Muốn có con đường rộng mở, trước hết phải tạo được sự đồng thuận trong lòng dân. Bởi với mỗi gia đình, đất đai không chỉ là tài sản mà còn gắn với sinh kế, cuộc sống. Để người dân tự nguyện dành một phần diện tích đất của mình cho công trình chung, ngoài sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, rất cần những người có tiếng nói, được cộng đồng tin tưởng và sẵn sàng đứng ra vận động.
Ở thôn Thịnh Bình, xã Quy Mông, ông Phùng Tiến Hổ, người có uy tín trong cộng đồng là một trong những người như thế. Với mong muốn đường làng, ngõ xóm ngày càng thuận lợi, ông tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân hiến 520 m² đất, đóng góp 250 ngày công làm 500 m đường bê tông.
Không chỉ ở Quy Mông, tinh thần vì lợi ích chung còn được lan tỏa tại nhiều địa phương khác. Ở xã Lao Chải, ông Sùng A Khua đã vận động Nhân dân hiến 2.031 m² đất, góp phần xây dựng nhà văn hóa cộng đồng rộng 500 m² và mở mới 2,4 km đường nội bản. Tại xã Bảo Ái, ông Hoàng Cao Nguyên - Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Trại Phung, tích cực vận động người dân hiến 11.800 m² đất phục vụ các công trình chung.
Đất đai gắn với tài sản và sinh kế của mỗi gia đình, bởi vậy, để người dân tự nguyện đóng góp cho cộng đồng không thể chỉ bằng những lời kêu gọi mà cần sự kiên trì, chân thành và niềm tin được tạo dựng qua từng việc làm cụ thể. Chính sự gương mẫu, gần gũi, biết lắng nghe và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng của những người có uy tín đã góp phần đưa chủ trương đến gần dân, tạo sự đồng thuận và huy động sức dân xây dựng quê hương.
Trong giai đoạn 2025 - 2026, Nhân dân toàn tỉnh đã hiến trên 700.000 m² đất, tham gia sửa chữa, làm mới hàng nghìn ki-lô-mét đường giao thông nông thôn. Kết quả ấy có sự chung sức của cả hệ thống chính trị và đông đảo người dân, trong đó có đóng góp quan trọng của những người có uy tín bằng việc nêu gương, vận động và tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.
Không chỉ vận động người dân đóng góp xây dựng hạ tầng, những người có uy tín còn tạo sức lan tỏa bằng chính tinh thần tiên phong trong phát triển kinh tế. Tại Bản Chao, xã Việt Hồng, ông Nguyễn Hồng Quang quan niệm, muốn bà con thay đổi cách nghĩ, cách làm trong sản xuất thì trước hết bản thân phải mạnh dạn tìm hướng đi mới, làm trước để người dân nhìn thấy hiệu quả và tin tưởng làm theo.
Ông Quang tích cực vận động Nhân dân chuyển đổi cơ cấu kinh tế, phát triển trên 5 ha tre măng Bát Độ, trên 1 ha cây ăn quả có múi và cây quế. Gia đình ông cũng trồng 1,5 ha quế, góp phần tạo hình ảnh người có uy tín gương mẫu cả trong công tác cộng đồng và lao động sản xuất. “Muốn người dân tin và làm theo thì trước tiên mình phải là người gương mẫu đi đầu”, ông Quang chia sẻ.
Ở địa bàn miền núi, khi điều kiện kinh tế còn khó khăn, nguồn lực đầu tư hạn chế, người dân thường thận trọng trước những hướng sản xuất mới. Vì vậy, một mô hình thực tế, một người tiên phong dám thay đổi có sức thuyết phục hơn nhiều lời vận động.
Từ cách làm của ông Quang, tinh thần chủ động tìm hướng phát triển kinh tế, mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất đang dần lan tỏa trong cộng đồng. Không chỉ vận động phát triển kinh tế, xây dựng hạ tầng, những người có uy tín còn là lực lượng quan trọng trong giữ gìn an ninh, trật tự, củng cố đoàn kết cộng đồng.
