Tham gia thảo luận về dự án sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Sùng A Lềnh - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai, góp ý về phân loại, thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt và cơ chế tài chính phù hợp với điều kiện khu vực nông thôn, miền núi.
Theo đại biểu, việc giao UBND cấp tỉnh quyết định lộ trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt là phù hợp. Nội dung này được quy định tại Khoản 43, Điều 1 của dự thảo, sửa đổi, bổ sung Điều 75 của Luật Bảo vệ môi trường.
Đối với Khoản 2 Điều 77, đại biểu đề nghị xem xét đồng bộ quy định về từ chối thu gom chất thải chưa được phân loại hoặc chứa đựng không đúng quy định với trách nhiệm của đơn vị cung cấp dịch vụ thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt.
Đại biểu nhấn mạnh, nghĩa vụ phân loại rác của người dân phải đi đôi với trách nhiệm bảo đảm dịch vụ thu gom, xử lý. Trường hợp người dân đã thực hiện phân loại nhưng đơn vị thu gom lại trộn chung các loại rác sẽ làm giảm hiệu quả và không đạt được mục tiêu của chính sách.
Từ thực tế đó, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm duy trì việc phân loại riêng các nhóm rác trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ; đồng thời đưa kết quả duy trì phân loại rác thành tiêu chí nghiệm thu, thanh toán. Các đơn vị vi phạm phải chịu trách nhiệm theo hợp đồng và quy định của pháp luật.
Đối với các quy định về phát triển thị trường các-bon, đại biểu Sùng A Lềnh nhấn mạnh cần làm rõ chủ thể hưởng lợi, nguyên tắc phân chia lợi ích và cơ chế hỗ trợ người dân, cộng đồng dân cư. Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc khuyến khích người dân tham gia bảo vệ, phát triển rừng, nhất là tại các tỉnh miền núi, biên giới có diện tích rừng lớn.
Góp ý sửa đổi Điều 139, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị quy định rõ quyền hưởng lợi của các chủ thể tạo ra kết quả giảm phát thải, hấp thụ khí nhà kính. Theo đại biểu, việc phân chia lợi ích phải căn cứ vào mức độ đóng góp và trách nhiệm của từng bên, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch về doanh thu, chi phí và số tiền thực nhận. Đại biểu đề nghị cần có cơ chế hỗ trợ kỹ thuật và chi phí và hướng dẫn cụ thể cách xác định, chi trả, giải quyết tranh chấp để hộ gia đình, cộng đồng dân cư có điều kiện tham gia thị trường.
Góp ý vào dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), đại biểu Sùng A Lềnh bày tỏ đồng tình với việc bổ sung trách nhiệm bảo đảm nguồn lực thu gom rác thải tại bờ biển, đảo và quần đảo theo quy định tại Khoản 4 và Khoản 5, Điều 57. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo cần làm rõ cơ chế bảo đảm kinh phí đối với các địa phương không có biển nhưng được giao nhiệm vụ kiểm soát, thu gom chất thải trên lưu vực sông nhằm ngăn ngừa rác thải phát tán ra biển.
Đại biểu cho rằng, công tác bảo vệ môi trường biển cần được thực hiện từ sớm, từ nguồn phát sinh chất thải và trên toàn bộ lưu vực sông, suối. Trong khi đó, điều kiện thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải và khả năng cân đối ngân sách giữa các địa phương còn có sự khác biệt, nhất là tại các địa bàn miền núi, vùng khó khăn.
Để khắc phục những bất cập này, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị bổ sung quy định tại Điều 56, đồng thời rà soát Điều 57, trong đó, nguyên tắc địa phương được giao nhiệm vụ kiểm soát, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải trong chương trình phối hợp lưu vực sông - biển phải được bảo đảm kinh phí tương ứng theo phân cấp ngân sách, có cơ chế hỗ trợ đối với nhiệm vụ liên tỉnh, liên vùng và địa bàn khó khăn.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị cần thiết lập cơ chế hỗ trợ kinh phí đối với các nhiệm vụ mang tính liên tỉnh, liên vùng và những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn. Qua đó, góp phần bảo đảm tính khả thi của pháp luật về bảo vệ môi trường, phù hợp với điều kiện thực tiễn, nhất là tại các địa phương miền núi.
