Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo Quốc gia 515), qua tổng hợp dữ liệu từ các đối tác, tổ chức và cá nhân, hiện có 250 hồ sơ tập trung về các trận đánh lớn, nghi có mộ tập thể.
Việc khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu và tổ chức tìm kiếm, quy tập đang được đẩy mạnh.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia 515 yêu cầu nghiên cứu, xây dựng quy trình xử lý hồ sơ theo hướng phân cấp nhiệm vụ cho quân khu và địa phương chủ trì triển khai trên địa bàn, trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên môn của Bộ Quốc phòng. Cách làm này nhằm huy động lực lượng tại chỗ, đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ, đáp ứng mục tiêu hoàn thành 130 bộ hồ sơ về thông tin liệt sỹ trong năm 2026.
Làm rõ thông tin từ hồ sơ lưu trữ, nhân chứng
Theo Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu Bộ Quốc phòng, trong số các hồ sơ về trận đánh lớn, nghi có mộ liệt sĩ tập thể, có những trường hợp đã được nghiên cứu, khảo sát thăm dò; nhiều hồ sơ khác đang tiếp tục được bổ sung thông tin, chuyển địa phương đối chiếu, xác minh.
Đến nay, Cục Tác chiến đã xây dựng xong danh mục 39 hồ sơ mộ liệt sĩ tập thể, nơi chôn cất tập trung. Trong đó, 3 hồ sơ đã hoàn thành nghiên cứu, tổ chức hội thảo, tìm nhân chứng và khảo sát thăm dò, gồm mộ liệt sĩ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng (Thành phố Hồ Chí Minh), khu vực mộ liệt sĩ tập trung Câu Nhi (Quảng Trị) và mộ liệt sĩ tập thể đường Trường Chinh, Kon Tum cũ.
Tính đến chiều 27/10, lực lượng chức năng đã quy tập được 846 bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Ba hồ sơ khác đã hoàn thành nghiên cứu, được gửi về địa phương để thu thập thêm thông tin và tổ chức hội thảo, gồm mộ liệt sĩ tập thể Kannack ở An Túc, Bình Định cũ (nay là xã Kbang, Gia Lai), hy sinh trong trận d409 đặc công Quân khu 5 tập kích trại CIDG Kannack ngày 8/3/1965; khu vực nghĩa trang Bệnh viện 88 Quân khu Trị Thiên tại Húc Nghì, Đăkrong, Quảng Trị cũ (nay là xã Tà Rụt, Quảng Trị), hy sinh trong chiến dịch Lam Sơn 355 của Mỹ, ngụy ngày 30/6/1970; mộ tập thể liệt sĩ d40 ĐC/f3 tại An Quý, Hoài Châu, Hoài Nhơn, Bình Định trước đây, hy sinh trong trận d40 ĐC/f3 tập kích trận địa pháo Lữ dù 173/Mỹ ngày 3/11/1969.
Các hồ sơ còn lại tiếp tục được hoàn thiện, làm giàu thông tin và gửi địa phương đối chiếu. Nguồn tư liệu được khai thác từ hồ sơ lưu trữ của các cơ quan trong nước, tài liệu liên quan đến hoạt động quân sự trước đây và thông tin do nhân chứng cung cấp.
Tại nhiều địa điểm, tài liệu lưu trữ đã ghi nhận các trận đánh, thời điểm bộ đội hy sinh và khu vực mai táng, bước đầu giúp xác định phạm vi cần khảo sát. Chẳng hạn, hồ sơ mộ tập thể tại đồi 861, khu vực Khe Sanh, Quảng Trị trước đây, ước tính có 25 liệt sĩ hy sinh trong trận đánh ngày 21/1/1968 được chôn cất tại đây. Hồ sơ mộ tập thể tại Chi khu Hướng Hóa cũng ghi nhận khoảng 250 liệt sĩ hy sinh trong trận đánh cùng ngày.
Tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh, thông tin từ các nhân chứng đề cập nhiều vị trí nghi có mộ tập thể của bộ đội hy sinh trong trận Mậu Thân tháng 2/1968. Một số vị trí được cho là có hàng trăm liệt sĩ, cần tiếp tục xác minh, đối chiếu trước khi tổ chức các bước khảo sát, tìm kiếm.
Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ
Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, cho biết trên cơ sở nguồn tin nhân chứng và hồ sơ lưu trữ, đơn vị đang rà soát thêm 40 hồ sơ về trận đánh lớn, nghi có mộ liệt sĩ tập thể, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu nghiên cứu, đưa vào quản lý 130 bộ hồ sơ về thông tin liệt sĩ trong năm 2026 theo nhiệm vụ Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà giao.
Để bổ sung căn cứ cho quá trình xác minh, làm giàu thông tin các hồ sơ, Cục Tác chiến đã đề nghị Trung tâm Lưu trữ Bộ Quốc phòng (Văn phòng Bộ Quốc phòng) và Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) tìm kiếm các tài liệu trong kho lưu trữ liên quan đến trận đánh, địa điểm chôn cất liệt sĩ.
Sau khi rà soát, thẩm định, hồ sơ sẽ được chuyển cho địa phương để đối chiếu, thu thập thêm thông tin, tổ chức hội thảo, làm cơ sở khảo sát, thăm dò và triển khai tìm kiếm, quy tập.
Bên cạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính, một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng được Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà giao cho Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo và các đơn vị chức năng là nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ 250 trận đánh lớn; khẩn trương xây dựng, làm giàu cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ, tạo nền tảng phục vụ hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Mục tiêu phấn đấu năm 2026 hoàn thiện cơ bản hệ thống dữ liệu, đồng thời tiếp tục làm giàu dữ liệu từ các nguồn trong nước và quốc tế.
Theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, những hồ sơ đòi hỏi chuyên môn sâu cần được cơ quan cấp trên tập trung nghiên cứu, thẩm định, làm rõ thông tin ban đầu. Khi hồ sơ đã có căn cứ tương đối rõ, cần chuyển cho quân khu và địa phương chủ trì xử lý, không chờ hoàn thiện tất cả các khâu ở cấp trên mới chuyển xuống cơ sở.
Cùng với công tác rà soát, thẩm định và hoàn thiện dữ liệu, cần đẩy mạnh truyền thông về các trận đánh lớn, các địa điểm nghi có mộ liệt sĩ tập thể, nơi chôn cất tập trung, qua đó huy động thêm tư liệu từ nhân chứng, thân nhân và các tổ chức, cá nhân.
Chiến dịch tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tiếp tục được triển khai lâu dài. Trong bối cảnh nhiều nhân chứng tuổi cao, việc khẩn trương thu thập, xác minh thông tin và hoàn thiện hồ sơ càng trở nên cấp thiết, nhằm tránh bỏ lỡ những nguồn tư liệu quý.
Những người từng tham gia chiến đấu, trực tiếp chứng kiến việc chôn cất liệt sĩ; người dân sinh sống lâu năm tại các khu vực nghi có mộ liệt sĩ tập thể, nơi chôn cất chung; cùng thân nhân liệt sĩ và các tổ chức, cá nhân có tài liệu liên quan có thể cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, góp phần xác minh địa điểm và phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
