Trọng tâm là minh bạch hóa dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số và áp dụng hóa đơn điện tử bắt buộc, nhằm kiểm soát dòng tiền, ngăn chặn thất thu ngân sách Nhà nước.
Trên địa bàn tỉnh hiện có 1.969 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh hoạt động kinh doanh vận tải hàng hóa và hành khách. Trong đó, phân khúc vận tải hành khách có 297 đơn vị (chiếm khoảng 15,1% tổng số cơ sở).
Cụ thể, nhóm vận tải hành khách tuyến cố định, xe buýt và xe taxi được vận hành bởi khối doanh nghiệp và hợp tác xã với 24 đơn vị (không có hộ kinh doanh cá thể tham gia). Tuy số lượng đầu mối quản lý ít nhưng nhóm này lại sở hữu quy mô phương tiện lên tới 1.690 xe. Trong đó, có 1.185 xe taxi, 484 xe tuyến cố định và 21 xe buýt.
Ngược lại, mô hình xe hợp đồng lại đa dạng về thành phần kinh tế khi có tới 273 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh cùng khai thác. Phân khúc này hiện đang chi phối thị trường về năng lực vận chuyển với tổng số 2.674 xe.
Sự chênh lệch lớn này phản ánh xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang dịch vụ vận chuyển cá nhân hóa và linh hoạt theo nhu cầu của hành khách. Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý, việc có đến hơn 91% số đơn vị vận tải khách ở khối xe hợp đồng - nơi có sự tham gia của hàng trăm hộ kinh doanh nhỏ lẻ - chính là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, gây khó khăn lớn cho công tác kiểm soát doanh thu và phối hợp quản lý thuế của địa phương.
Xác định việc minh bạch hóa dữ liệu là chìa khóa để chống thất thu, Sở Xây dựng đã tập trung tối đa nguồn lực cho công tác rà soát và chia sẻ thông tin. Toàn bộ danh sách các đơn vị vận tải hành khách thuộc phạm vi quản lý đã được phân loại chi tiết theo từng địa bàn xã, phường. Nguồn dữ liệu này được cung cấp cho cơ quan thuế và chính quyền cơ sở phục vụ công tác giám sát. Đây được coi là bước đệm vững chắc giúp phòng ngừa các hành vi gian lận, trốn thuế, từ đó, tối ưu hóa nguồn thu ngân sách Nhà nước đối với một trong những ngành dịch vụ có dòng tiền phức tạp.
Đi đôi với đó, Thuế tỉnh Lào Cai cũng xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đặc biệt là mảng dịch vụ vận tải hành khách, dựa trên thông tin từ ứng dụng quản lý và người nộp thuế. Định kỳ, ngành thuế sẽ cung cấp danh sách các trường hợp rủi ro cao cho Ban Chỉ đạo chống thất thu các cấp để kiểm tra thực tế về đăng ký kinh doanh, dòng tiền, kê khai thuế và việc sử dụng hóa đơn điện tử. Chuỗi hoạt động tương tác, chia sẻ thông tin kịp thời giữa Sở Xây dựng, cơ quan thuế và chính quyền địa phương không chỉ nâng cao hiệu quả rà soát đối tượng nộp thuế theo thời gian thực mà còn siết chặt các kẽ hở quản lý.
Các cơ quan chức năng đã phối hợp kiểm soát chặt chẽ hoạt động kinh doanh vận tải hành khách, đi kèm với những chế tài xử phạt hành chính ở mức cao nhất. Theo đó, cơ quan thuế sẽ chủ trì, tăng cường phối hợp liên ngành với cơ quan Công an, Sở Xây dựng, các tổ chức đăng kiểm cùng các xã, phường. Mục tiêu trọng tâm là rà soát, thống kê toàn diện mọi phương tiện tham gia kinh doanh vận tải dưới bất kỳ hình thức nào.
Bà Nguyễn Thị Lâm Tuyết - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: “Thời gian tới, Sở Xây dựng tiếp tục tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, sở cũng phối hợp với cơ quan thuế và UBND các xã, phường trong việc rà soát, trao đổi, cung cấp thông tin về tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế của các đơn vị kinh doanh loại hình này. Trên cơ sở đề nghị bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền và căn cứ quy định pháp luật hiện hành, sở sẽ xử lý, thu hồi giấy phép kinh doanh vận tải, phù hiệu đối với các trường hợp vi phạm thuộc diện phải thu hồi”.
Một trong những bước đi mang tính cốt lõi để minh bạch hóa toàn bộ dòng tiền trong lĩnh vực này là việc thúc đẩy chuyển đổi số sâu rộng. Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, toàn bộ các doanh nghiệp, đơn vị và cơ sở kinh doanh vận tải hành khách bắt buộc phải triển khai áp dụng hóa đơn, chứng từ điện tử theo quy định tại Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ. Giải pháp công nghệ này sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi giao dịch và doanh thu theo thời gian thực, ngăn chặn triệt để tình trạng xuất hóa đơn khống hoặc giấu doanh thu từ việc thu tiền mặt của hành khách.
Cùng với việc phủ sóng hóa đơn điện tử, công tác hậu kiểm cũng sẽ được cơ quan thuế thay đổi phương thức theo hướng hiện đại hóa. Thay vì kiểm tra dàn trải gây phiền hà cho doanh nghiệp, ngành thuế sẽ áp dụng công nghệ quản lý rủi ro để khoanh vùng đối tượng. Các hoạt động kiểm tra, giám sát việc kê khai doanh thu và số thuế phát sinh sẽ được tập trung tối đa vào những doanh nghiệp, hộ kinh doanh có dấu hiệu rủi ro cao về thuế. Cơ quan thuế sẽ rà soát, phân loại hộ và cá nhân kinh doanh trên địa bàn theo quy mô, lĩnh vực và mức độ tuân thủ để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp, đồng thời tập trung kiểm soát các nguồn thu mới. Sự kết hợp chặt chẽ giữa rà soát thực địa, chế tài hành chính mạnh mẽ và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt lớn, đem lại sự minh bạch và công bằng cho thị trường vận tải hành khách trong thời gian tới.
Chống thất thu ngân sách Nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh vận tải không chỉ đơn thuần là câu chuyện thu đúng, thu đủ mà còn thể hiện vai trò, hiệu lực quản lý điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp. Sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ giữa các ngành chức năng và chính quyền các địa phương sẽ tạo dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng và văn minh cho các thành phần kinh tế.
