Làm gì để du lịch chữa lành phát triển thực chất?

Sau đại dịch, trong bối cảnh nhịp sống đô thị ngày càng căng thẳng, chữa lành đang dần trở thành một lối sống mới không chỉ là xu hướng. Ngày càng nhiều người Việt lựa chọn rời xa phố thị, tìm đến thiên nhiên và sự tĩnh lặng để chữa lành cả thể chất lẫn tinh thần.

Đi để “tái tạo” - không chỉ nghỉ ngơi

Theo thống kê mới nhất từ Booking.com, nghỉ dưỡng chữa lành được dự báo sẽ tiếp tục là một xu hướng du lịch nổi bật toàn cầu năm 2025. Loại hình này tập trung vào phục hồi năng lượng, chăm sóc tinh thần và giúp du khách tạm thời ngắt kết nối với cuộc sống tất bật để quay về với chính mình.

Khảo sát từ nền tảng này cho thấy 67% người mong muốn đi du lịch để cải thiện giấc ngủ, trong khi 38% người độc thân chọn tour nghỉ dưỡng như một cách chữa lành hậu chia tay. Những con số này cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ nhu cầu giải trí đơn thuần sang hành trình chăm sóc toàn diện thân - tâm - trí.

Nhiều người đã chuyển từ quan niệm đi cho biết đó biết đây sang đi để quay về với chính mình. Anh Nguyễn Văn Hưng (phường Bình Thạnh, TP.HCM) là một ví dụ. Sau thời gian dài căng thẳng vì công việc, anh chọn đi một mình đến những nơi yên tĩnh, gần gũi thiên nhiên.

“Chỉ cần rời khỏi TP vài ngày, đến nơi có cây xanh, nghe tiếng suối hay đọc sách giữa rừng thông cũng giúp tôi thấy đầu óc nhẹ nhõm”- anh Hưng chia sẻ.

Tương tự, chị Lê Thảo Nhi (phường Long Bình, TP.HCM) thường chọn tour kết hợp yoga, thiền và ăn uống lành mạnh. Với chị, đó không chỉ là nghỉ dưỡng mà còn là lối sống bền vững, giúp chăm sóc cả thể chất lẫn tinh thần một cách hài hòa.

Nắm bắt xu hướng, nhiều địa phương đã khai thác lợi thế tự nhiên và bản địa để phát triển sản phẩm du lịch chữa lành. Tại rừng Nam Cát Tiên (Lâm Đồng), du khách được trải nghiệm tour “sống chậm giữa rừng” với các hoạt động như yoga sáng sớm, thiền chiều tối và sống thuận theo tự nhiên. Ở Đồng Tháp, hoa sen trở thành cảm hứng cho các chương trình phục hồi độc đáo như ẩm thực, tắm sen, thiền giữa đồng sen, chăm sóc cơ thể bằng nguyên liệu địa phương.

Với doanh nghiệp du lịch, nhu cầu du lịch chữa lành là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Nhiều đơn vị đã chuyển sang thiết kế hành trình cá nhân hóa với lộ trình bài bản gồm nghỉ ngơi, thiền, detox sáng tạo nghệ thuật, trị liệu thiên nhiên. Một số khu nghỉ dưỡng còn hợp tác cùng tâm lý, bác sĩ dinh dưỡng, huấn luyện viên yoga để đồng hành cùng du khách trong suốt quá trình phục hồi.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, du lịch chữa lành tại Việt Nam hiện vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, phát triển rời rạc và thiếu chiều sâu. Các sản phẩm chủ yếu tập trung vào nghỉ dưỡng, spa, thiền hoặc yoga theo hình thức dịch vụ đơn lẻ, chưa hình thành các hoạt động chuyên đề có tính hệ thống. Đáng chú ý, loại hình này còn khá xa rời cộng đồng dân cư bản địa vốn là một yếu tố cốt lõi tạo nên sự khác biệt.

Xây dựng sản phẩm chuyên đề, gắn với lợi thế địa phương

ThS Nguyễn Minh Mẫn, chuyên gia du lịch cho rằng, nhiều địa phương mới chỉ đầu tư vào cảnh quan sinh thái, hạ tầng cơ bản mà chưa chú trọng đến đội ngũ hướng dẫn viên, chuyên gia sức khoẻ hay các liệu trình trị liệu chuyên sâu.

Ngoài ra, các sản phẩm du lịch chữa lành còn thiếu sự kết nối và đồng bộ giữa các loại hình, khiến hành trình trải nghiệm của du khách thiếu trọn vẹn.

ThS Mẫn nhận định, để du lịch chữa lành phát triển đúng tiềm năng, rất cần có chính sách định hướng rõ ràng từ cơ quan nhà nước. Mỗi địa phương nên chủ động xây dựng chiến lược phát triển gắn với đặc trưng tài nguyên bản địa.

Trong đó, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, tăng cường liên kết vùng để hình thành chuỗi sản phẩm thống nhất, phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng và sâu sắc, đặc biệt là từ nhóm khách có mức chi tiêu cao.

Đáng chú ý, việc phối hợp giữa ngành du lịch và y tế là điều kiện cần thiết để hình thành khung pháp lý và bộ tiêu chí chuẩn hóa cho các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ trong môi trường du lịch. Khi có quy trình khám, chữa bệnh rõ ràng tại các điểm đến, cùng với chính sách khuyến khích đầu tư, xúc tiến quảng bá trong và ngoài nước thì du lịch chữa lành mới có thể trở thành phân khúc bền vững.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch, cho rằng Việt Nam có thể đưa du lịch chữa lành trở thành một trong những mô hình chủ lực tại các địa phương có lợi thế sinh thái, thiên nhiên, văn hóa bản địa đặc sắc.

Theo TS Minh, cần nhân rộng các mô hình lưu trú kết hợp chăm sóc sức khoẻ như các tour chuyên đề thiền, yoga bên bãi biển, tour khám phá thiên nhiên rừng núi, kết hợp rèn luyện thể chất, nâng cao chất lượng giấc ngủ và ăn uống lành mạnh.

"Song song đó là đầu tư bài bản vào hạ tầng từ các khu nghỉ dưỡng, trung tâm spa, phòng tập yoga, đến các trung tâm trị liệu chuyên sâu. Những hoạt động trải nghiệm đặc thù như sinh hoạt cùng ngư dân, học cách đánh bắt truyền thống hay khám phá các đảo không dấu chân người cũng góp phần định vị rõ nét bản sắc chữa lành của điểm đến" - TS Minh phân tích.

Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc Tiếp thị - Truyền thông Vietluxtour phân tích, cần nhấn mạnh vai trò của cộng đồng dân cư trong phát triển sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng có bản sắc vùng miền. Nên kết hợp các yếu tố như y học dân gian, văn hóa tâm linh và lối sống bền vững để tạo ra trải nghiệm phong phú và có chiều sâu. Điều này không chỉ tăng giá trị cảm xúc cho du khách, mà còn góp phần tạo sinh kế và bảo tồn văn hóa truyền thống cho người dân bản địa.