Bản Bon – đánh thức tiềm năng từ dòng khoáng nóng
Bao năm qua, dòng suối khoáng nóng Bản Bon vẫn âm thầm tuôn chảy giữa núi rừng Liên Sơn. Với người dân địa phương, đây là món quà thiên nhiên gắn bó từ lâu với đời sống thường ngày. Nhưng dưới góc nhìn phát triển kinh tế, nguồn khoáng nóng còn mở ra cơ hội hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút du khách và tạo thêm sinh kế cho cộng đồng.
Ông Sa Ngọc Quang, thôn Bản Bon chia sẻ, từ khi sinh ra, ông đã thấy dòng suối khoáng nóng này. Người dân trong vùng coi đó là báu vật trời cho nên luôn có ý thức gìn giữ. Điều bà con mong mỏi là nguồn tài nguyên ấy sớm được đầu tư khai thác bài bản, để những giá trị vốn có được phát huy hiệu quả hơn.
Theo ông Quang, nếu giao thông thuận lợi, khu vực tắm khoáng được đầu tư cùng các dịch vụ phục vụ du khách, người dân sẽ có thêm cơ hội phát triển homestay, nhà nghỉ, ăn uống và các dịch vụ đi kèm. Khi lượng khách tăng, lợi ích kinh tế cũng có thể lan tỏa đến nhiều hộ gia đình.
Mong muốn ấy cũng đặt ra yêu cầu khai thác hợp lý, vừa tạo sức hút cho điểm đến, vừa giữ gìn cảnh quan tự nhiên và bảo vệ nguồn nước.
Tiềm năng này đã được cụ thể hóa bằng Dự án đầu tư xây dựng Khu du lịch sinh thái nước nóng Bản Bon, được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2017, điều chỉnh năm 2021. Dự án gồm ba hợp phần: Khu du lịch sinh thái nước nóng, Khu dân cư hiện hữu gắn với chỉnh trang đô thị và Khu cộng đồng phong cách Nhật Bản, định hướng khai thác nguồn khoáng nóng phục vụ du lịch, nghỉ dưỡng.
Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng và vướng mắc do chồng lấn quy hoạch khoáng sản, khiến các thủ tục về đất đai, quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 chưa hoàn tất.
Ngày 16/10, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai, cùng Đoàn công tác đã làm việc với địa phương để nắm tình hình triển khai dự án. Nhấn mạnh giá trị của nguồn nước khoáng nóng Bản Bon, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành chức năng và địa phương phối hợp giải quyết thủ tục nhanh nhất có thể, nhưng phải bảo đảm đúng quy định, an toàn cho cả chính quyền và nhà đầu tư.
Đoàn công tác cũng khảo sát Dự án nâng cấp, mở rộng đường từ suối nước nóng Bản Bon đi thôn 2, khu vực trụ sở Trung tâm Nông trường Liên Sơn cũ. Tuyến đường dài khoảng 6,5 km, tổng mức đầu tư dự kiến 200 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2027 - 2030. Khi được đầu tư, tuyến đường sẽ góp phần cải thiện kết nối giao thông, tạo thuận lợi cho giao thương và phát triển du lịch địa phương.
Kết nối lợi thế, mở hướng sinh kế
Cùng với suối khoáng nóng Bản Bon, Liên Sơn còn được biết đến với những đồi chè xanh trải dài và đời sống văn hóa đa dạng của cộng đồng các dân tộc Thái, Tày, Kinh, Mường. Theo ông Vũ Đức Trung - Bí thư Đảng ủy xã Liên Sơn, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và phát huy các giá trị văn hóa bản địa. Ban Thường vụ Đảng ủy xã thống nhất tập trung nguồn lực, phát huy nội lực để từng bước hình thành những sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế.
Một trong những hướng đi đang được triển khai là xây dựng thôn Ao Luông thành thôn văn hóa du lịch. Địa phương định hướng tổ chức các giải đua mảng truyền thống, xây dựng tuyến đường hoa, đường đẹp, mô hình vườn đẹp, nhà đẹp và phát triển các cơ sở lưu trú tại nhà dân.
Từ những giá trị sẵn có của bản làng, người dân có thể tham gia làm du lịch bằng những hoạt động gần gũi như đón khách tại nhà, phục vụ bữa cơm truyền thống, giới thiệu phong tục, tập quán và trải nghiệm đời sống địa phương. Đây cũng là cách để văn hóa địa phương trở thành một phần của sản phẩm du lịch, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho cộng đồng.
Cùng với đó, suối khoáng nóng Bản Bon và các vùng chè được định hướng trở thành những điểm tham quan, trải nghiệm trong cùng một hành trình. Du khách có thể thư giãn tại Bản Bon, khám phá những đồi chè, tìm hiểu quy trình chăm sóc, thu hái, chế biến và thưởng thức trà địa phương, sau đó tiếp tục hành trình khám phá bản làng, văn hóa và ẩm thực.
Bí thư Đảng ủy xã Liên Sơn – Vũ Đức Trung cho biết, xã đã báo cáo tỉnh để kêu gọi nhà đầu tư khai thác tiềm năng suối khoáng nóng, đồng thời lập quy hoạch phân khu gắn với quy hoạch chung liên xã, phường nhằm tạo thuận lợi cho việc nghiên cứu, triển khai dự án. Đến nay, quy hoạch phân khu của xã cơ bản hoàn thành, đang chờ quy hoạch chung liên xã, phường được phê duyệt để tiếp tục hoàn tất các bước theo quy định.
Thực tế tại Bản Bon cho thấy, tài nguyên thiên nhiên dù có giá trị đến đâu cũng khó trở thành động lực kinh tế nếu thiếu hạ tầng đồng bộ, quy hoạch phù hợp và cơ chế thu hút đầu tư hiệu quả. Bên cạnh việc tháo gỡ những vướng mắc hiện nay, Liên Sơn cần chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, kỹ năng làm du lịch cho người dân và bảo đảm môi trường tại các điểm đến.
Khi các lợi thế được kết nối thành hành trình hoàn chỉnh, cơ hội phát triển sẽ mở rộng đến nhiều nhóm dân cư. Người làm chè có thể gia tăng giá trị sản phẩm thông qua trải nghiệm nông nghiệp; các hộ dân có điều kiện phát triển dịch vụ lưu trú, ăn uống; những giá trị văn hóa truyền thống cũng có thêm cơ hội được gìn giữ và giới thiệu.
Điều quan trọng là người dân phải thực sự trở thành chủ thể trong quá trình phát triển du lịch, được tham gia xây dựng sản phẩm và trực tiếp hưởng lợi từ những giá trị của quê hương. Khai thác tài nguyên cần song hành với bảo vệ môi trường, gìn giữ cảnh quan và bản sắc văn hóa địa phương.
Liên Sơn có những lợi thế để tạo dấu ấn riêng: suối khoáng nóng Bản Bon, những đồi chè xanh và đời sống văn hóa đa dạng. Khi những điểm nghẽn từng bước được tháo gỡ, các tiềm năng được kết nối và người dân cùng tham gia, du lịch sẽ có thêm cơ hội trở thành động lực phát triển kinh tế địa phương.
"Đánh thức" mạch nguồn Bản Bon vì thế không chỉ là câu chuyện khai thác một dòng suối khoáng nóng, mà còn là hành trình kết nối tài nguyên, thu hút đầu tư và mở thêm sinh kế cho người dân, góp phần tạo động lực phát triển bền vững cho vùng đất Liên Sơn.
