Chiều nay (30/10), tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội.
Không để cấp xã lúng túng, "tự xoay xở" khi được phân quyền
Đóng góp ý kiến tại hội trường, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm (Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng) ghi nhận nỗ lực của Chính phủ trong việc tháo gỡ điểm nghẽn, ban hành nhiều chính sách giúp chính quyền cấp xã vận hành hiệu quả theo mô hình mới. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh, việc chuyển giao thẩm quyền nếu không tính đến khả năng thực thi sẽ dẫn đến quá tải, lúng túng và giảm chất lượng công việc.
Từ thực tiễn cơ sở, đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm kiến nghị thực hiện phân cấp theo lộ trình phù hợp với năng lực cấp xã và hoàn thiện cơ chế ủy quyền có điều kiện. Thực tế cho thấy năng lực thực thi giữa các địa bàn (đồng bằng - miền núi, nông thôn - đô thị) có sự chênh lệch lớn. Việc ủy quyền có điều kiện sẽ giúp phát huy tính chủ động, linh hoạt của cơ sở. Chỉ nên phân quyền khi cấp xã đã đủ năng lực, nhất là với những công việc đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật cao và tiềm ẩn rủi ro lớn.
Cũng theo đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với đảm bảo nguồn lực. Cần rà soát cụ thể từng nhiệm vụ, xác định rõ yêu cầu về kinh phí, nhân lực, cơ sở vật chất, dữ liệu và quy trình phối hợp. Trách nhiệm của cơ quan chuyển giao trong việc hướng dẫn, kiểm tra phải được làm rõ, tuyệt đối không để cấp xã "tự xoay xở" với những nhiệm vụ vượt quá khả năng và nguồn lực được giao.
Bên cạnh đó, đại biểu kiến nghị tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy và bố trí biên chế cấp xã phù hợp đặc thù địa bàn. Nhấn mạnh phương châm làm việc ở cơ sở là "bám thôn, bám bản, bám nhân dân, đi từng ngõ, gõ từng nhà", đại biểu đề nghị thiết kế các phòng chuyên môn khoa học, giảm đầu mối, tránh chồng chéo; đồng thời bố trí biên chế phù hợp khối lượng công việc, quan tâm đặc biệt đến vùng miền núi, biên giới, hải đảo.
Cuối cùng, cần đảm bảo điều kiện chuyển đổi số thực chất ở cấp cơ sở. Đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa, hạ tầng viễn thông còn nhiều điểm "lõm sóng", thiếu trang thiết bị, đại biểu đề nghị ưu tiên khắc phục chất lượng đường truyền, đảm bảo cấp điện ổn định, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ và có giải pháp hỗ trợ người dân.
Hơn 61% nhiệm vụ phân cấp cho địa phương đảm bảo tính khả thi
Giải trình làm rõ các vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, thực hiện các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Bộ Nội vụ đã phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương tiến hành rà soát, đánh giá tính khả thi của các nhiệm vụ phân cấp, phân quyền.
Qua thống kê, có 949 nhiệm vụ đã được phân cấp tại các văn bản quy phạm pháp luật. Kết quả phân loại cho thấy có 584 nhiệm vụ đảm bảo tính khả thi (chiếm 61,54%); 355 nhiệm vụ cần ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện (chiếm 37,41%) và 10 nhiệm vụ cần điều chỉnh thẩm quyền (chiếm 1,05%). Đến nay, các bộ, cơ quan ngang bộ đã ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn nhóm nhiệm vụ cần thiết.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, sau 1 năm sơ kết thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động cơ bản thông suốt, ổn định. Thực hiện phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", Bộ Nội vụ tiếp tục phối hợp với các địa phương đánh giá tổng thể nhiệm vụ phân cấp, đảm bảo gắn chặt với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn và cơ chế hậu kiểm.
Sớm khắc phục bất cập về lương, phụ cấp của viên chức cấp xã
Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) về tiền lương đối với viên chức đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải thông tin chi tiết về các chính sách cải cách tiền lương thời gian qua.
Với việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng, ngân sách đã bố trí tăng thêm khoảng 35.000 tỷ đồng trong 6 tháng cuối năm. Riêng chính sách tăng phụ cấp đối với công chức cấp xã từ 25% lên 55%, có 163.000 cán bộ, công chức thụ hưởng với kinh phí tăng thêm 2.800 tỷ đồng.
Hiện nay, Bộ Nội vụ đang phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu, xây dựng Đề án tổng thể về tiền lương dựa trên nền tảng xây dựng vị trí việc làm từ Trung ương đến địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để quyết định phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031 và hoạch định chính sách tiền lương mới.
"Việc xây dựng vị trí việc làm đi trước một bước là nhiệm vụ hết sức khó khăn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng tình ủng hộ của các bộ, ngành và địa phương. Riêng về phụ cấp cho viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ đang khẩn trương nghiên cứu và sẽ sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét, nhằm khắc phục triệt để sự bất cập giữa lương, phụ cấp của viên chức sự nghiệp cấp xã với công chức cấp xã hiện nay", Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.
