Ngày cuối tháng 10, khu vực cột mốc biên giới 166, thuộc xã Pha Long, trở nên trang nghiêm hơn thường lệ. Bên cột mốc thiêng liêng, 25 học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long nghiêm trang hát Quốc ca, chăm chú theo dõi một tiết học đặc biệt. Không gian lớp học quen thuộc được mở rộng giữa núi rừng biên giới, nơi mỗi kiến thức về chủ quyền lãnh thổ đều gắn với những hình ảnh cụ thể, gần gũi.
Dưới sự hướng dẫn của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pha Long, các em được quan sát quy trình tuần tra biên giới qua 5 bước thực hành mẫu, tìm hiểu về cột mốc quốc giới 166 và nhiệm vụ quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới.
Từ tư thế đứng nghiêm đến động tác chào cột mốc theo điều lệnh, từng hoạt động đều mang lại cho học sinh những trải nghiệm mới mẻ, giúp kiến thức trong sách vở trở nên sinh động và dễ ghi nhớ hơn.
Trực tiếp hướng dẫn học sinh tại thực địa trong vai trò người truyền đạt kiến thức của “Tiết học biên cương”, Trung tá Lèng Văn Trai - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Pha Long chia sẻ: “Chúng tôi lựa chọn những nội dung trực quan, sinh động, ngắn gọn, dễ hiểu để các em được trải nghiệm toàn diện nhất”.
Là 1 trong 25 học sinh tham gia tiết học, em Hảng Quỳnh Như, học sinh lớp 9A1, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long cho biết, qua những nội dung tuyên truyền, giới thiệu của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng, em hiểu thêm về chủ quyền biên giới quốc gia mà các thế hệ cha ông đã dày công gìn giữ, đồng thời thấu hiểu hơn những vất vả của người lính trong nhiệm vụ bảo vệ bình yên cho đất nước.
Những trải nghiệm trực tiếp giúp học sinh nhận ra rằng, phía sau mỗi cột mốc là chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, là trách nhiệm gìn giữ của nhiều thế hệ. Từ những điều mắt thấy, tai nghe, tình yêu quê hương không chỉ dừng lại ở cảm xúc tự hào mà từng bước chuyển hóa thành ý thức học tập, rèn luyện và mong muốn đóng góp cho nơi mình sinh ra, lớn lên.
Sau những bài học ngoài thực địa, kiến thức về chủ quyền lãnh thổ tiếp tục được bồi đắp trong không gian học đường. Tại phòng truyền thống Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long, “Góc biên giới với Bộ đội Biên phòng” trở thành địa chỉ để học sinh tìm hiểu lịch sử, chủ quyền lãnh thổ và hoạt động của lực lượng biên phòng.
Những hình ảnh, tư liệu về công tác quản lý, bảo vệ biên giới, mô hình cột mốc cùng hệ thống mã QR giới thiệu 22 cột mốc giúp học sinh có thêm nguồn thông tin trực quan để chủ động tìm hiểu.
"Cột mốc chỉ là công trình bằng đá ở trên biên giới, nhưng ý nghĩa vô cùng quan trọng, đánh dấu chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc. Chúng ta có cột mốc là có biên giới, chúng ta có biên giới thì mới có không gian sinh tồn cho gia đình mình, rộng ra là cho cả thôn, xã và đất nước", Trung tá Trương Hồng Phong - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Pha Long giảng cho học trò bài học chủ quyền bằng cách rất dễ hiểu như thế.
Trung tá Phong cho biết thêm: "Các tư liệu được lựa chọn nhằm giới thiệu hoạt động của Bộ đội Biên phòng, công tác đối ngoại biên phòng và hệ thống cột mốc trên địa bàn. Thời gian tới, đơn vị dự kiến tiếp tục bổ sung hình ảnh, tư liệu, xây dựng sa bàn địa hình xã Pha Long, phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục cho học sinh và Nhân dân".
Không chỉ tại Pha Long, việc giáo dục chủ quyền biên giới thông qua trải nghiệm thực tế cũng được triển khai tại xã Y Tý. Mới đây, Đồn Biên phòng Y Tý phối hợp với Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Y Tý tổ chức chương trình ngoại khóa “Những cột mốc biên cương trên quê hương Y Tý”, với sự tham gia của cán bộ, giáo viên, học sinh nhà trường và Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và THCS A Lù.
Với cách truyền đạt trực quan, gần gũi, Trung tá Tẩn Sành Nhàn - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Y Tý giới thiệu cho học sinh về đường biên, hệ thống cột mốc và nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Những câu chuyện thực tế từ công tác tuần tra, kiểm soát biên giới giúp các em hiểu hơn ý nghĩa của từng cột mốc trên chính quê hương mình.
