Việc nghệ thuật hóa, "mềm hóa" pháp luật thành những hương ước, chuẩn mực ứng xử đã giúp một “vành đai an ninh nhân dân” được hình thành từ gốc rễ, tạo nên sự đồng thuận và kỷ luật tự giác cao trong cộng đồng.
Dọc theo tuyến biên giới đan xen giữa núi đá và mây mù, sự bình yên không chỉ được giữ gìn bằng vũ khí hay những mệnh lệnh hành chính khô khan, mà được gieo mầm từ chính sự thấu hiểu nếp sống và văn hóa của đồng bào. Việc “mềm hóa” pháp luật của Nhà nước thành hương ước, chuẩn mực ứng xử đời thường đã xây dựng một “vành đai an ninh nhân dân” vững chắc, tạo nên sự đồng thuận sâu sắc và khơi dậy tính tự giác trong mỗi bản làng.
Trong quá trình đi tuyên truyền, chúng tôi phải tìm hiểu văn hóa, đặc điểm tình hình của từng dân tộc, từng đối tượng thì mới "mềm hóa" được các quy định pháp luật. Việc đưa văn hóa đi vào đời sống Nhân dân đem lại sự mềm mại, giúp giải quyết êm thấm các xung đột nhỏ trong bản làng, từ đó tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ biên cương".
Những người lính mang quân hàm xanh xác định cội rễ của sức mạnh nằm ở quần chúng và cầu nối vững chắc nhất chính là những người có uy tín trong bản làng.
Trong công tác tại địa bàn, chúng tôi luôn xác định xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc phải gắn liền với việc phát huy vai trò của già làng, trưởng bản và người có uy tín trong cộng đồng. Người cán bộ tuyên truyền cần nhiệt huyết và phải thực sự hiểu sâu sắc về phong tục tập quán, văn hóa và các hương ước, quy ước của từng thôn bản.
Phương châm “cùng ăn, cùng ở, cùng làm và cùng nói tiếng đồng bào” đã xóa bỏ hoàn toàn rào cản ngôn ngữ - trở ngại lớn nhất trong công tác dân vận.
Nhờ sự kiên trì bám bản, hệ thống chính trị cơ sở được củng cố vững chắc. Các chủ trương của Đảng không còn là lý thuyết trên giấy mà hóa thành hương ước thấm sâu vào từng nếp nhà.
Kết quả lớn nhất của nghệ thuật bảo vệ biên cương bằng văn hóa chính là sự thay đổi trong nhận thức của người dân. Khi luật pháp hòa quyện vào văn hóa cộng đồng, khi người lính Biên phòng nói tiếng của dân, hiểu lý của dân, thì mỗi người nông dân chân lấm tay bùn bỗng chốc trở thành những "cột mốc sống" vững chãi nhất trên đường biên.
Chị Giàng Thị Đỡ, người dân thôn Lù Dì Sán (xã Si Ma Cai), chia sẻ: Từ ngày có bộ đội biên phòng đến nhà nói bằng tiếng dân tộc mình, giải thích cho mình hiểu cái lý, cái luật, bà con không ai vi phạm đường biên nữa.
Lấy văn hóa làm cội rễ giữ nước là minh chứng rõ nét và sinh động nhất cho tinh thần Nghị quyết 80 nơi phên giậu Tổ quốc. Từ những bản hương ước của bản làng đến nghệ thuật “mềm hóa” pháp luật đầy tinh tế của lực lượng Biên phòng, văn hóa đã lặng lẽ tạo nên sự đồng thuận sâu sắc, đan kết tình quân dân thành một khối thống nhất.
Trên nền tảng văn hóa và lòng dân ấy, một thế trận an ninh nhân dân vững chắc tiếp tục được lan tỏa rộng khắp, tự hào bảo vệ trọn vẹn từng tấc đất thiêng liêng nơi địa đầu, đóng góp vào kỷ nguyên vươn mình của toàn dân tộc.