Ở vùng biên giới Mường Khương, Trưởng thôn Thính Chéng Lồ Củi Thàng là người có 7 năm liên tục phát huy tốt vai trò người uy tín trong cộng đồng. Am hiểu phong tục, tập quán và tiếng nói của đồng bào, ông luôn chủ động gặp gỡ, khuyên giải khi xảy ra bất đồng liên quan đến đất đai, ranh giới nương đồi, nguồn nước sản xuất hay hôn nhân, gia đình.
Kinh nghiệm của ông Thành là trước hết phải giúp các bên bình tĩnh, sau đó phân tích quy định pháp luật và hương ước thôn bản để tìm cách tháo gỡ, không để va chạm nhỏ kéo dài thành mâu thuẫn lớn. Ông cũng tích cực vận động bà con chấp hành pháp luật, bảo vệ rừng và tham gia xây dựng nông thôn mới.
Toàn tỉnh hiện có 2.286 người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Mỗi người một hoàn cảnh, một cách làm, song đều có điểm chung là gắn bó với cộng đồng, tinh thần trách nhiệm và ý thức nêu gương. Họ trực tiếp tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế, giảm nghèo, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo đảm an ninh, trật tự tại địa phương.
Thông qua những người có uy tín, nhiều chủ trương, chính sách được truyền tải bằng ngôn ngữ gần gũi, phù hợp với phong tục, tập quán và điều kiện của từng cộng đồng dân cư. Những vấn đề phát sinh được nắm bắt, trao đổi, giải quyết từ sớm, từ cơ sở. Đây cũng là lực lượng tích cực vận động người dân giữ gìn phong tục tốt đẹp, xây dựng đời sống văn hóa, phát huy tinh thần tương thân tương ái và giúp đỡ các hộ có hoàn cảnh khó khăn.
Thời gian qua, cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” được triển khai gắn với nhiều mô hình thiết thực như “Đường hoa nông thôn mới”, “Nhà sạch, vườn đẹp”, “Thắp sáng đường quê”, “Khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Ngày Chủ nhật xanh”... Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc hằng năm thu hút trên 90% hộ gia đình tham gia; 100% thôn, tổ dân phố đăng ký xây dựng khu dân cư văn hóa và trên 98% hộ gia đình đăng ký xây dựng gia đình văn hóa. Đằng sau các kết quả ấy có sự đóng góp thầm lặng của đội ngũ người có uy tín - những người vừa vận động, vừa trực tiếp tham gia, tạo sức lan tỏa từ mỗi gia đình, khu dân cư.
Đặc biệt, tại những địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, vai trò của người có uy tín càng có ý nghĩa thiết thực. Khi người dân hiểu, tin tưởng và tự giác chấp hành pháp luật; khi những vấn đề phát sinh được trao đổi, giải quyết từ cơ sở, đó chính là nền tảng để giữ gìn bình yên bản làng, củng cố khối đại đoàn kết và bảo vệ vững chắc địa bàn biên giới.
Trong bối cảnh địa bàn rộng, điều kiện kinh tế - xã hội giữa các vùng còn chưa đồng đều, việc tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín là yêu cầu quan trọng. Cùng với phát hiện, biểu dương và nhân rộng những tấm gương tiêu biểu, cần quan tâm cung cấp thông tin, tạo điều kiện hoạt động và bảo đảm các chế độ, chính sách để họ phát huy tốt hơn vai trò trong cộng đồng. Phương thức vận động cũng cần tiếp tục đổi mới, xuất phát từ nhu cầu thực tế, tôn trọng và lắng nghe ý kiến Nhân dân.
Ở các bản làng Lào Cai, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ được tạo nên từ chủ trương lớn hay công trình quy mô mà còn được vun đắp từ niềm tin giữa người với người, từ sự gương mẫu của những cá nhân sẵn sàng nhận phần khó về mình vì lợi ích chung. Có người góp đất mở đường, có người tiên phong phát triển kinh tế, có người kiên trì vận động thực hiện chính sách, hòa giải mâu thuẫn, giữ gìn bình yên bản làng. Những đóng góp ấy, dù được ghi nhận bằng con số cụ thể hay âm thầm trong đời sống thường ngày, đều góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo nền tảng vững chắc để xây dựng Lào Cai ngày càng phát triển.
