Sau sáp nhập tỉnh, ngành du lịch Lào Cai tiếp tục có những bước tiến quan trọng, nhất là phân khúc du lịch thông minh. Với lợi thế về tài nguyên du lịch, bản sắc văn hóa đa dạng và vị trí cửa ngõ kết nối với khu vực Tây Nam Trung Quốc, Lào Cai xác định chuyển đổi số là giải pháp đột phá để đổi mới quản lý, nâng cao trải nghiệm du khách, phát triển các sản phẩm du lịch, từng bước khẳng định vị thế điểm đến thông minh trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực...
Chú trọng ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch
Lựa chọn Sa Pa để thực hiện kỳ nghỉ mùa thu cho gia đình, vợ chồng anh Nguyễn Văn Khánh, du khách đến từ tỉnh Phú Thọ không mất quá nhiều thời gian để xây dựng lịch trình cho chuyến đi. Chỉ cần vài thao tác truy cập vào ứng dụng “SaPa tour”, anh đã có thể nắm được thông tin, hình ảnh về những điểm dự kiến đến. “Nhờ ứng dụng du lịch của Sa Pa, tôi có thể chủ động sắp xếp lịch trình, thời gian cho chuyến đi phù hợp. Các thông tin về điểm lưu trú, nhà hàng, điểm tham quan được cập nhật đầy đủ nên việc tìm kiếm, lựa chọn cũng thuận tiện. Đây là điều rất hữu ích với những người lần đầu đến Sa Pa, chưa có nhiều thông tin như tôi”, anh Khánh nói.
Là “cái nôi” của du lịch Lào Cai, mỗi năm đón hàng triệu lượt du khách trong nước và quốc tế, thời gian qua, cùng với cải tạo cảnh quan, xây dựng môi trường du lịch thân thiện, mến khách, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, phường Sa Pa chú trọng ứng dụng công nghệ số trong phát triển du lịch. Vừa qua, phường đã đưa hệ thống ki-ốt số, wifi công cộng vào hoạt động tại một số điểm thuộc khu vực trung tâm.
Hiện phường đã lắp đặt ba ki-ốt số với bốn thiết bị tra cứu thông tin thông minh và ba điểm wifi công cộng, phục vụ khoảng 2.000 kết nối đồng thời. Tại ki-ốt số, người dân, du khách có thể tra cứu thông tin về địa phương, điểm đến, bản đồ và các dịch vụ cần thiết trên màn hình cảm ứng. Chị Đỗ Huỳnh Hà Anh, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: “Lần đầu đến Sa Pa tôi có khá nhiều thông tin cần tìm hiểu. Việc có thể tra cứu thông tin ngay tại ki-ốt, sau đó kết nối wifi để xem thêm thông tin trên điện thoại rất thuận tiện, giúp tôi tiết kiệm thời gian và chủ động hơn trong chuyến đi của mình”.
Đồng chí Cao Bá Quý, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường cho biết: Thời gian qua, công tác chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số và dữ liệu trong lĩnh vực du lịch có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần lan tỏa hình ảnh địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường. Hầu hết đơn vị, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn đã ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động quảng bá, sử dụng mã QR để cung cấp thông tin thuận tiện cho du khách; đồng thời tiếp cận các nền tảng đặt phòng trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc hãng xe khách Inter Bus Lines chuyên tuyến Hà Nội-Lào Cai-Sa Pa, để thích ứng với sự thay đổi của địa phương, hãng không ngừng ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm di chuyển trên tuyến du lịch này, thí dụ như đặt vé thông minh. Hệ sinh thái đặt vé trực tuyến giúp hành khách dễ dàng tìm chuyến, chọn chỗ theo sơ đồ ghế và thanh toán online trên các ứng dụng iOS, Android. Hãng sẽ tiếp tục đổi mới trong thời gian tới để đáp ứng nhu cầu của du khách hiện đại, đề cao sự tiện lợi, minh bạch và trải nghiệm cá nhân hóa.