Từ những kiến thức được tiếp nhận, học sinh được nâng cao nhận thức về trách nhiệm cùng gia đình, nhà trường và cộng đồng giữ gìn đường biên, mốc giới; đồng thời nỗ lực học tập, rèn luyện để trở thành những công dân có ích, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển. Khi bài học gắn với cảnh quan, con người và cuộc sống nơi các em sinh sống, tình yêu biên cương cũng được hình thành một cách tự nhiên, bền bỉ hơn.
Để những bài học về chủ quyền biên giới phát huy hiệu quả lâu dài, sự phối hợp giữa nhà trường và lực lượng biên phòng giữ vai trò quan trọng. Mới đây, tại xã Pha Long, Đồn Biên phòng Pha Long và Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu, thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long tổ chức hội nghị ký kết nghĩa, triển khai mô hình “Tiết học biên cương - Mái trường biên giới”.
Nội dung ký kết tập trung vào 7 nhiệm vụ trọng tâm, như xây dựng "Góc biên giới và Bộ đội biên phòng" tại phòng truyền thống nhà trường; bồi dưỡng rèn luyện sức khỏe, thể lực và rèn luyện kỹ năng tự lập cho học sinh; tổ chức Chương trình ngoại khóa "Tiết học biên cương"; "Tháng Ba biên giới"; "Học kỳ quân đội"; "Biên cương - Đêm hội trăng rằm" hằng năm; triển khai mô hình "Tủ sách pháp luật số".
Việc ký kết nghĩa tạo cơ sở để các đơn vị tăng cường phối hợp trong tuyên truyền, giáo dục truyền thống, nâng cao hiểu biết về chủ quyền lãnh thổ và trách nhiệm bảo vệ biên giới quốc gia cho học sinh.
Theo nhà giáo Nguyễn Quốc Việt - Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pha Long, những hoạt động trải nghiệm gắn với môi trường quân đội giúp học sinh rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần tập thể và ý thức trách nhiệm. Đặc biệt, “Tiết học biên cương” góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước, để mỗi học sinh trở thành một “cột mốc sống” nơi biên giới, nỗ lực học tập, rèn luyện và trưởng thành.
Tại buổi lễ ký kết, Đại tá Trần Quang Tùng - Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh nhấn mạnh, yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, học sinh cùng Nhân dân trong xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới. Các hoạt động phối hợp giữa lực lượng biên phòng và nhà trường cần bảo đảm an toàn tuyệt đối, thiết thực, hiệu quả; qua đó góp phần xây dựng “trận địa tư tưởng”, củng cố “thế trận lòng dân”, tăng cường niềm tin và sự gắn bó giữa lực lượng biên phòng với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương.
Cùng với giáo dục truyền thống và kiến thức về biên giới, các hoạt động phối hợp còn hướng đến chăm lo đời sống, hỗ trợ học sinh phát triển toàn diện. Việc phối hợp với các cơ sở y tế, trạm y tế xã để tổ chức khám sức khỏe định kỳ, tư vấn và cấp thuốc miễn phí cho học sinh trường nội trú là một trong những nội dung được định hướng triển khai. Công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng nhận diện thông tin sai trái, cảnh giác trước các thủ đoạn chống phá và tội phạm trên không gian mạng cũng cần được chú trọng, giúp học sinh nâng cao khả năng tự bảo vệ mình trong môi trường số.
Để mô hình đi vào chiều sâu, các hoạt động phối hợp được xây dựng với mục tiêu, nội dung và trách nhiệm cụ thể; chú trọng đánh giá kết quả, kịp thời điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp, phát huy những cách làm hiệu quả. Việc huy động và sử dụng các nguồn lực cũng bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, đúng mục đích, hướng đến nhu cầu thực tế của nhà trường và học sinh vùng biên giới.
Bồi đắp tình yêu biên giới từ mái trường không chỉ là gieo những hạt mầm yêu nước trong tâm hồn học sinh hôm nay, mà còn góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho sự nghiệp bảo vệ chủ quyền lãnh thổ trong tương lai. Khi mỗi học sinh biết tự hào về quê hương, có ý thức giữ gìn đường biên, mốc giới và khát vọng đóng góp cho cộng đồng, tình yêu Tổ quốc sẽ tiếp tục được lan tỏa từ mái trường đến mỗi gia đình, bản làng, góp phần vun đắp “thế trận lòng dân” vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc.
