Về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác nuôi con nuôi quy định tại Điều 8, đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai Sùng A Lềnh cho rằng dự thảo Luật mới dừng ở quy định mang tính định hướng chung về ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cấp dữ liệu điện tử từ cơ sở dữ liệu hộ tịch. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung về việc giải quyết thủ tục nuôi con nuôi phải được thực hiện theo cơ chế liên thông điện tử giữa cơ quan đăng ký, quản lý hộ tịch, cơ quan Công an, cơ sở trợ giúp xã hội và các cơ quan liên quan trên cơ sở khai thác, sử dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh xác thực điện tử VNeID để xác minh nhân thân, điều kiện của các bên theo quy định của pháp luật.
Theo đại biểu, quy định cụ thể về liên thông điện tử sẽ góp phần thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số quốc gia, xây dựng chính quyền số và cắt giảm tối đa giấy tờ phiền hà cho người dân; ngăn chặn triệt để các hành vi làm giả giấy tờ, trục lợi trong hoạt động cho, nhận con nuôi.
Đối với quy định về điều kiện của người nhận con nuôi trong phạm vi gia đình tại khoản 2 Điều 14, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, rà soát mức độ miễn trừ các điều kiện cho phù hợp, không bỏ ngỏ những yêu cầu tối thiểu về năng lực chăm sóc thực tế.
Đại biểu Sùng A Lềnh phân tích, dự thảo đang cho phép miễn trừ các điều kiện về khoảng cách độ tuổi, sức khỏe, kinh tế và chỗ ở đối với trường hợp nhận con nuôi trong phạm vi gia đình. Tuy nhiên, nếu miễn trừ hoàn toàn các tiêu chuẩn này đối với người thân thích như cô, chú, bác thì có thể phát sinh rủi ro khi người nhận nuôi không đủ khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Do đó, cần có cơ chế đánh giá an toàn tối thiểu, tránh việc vận dụng quá máy móc quan hệ họ hàng để bỏ qua các điều kiện bảo đảm đời sống cho trẻ.
Góp ý về điều kiện của người được nhận làm con nuôi tại Điều 13, đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi đối tượng, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với các hình thức chăm sóc thay thế quy định tại Điều 62 của Luật Trẻ em.
Các đại biểu Quốc hội tham dự kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Theo đại biểu Sùng A Lềnh, thực tiễn còn nhiều nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt cần được bảo vệ, chăm sóc thay thế lâu dài trong môi trường gia đình, như trẻ không thể sống cùng cha mẹ vì lý do an toàn; cha mẹ bị hạn chế quyền hoặc không có khả năng bảo vệ, nuôi dưỡng; trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa.
Nếu quy định đối tượng được nhận làm con nuôi quá hẹp, chỉ tập trung vào trẻ em bị bỏ rơi, mồ côi cả cha lẫn mẹ hoặc không nơi nương tựa, có thể bỏ sót những trẻ em thực sự có nhu cầu được chăm sóc, nuôi dưỡng trong môi trường gia đình nhưng gặp rào cản pháp lý. Bởi thế, việc mở rộng phạm vi đối tượng được nhận làm con nuôi sẽ góp phần khắc phục khoảng trống pháp lý, tăng cường hiệu quả, tối ưu hóa chính sách an sinh xã hội và đảm bảo quyền lợi tối ưu cho trẻ em.
