Dự Đại hội có lãnh đạo, đại diện Trung ương Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, các ban, sở, ngành, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và 71 đại biểu chính thức.
Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Lào Cai kế thừa tổ chức và hoạt động của Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Yên Bái (cũ), được thành lập ngày 25/6/2004. Trải qua 21 năm hoạt động và 3 kỳ đại hội, Hội đã tích cực triển khai nghiên cứu, tổng kết lịch sử; tuyên truyền, giáo dục truyền thống; tham gia tư vấn, phản biện các vấn đề liên quan đến lịch sử địa phương.
Sau khi hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái (cũ) hợp nhất, ngày 10/9/2025, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Yên Bái đổi tên thành Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Lào Cai. Ngày 15/6/2026, Hội được UBND tỉnh đưa vào danh sách các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp tỉnh.
Giai đoạn 2017 - 2025, vượt qua nhiều khó khăn, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh đã đạt những kết quả tích cực, đóng góp quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Công tác kiện toàn tổ chức bộ máy, củng cố và phát triển hội viên được chú trọng, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động. Đến nay, Hội có 5 chi hội với 235 hội viên.
Trong giai đoạn 2017 - 2025, Hội đã tổ chức 87 cuộc điền dã, khảo sát, sưu tầm, lập hồ sơ khoa học 2.500 tư liệu, di vật lịch sử; tổ chức 10 hội thảo khoa học cấp tỉnh với gần 150 tham luận có tính khoa học cao của các hội viên. Đặc biệt, Hội đã phối hợp thực hiện thành công đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh về "Lịch sử tỉnh Yên Bái qua ảnh". Thông qua đề tài đã sưu tầm và lập hồ sơ khoa học cho gần 300 bức ảnh tư liệu quý.
Cùng với nghiên cứu, Hội chú trọng đổi mới, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giáo dục và phổ biến kiến thức lịch sử; mở rộng khả năng tiếp cận công chúng thông qua các ấn phẩm, chương trình phát thanh, truyền hình và nền tảng số.
Nổi bật là Hội đã phối hợp sản xuất 59 tin, bài, phóng sự; xây dựng 41 video giới thiệu kiến thức lịch sử, thu hút gần 1 triệu lượt xem. Công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ được đẩy mạnh với 8 buổi tuyên truyền trực tiếp, thu hút trên 1.000 lượt học sinh tham gia.
Bên cạnh đó, công tác tư vấn, phản biện, giám định xã hội được chú trọng, trong đó, tập trung tham gia góp ý các đề án phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch du lịch, bảo tồn di tích, các văn kiện đại hội và thẩm định các công trình lịch sử; giám định niên đại, giá trị lịch sử gần 1.000 di vật. Hội nhiều năm liên tục được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ, được các cấp, các ngành ghi nhận, biểu dương và tặng nhiều bằng khen, giấy khen.
Với phương châm “Đoàn kết - Trí tuệ - Đổi mới - Trách nhiệm”, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh đề ra 9 chỉ tiêu chủ yếu cùng các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và 3 khâu đột phá: Kiện toàn tổ chức, phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu lịch sử địa phương; nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện xã hội, phát huy và lan tỏa giá trị lịch sử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh ghi nhận, đánh giá cao những kết quả Hội Khoa học Lịch sử đạt được trong thời gian qua. Đồng chí đề nghị, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; nâng cao chất lượng nghiên cứu, bảo tồn, tuyên truyền và giáo dục lịch sử, văn hóa; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, biên soạn địa chí, lịch sử Đảng bộ, lịch sử ngành và địa phương, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; tăng cường phối hợp với ngành Giáo dục, nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, tiếp tục làm tốt chức năng tư vấn, phản biện, bảo vệ các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia; chủ động tư vấn, hỗ trợ xây dựng các sản phẩm du lịch về nguồn, du lịch trải nghiệm di sản độc đáo, biến tài nguyên lịch sử - văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội và làm phong phú thêm thương hiệu du lịch tỉnh Lào Cai.
Đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cũng đề nghị Hội cần chú trọng củng cố tổ chức, phát triển hội viên, thu hút trí thức trẻ, nhà giáo, nhà nghiên cứu và những người yêu lịch sử; quan tâm đào tạo đội ngũ kế cận có chuyên môn, tâm huyết; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; từng bước xây dựng hệ thống dữ liệu số về lịch sử tỉnh Lào Cai; tăng cường kết nối, trao đổi tư liệu và hợp tác nghiên cứu. Đồng thời, chủ động huy động nguồn lực xã hội hóa, tranh thủ sự hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật của giới sử học trong nước và trên thế giới trong việc xây dựng hình ảnh chân thật về lịch sử và văn hóa tỉnh Lào Cai.
Trên tinh thần dân chủ, trách nhiệm, Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Lào Cai khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 10 ủy viên. Đồng chí Dương Tuấn Nghĩa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội khóa I.
