2 và một phần thôn Cuống, thôn Cóc 1 được hợp nhất thành thôn Cóc mới. Hiện thôn có 164 hộ dân, trong đó 85% là đồng bào dân tộc Tày.
Chào mừng sự kiện hợp nhất thôn, Quốc khánh 2/9 và kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ đến thăm vùng mỏ Cóc, chi bộ thôn đã tuyên truyền, vận động đảng viên và Nhân dân đóng góp gần 36 triệu đồng cùng ngày công lao động. Đoàn Thanh niên xã ủng hộ thêm 5 triệu đồng. Từ nguồn lực ấy, người dân đã xây dựng 700 m đường cờ, đường cau và 200 m đường điện thắp sáng.
Chị Bình tự hào cho biết, khi Bác Hồ đến thăm khai trường mỏ Cóc cách đây gần 7 thập kỷ, Người đã khen chị em phụ nữ làm được con đường to, đẹp lên tầng khai thác quặng Apatit và đặt tên là “Đường Phụ nữ”.
Tự hào vì quê mình có con đường do Bác đặt tên, làm theo lời Bác dặn, phụ nữ thôn Cóc hôm nay tích cực xây dựng những con đường mới thêm tươi đẹp.
Đường cau, đường cờ tuy là công trình nhỏ, nhưng mang ý nghĩa lớn với bà con trong thôn. Đó vừa là kết quả của tinh thần đoàn kết, vừa là tình cảm của bà con thôn Cóc kính dâng Bác Hồ kính yêu nhân dịp kỷ niệm Bác đến thăm vùng đất này vào mùa Thu năm 1958.
Đang cùng chị em phụ nữ trong thôn rẫy cỏ, vệ sinh tuyến đường vào thôn, chị Nông Mai Thùy, dân tộc Tày, chia sẻ niềm vui khi tuyến đường cau, đường cờ do chính bà con trong thôn cùng nhau đóng góp xây dựng vừa hoàn thành trong tháng 8 năm nay.
"Em rất tự hào vì quê mình là nơi được Bác Hồ đến thăm, bây giờ ngày càng khang trang, đổi mới, có tuyến đường đẹp nhất xã và thấy bản thân phải có trách nhiệm góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn" - Chị Nông Mai Thùy chia sẻ.
Xứng danh thôn kiểu mẫu
Ngược dòng thời gian trở về ngày 23/9/1958, Bác Hồ cùng đoàn công tác của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đến thăm tỉnh Lào Cai. Trong chuyến công tác, Người đã đến khai trường mỏ Cóc thuộc Mỏ Apatit Lào Cai, gặp gỡ các chuyên gia Liên Xô, cán bộ, công nhân mỏ và đồng bào các dân tộc.
Trong buổi trò chuyện ấm áp tình cảm, Bác Hồ đã mời cụ Trần Văn Nỏ ở thôn Hẻo, xã Cam Đường - người đi rừng vô tình phát hiện mỏ Apatit từ năm 1924 lên lễ đài trò chuyện, động viên. Bác căn dặn Ban Giám đốc mỏ Apatit phải quan tâm chăm lo đời sống cán bộ, công nhân viên; anh, chị, em công nhân phải đẩy mạnh thi đua “làm nhiều, nhanh, tốt, rẻ” để làm giàu cho Tổ quốc; đảng viên, đoàn viên phải gương mẫu, đi đầu trong sản xuất; đồng bào các dân tộc đoàn kết xây dựng cuộc sống ấm no, xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Ông Vi Văn Thân - Bí thư Chi bộ thôn Cóc cho biết: "Làm theo lời dặn của Bác Hồ, trong những năm qua, đồng bào các dân tộc thôn Cóc đã đoàn kết chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, đưa thôn Cóc từ một thôn nghèo trở thành thôn kiểu mẫu đầu tiên của xã Tả Phời cũ, nay là xã Hợp Thành".
Trong phát triển kinh tế, người dân thôn Cóc đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi để nâng cao thu nhập cho Nhân dân.
Năm 1963, khi vùng mỏ Cóc được mở rộng khai thác, người dân thôn Cóc đã chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, di chuyển đến khu tái định cư mới, chính là thôn Cóc hiện nay để xây dựng cuộc sống mới.
Do địa hình đồi núi, ít ruộng nương hơn các thôn khác, nên đời sống bà con còn nhiều khó khăn. Những năm gần đây, chi bộ thôn phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên, khuyến khích cán bộ, đảng viên mạnh dạn thực hiện các mô hình sản xuất mới, từ đó tạo sức lan tỏa để người dân học tập, làm theo.
Các đảng viên Vi Văn Phù, Vi Văn Thân, Vi Văn Hiếu, Nông Văn Phù, Nông Văn Lẻng, Lương Thị Vinh… đã khai khẩn, cải tạo những diện tích ruộng lúa năng suất thấp thành ao nuôi cá, nâng cao giá trị sản xuất.
Đến nay, thôn Cóc có khoảng 15 hộ nuôi cá, mỗi hộ bán từ 5 đến 10 tấn cá mỗi năm.
Khoảng chục năm trước, nhận thấy trồng ngô, trồng sắn vất vả mà hiệu quả không cao, bà con đã chuyển sang trồng cây quế. Đến nay, thôn Cóc có khoảng 100 ha quế. Từ mô hình kinh tế tổng hợp, nhiều hộ dân thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Tinh thần đoàn kết, thi đua lao động sản xuất mà Bác từng căn dặn được người dân cụ thể hóa trước hết bằng việc mạnh dạn đổi mới cách làm kinh tế.
Cùng với thi đua lao động sản xuất, người dân thôn Cóc còn tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới.
Được sự hỗ trợ của Nhà nước, người dân đóng góp hàng nghìn ngày công đổ bê tông tất cả các tuyến đường trong thôn.
Đến năm 2017, không chỉ đường trục thôn mà toàn bộ đường ngõ xóm, đường liên gia đều được bê tông hóa, tạo nên sự thay đổi rõ nét về diện mạo nông thôn.
Tháng 10 năm 2017, thôn Cóc 1, Cóc 2 là 2 thôn đầu tiên của xã Tả Phời cũ (nay là thôn Cóc, xã Hợp Thành) được công nhận là thôn kiểu mẫu.
Từ xa nhìn lại, thôn Cóc hôm nay mang dáng dấp của một khu dân cư khang trang giữa núi rừng. Những ngôi nhà kiên cố, đường bê tông sạch đẹp, những tuyến đường cờ, đường cau và màu xanh của những đồi quế đã tạo nên diện mạo mới cho vùng quê từng nhiều khó khăn. Hiện toàn thôn chỉ còn 3 hộ nghèo và 8 hộ cận nghèo.
Trở lại thôn Cóc và vùng mỏ Apatit - nơi Bác Hồ từng đến thăm cách đây 68 năm, chúng tôi cảm nhận rõ những đổi thay của vùng đất giàu truyền thống này. Điều đáng quý hơn cả là những lời căn dặn của Người vẫn được các thế hệ người dân thôn Cóc trân trọng gìn giữ, cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực trong lao động, sản xuất và xây dựng quê hương khang trang, hạnh phúc.
Giữa mùa Thu tháng 9, trên những tuyến đường vào thôn Cóc, sắc đỏ cờ Tổ quốc nổi bật giữa một vùng quê đang từng ngày khởi sắc. Dấu ấn của chuyến thăm lịch sử của Bác vẫn hiện hữu trong đời sống hôm nay, trở thành động lực để đồng bào các dân tộc thôn Cóc tiếp tục đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng ấm no, giàu đẹp.
