Biến những điều khoản pháp luật khô khan thành hương ước bản làng, dùng tiếng mẹ đẻ của đồng bào để tuyên truyền chính sách, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang hiện thực hóa sinh động tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị bằng một triết lý sâu sắc: lấy văn hóa làm cội rễ để giữ nước, bảo vệ biên cương.
Đồn Biên phòng Si Ma Cai hiện đang quản lý đoạn biên giới dài 9,47 km. Trên địa bàn quản lý có hơn 22.000 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống. Trong đó, đồng bào dân tộc Mông chiếm phần lớn với tỷ lệ trên 80%, còn lại là các dân tộc khác như người Nùng, Thu Lao, Phù Lá...
Trong văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số, tiếng nói của già làng, trưởng bản hay những người có uy tín tựa như cây cổ thụ giữa đại ngàn. Họ là những "cuốn từ điển sống" về phong tục, là người cầm trịch trong mọi sinh hoạt cộng đồng. Hiểu rõ điều này, những người lính biên phòng luôn xác định: cầu nối vững chắc nhất để đi vào lòng dân chính là thông qua những người có uy tín.
Gắn bó với địa bàn nhiều năm, Thượng úy Giàng A Tráng, Đồn Biên phòng Si Ma Cai đã in dấu chân trên mọi nẻo đường tuần tra và các lối mòn dẫn vào bản. Anh chia sẻ, quá trình khoác trên mình màu xanh áo lính và hòa mình vào cộng đồng đã giúp anh thấm thía một bài học lớn về công tác dân vận.
Với người sĩ quan trẻ, mỗi chuyến công tác xuống bản không chỉ là thực hiện nhiệm vụ, mà còn hành trình học hỏi. Anh học cách đồng bào sống, học cách họ giữ gìn nếp nhà. "Cá nhân tôi luôn tâm niệm: muốn công tác tuyên truyền, vận động đạt hiệu quả cao, người cán bộ trước hết phải am hiểu sâu sắc phong tục, tập quán, văn hóa, cũng như các hương ước, quy ước của từng thôn, bản", Thượng úy Tráng chia sẻ thêm.
Khẩu hiệu "Cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng đồng bào" từ lâu đã trở thành kim chỉ nam hành động của lực lượng Bộ đội Biên phòng. Tại thôn Lù Dì Sán - thôn vùng cao với 100% cư dân là người dân tộc Mông, triết lý ấy đang mang lại những kết quả rõ nét.
Bà con trên địa bàn chúng tôi đóng quân 100% là người dân tộc Mông. Nhận thức được rào cản ngôn ngữ, thời gian qua, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức các lớp học tiếng Mông, nhờ đó cán bộ, chiến sĩ chúng tôi đều biết sử dụng tiếng của đồng bào.
Không dừng lại ở đó, Đồn Biên phòng Si Ma Cai còn phát huy tối đa lợi thế "người thật, việc thật" khi bố trí những cán bộ, chiến sĩ là người dân tộc Mông bản địa tham gia tổ công tác. Nhờ am hiểu về cả ngôn ngữ lẫn tâm lý, công tác giao lưu văn hóa và tuyên truyền pháp luật trở nên dễ dàng hơn. Bộ đội nói bằng cái lý của người Mông, diễn đạt bằng hình ảnh của núi rừng, nên bà con dễ hiểu, lắng nghe và làm theo.
Điều đáng mừng là các chủ trương của Đảng không còn chỉ nằm trong văn bản, mà đã được người dân tiếp nhận và thể hiện trong nhận thức, hành động hằng ngày.
Chị Giàng Thị Dế - Bí thư Chi bộ thôn Lù Dì Sán nói về sự đổi thay của 65 hộ dân trong thôn: "Bộ đội Biên phòng luôn nhiệt tình gặp gỡ, trao đổi. Nhờ bộ đội tư vấn cặn kẽ, bà con hiểu sâu sắc hơn về bản sắc dân tộc, về tầm quan trọng của an ninh biên giới, và nắm rất rõ các chủ trương, hương ước của thôn, bản".
Nhờ sự kiên trì bám bản của lực lượng Bộ đội Biên phòng và cán bộ địa phương, hệ thống chính trị cơ sở đã được củng cố vững chắc. Các chủ trương của Đảng được cụ thể hóa thành hương ước, quy ước gần gũi, thấm vào suy nghĩ và hành động của mỗi người dân.
Lấy văn hóa làm nền tảng giữ nước là minh chứng rõ nét cho tinh thần Nghị quyết số 80 tại khu vực biên giới. Trên nền tảng đó, thế trận lòng dân tiếp tục được củng cố, góp phần giữ vững sự bình yên và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng biên cương của Tổ quốc.
