Sáng 5/11, Chính phủ trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết chương trình được xây dựng trên cơ sở thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia, bảo đảm quản lý đồng bộ và hiệu quả. Chương trình kế thừa các nội dung phòng, chống ma túy đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, đồng thời tích hợp, bổ sung các nội dung về phòng, chống tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Một trong những mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là Chính phủ dự kiến xây dựng Trung tâm điều hành liên ngành phòng, chống tội phạm lừa đảo trực tuyến. Ngành công an đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, kết nối và phân tích cơ sở dữ liệu, đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ công tác phòng, chống ma túy và tội phạm.
Chính phủ cũng phấn đấu 100% băng nhóm tội phạm phải được nhận diện, phát hiện, quản lý; triệt xóa hoặc làm tan rã, xử lý triệt để các băng, nhóm hoạt động phạm tội; phấn đấu không để tái lập, hình thành băng nhóm mới.
Chính phủ cho biết trên 90% dữ liệu về tội phạm được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch và đối sánh, đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu danh tính điện tử.
Ngành công an cũng ứng dụng phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp, công nghệ hiện đại vào 70% các vụ án, vụ việc trong phòng, chống tội phạm theo yêu cầu của các đơn vị chức năng.
Bộ trưởng Công an cho biết việc xây dựng chương trình xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi tình hình tội phạm và ma túy trong nước cũng như trên thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, chưa từng có tiền lệ cùng các nguy cơ, thách thức phi truyền thống đang tác động đến công tác phòng, chống tội phạm và ma túy.
Chương trình được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 2026-2030 cần tổng vốn 45.301 tỷ đồng, trong đó 22.450 tỷ đồng đã được phê duyệt tại Nghị quyết 163 và Chính phủ đề nghị bổ sung 22.851 tỷ đồng cho công tác phòng, chống tội phạm. Giai đoạn 2031-2035 dự kiến cần 18.151 tỷ đồng. Sau khi kết thúc giai đoạn đầu, căn cứ kết quả thực hiện, Chính phủ sẽ báo cáo Quốc hội về nguồn lực để triển khai giai đoạn tiếp theo.
Theo Bộ trưởng, chương trình lấy phòng ngừa làm chính, hướng tới chủ động ngăn chặn từ sớm, từ xa và từ cơ sở, qua đó kéo giảm bền vững tội phạm, giảm nguồn cung, giảm nhu cầu và tác hại của ma túy.
Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ đề ra 6 nhóm giải pháp, gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách và pháp luật; tập trung, huy động và phân bổ nguồn lực; tổ chức hiệu quả bộ máy, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát; đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền; ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế.
Một trong những mục tiêu lớn của công tác phòng chống ma túy là đến năm 2030 có ít nhất 50% số xã, phường, đặc khu trên cả nước không có ma túy. Chương trình phấn đấu phát hiện và triệt phá toàn bộ các điểm, tụ điểm phức tạp, điểm nguy cơ và đối tượng bán lẻ ma túy.
Trên 80% các đơn vị và cán bộ, chiến sĩ lực lượng chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy thuộc Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển được trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành sự cần thiết đầu tư chương trình nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng tăng cường phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì tiếp tục rà soát các nhiệm vụ có nội dung tương đồng hoặc giao thoa với những chương trình khác. Phạm vi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm đầu ra và nguồn kinh phí cần được làm rõ để có phương án lồng ghép phù hợp, tránh trùng lặp nhiệm vụ.
Ủy ban đề nghị làm rõ căn cứ xác định kinh phí của từng dự án, tiểu dự án; nguyên tắc điều chỉnh cơ cấu vốn trong quá trình thực hiện; trách nhiệm cân đối ngân sách địa phương và cơ chế huy động các nguồn lực hợp pháp khác.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị Chính phủ thuyết minh rõ hơn căn cứ xác định nhu cầu và mức kinh phí dự kiến cho giai đoạn 2031-2035 để bổ sung vào dự thảo nghị quyết, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền quyết định của Quốc hội. Nguồn lực cũng cần được ưu tiên cho các địa bàn biên giới.