Không chỉ Sa Pa, những trọng điểm du lịch như Y Tý, Bắc Hà, Mù Cang Chải, Nghĩa Lộ... cũng phát triển du lịch thông minh theo con đường này và đều mang lại hiệu quả lớn. Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai, nhờ cộng hưởng những yếu tố tích cực này, bước sang năm 2026, ngành du lịch Lào Cai đã có những bước tiến ấn tượng, trong chín tháng đầu năm lượng khách đến Lào Cai đạt 9.831.400 lượt, tổng thu đạt 40.880 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, lượng khách và tổng thu tăng khoảng 12,9%. Bước sang quý IV/2026, với lợi thế về mùa du lịch cuối năm cùng chuỗi sự kiện, lễ hội như Lễ hội Mường Lò, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Festival Trà Shan và Sắc màu thổ cẩm..., Lào Cai có thể hoàn thành mục tiêu đón 12,7 triệu lượt khách trong cả năm 2026.
Động lực nâng cao năng lực cạnh tranh
Đánh giá về vị thế của du lịch thông minh ở Lào Cai, đồng chí Nông Việt Yên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai cho rằng: Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, phát triển du lịch thông minh đã trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Thời gian qua, ngành du lịch Lào Cai đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, quảng bá và cung cấp dịch vụ. Nhiều hoạt động xúc tiến du lịch được triển khai trên môi trường số; hệ thống thông tin, cổng thông tin điện tử, các nền tảng mạng xã hội được khai thác hiệu quả trong quảng bá hình ảnh điểm đến. Một số cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành đã ứng dụng các nền tảng quản trị, đặt phòng, thanh toán trực tuyến và kinh doanh trên môi trường số, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, phát triển du lịch thông minh đã trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai Nông Việt Yên
Tuy nhiên, kết quả đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Dữ liệu du lịch còn phân tán, thiếu đồng bộ; việc số hóa tài nguyên, di sản văn hóa, điểm đến và dịch vụ chưa được triển khai thống nhất; các nền tảng phục vụ du khách còn rời rạc, thiếu tính kết nối. Công tác phân tích, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, dự báo thị trường và hoạch định chính sách còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, xu hướng du lịch hiện đại đòi hỏi du khách được tiếp cận các dịch vụ số thuận tiện, nhanh chóng và cá nhân hóa trong suốt hành trình từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán đến trải nghiệm và phản hồi sau chuyến đi.
Để tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, Lào Cai xác định chuyển đổi số phải được triển khai đồng bộ, toàn diện và ngày 14/9/2026 Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 436/KH-UBND về chuyển đổi số, phát triển du lịch thông minh gắn với quảng bá, xúc tiến du lịch và phát triển kinh tế số du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026-2030.
Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai chia sẻ: Trọng tâm của Kế hoạch số 436 là xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh theo phương châm “Thông tin an toàn - Dữ liệu bản sắc - Công cụ vững mạnh - Hiệu quả đột phá”, lấy dữ liệu là then chốt, doanh nghiệp và du khách là trung tâm, kinh tế số là thước đo. Mục tiêu cụ thể là đến năm 2027, 30% tài nguyên du lịch được số hóa, 90% khu, điểm trọng điểm ứng dụng chuyển đổi số, tối thiểu 50% cơ sở du lịch dùng nền tảng số, tỷ trọng kinh tế số trong lĩnh vực du lịch đạt tối thiểu 15%...
Để Kế hoạch số 436 sớm đi vào thực tiễn và vận hành thông suốt, hiệu quả, đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh đề nghị: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sớm hoàn thiện, mở kết nối các nền tảng dùng chung (cơ sở dữ liệu du lịch, quản trị và kinh doanh du lịch, thẻ - vé điện tử); ban hành chuẩn dữ liệu, hướng dẫn kỹ thuật thống nhất; hỗ trợ đào tạo và chuyển giao kinh nghiệm. Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an hướng dẫn cụ thể việc thuê dịch vụ, lập dự toán chuyển đổi số; sớm cho phép kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với phần mềm quản lý lưu trú, khai báo lưu trú qua VNeID.
Đồng thời, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương cần ưu tiên hỗ trợ nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các chương trình liên quan cho hạ tầng số, số hóa di sản, nền tảng du lịch của các địa phương miền núi; cho phép thử nghiệm có kiểm soát đối với sản phẩm du lịch mới. Và các doanh nghiệp viễn thông cũng ưu tiên đầu tư hạ tầng băng rộng, 4G/5G tại các khu, điểm du lịch vùng cao.
Về phía địa phương, các ngành, các cấp của tỉnh cần chỉ đạo quyết liệt, phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm; kế thừa hệ thống hiện có, không đầu tư trùng lặp; huy động doanh nghiệp, cộng đồng cùng tham gia; kiểm tra, sử dụng công cụ KPI để đánh giá kết quả thực hiện hằng tháng, quý, năm.
