Khám phá văn hóa Việt Nam qua "Tiểu luận về nghệ thuật An Nam"

Cuốn sách “Tiểu luận về nghệ thuật An Nam” của Louis Bezacier do Nhã Nam ấn hành, gồm 7 bài nói chuyện và một tập sách kèm hình chiếu được thực hiện ở Bảo tàng Louis Finot (hiện là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Hà Nội), dưới sự bảo trợ của Hội Những người bạn của Viện Viễn Đông Bác Cổ.

Đây là một tư liệu quý báu không chỉ dành cho những người yêu nghệ thuật mà còn cho những ai quan tâm đến văn hóa và lịch sử Việt Nam. “Tiểu luận về nghệ thuật An Nam” được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1944 và được dịch ra nhiều thứ tiếng. Sách cung cấp một cái nhìn toàn diện và có hệ thống về nghệ thuật Việt Nam từ thời tiền sử đến hiện đại.

Louis Bezacier (1906-1966), theo học trường Mỹ thuật Paris từ năm 1926, là một trong số ít học giả đặt những viên gạch đầu tiên cho nghiên cứu lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Ông tự nhận thức rằng công việc mà ông làm là nhặt nhạnh từng hạt ngọc, so sánh, đối chiếu, giám định, khảo tả, và phân tích, rồi tổng hợp lại để tạo nên chuỗi vòng nghệ thuật An Nam. Bezacier đã đưa ra một nhãn quan rộng mở khi nhìn các hiện vật với con mắt đa chiều và đa văn hóa.

Louis Bezacier muốn thông qua những trang sách này để chỉ ra rằng nghệ thuật ấy xứng đáng hơn thế. Đây là mục tiêu chung: cố gắng nhận thức và hiểu rõ về nghệ thuật An Nam; nghiên cứu không chỉ nguồn gốc và sự phát triển của nó, mà khai thông cả những ảnh hưởng đa dạng mà nó tiếp nhận.

Từ những nghiên cứu của Louis Bezacier, các học giả Việt Nam trong thế kỷ 20 đã triển khai hàng loạt chuyên luận, như “Mỹ thuật thời Lý”, “Mỹ thuật thời Trần”, “Mỹ thuật thời Lê”, “Mỹ thuật thời Mạc” của Viện Mỹ thuật, “Mỹ thuật người Việt” của Nguyễn Quân và Phan Cẩm Thượng… Sang thế kỷ 21, là cuốn “Arts of Việt Nam 1009-1945” của Kerry Nguyễn-Long (Nxb Thế giới, 2013), “L'envol du dragon-Art royal du Vietnam” (Musée National des Arts Asiatiques - Guimet, Paris, 2014), “Mỹ thuật Nguyễn” của Nguyễn Hữu Thông (Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2019).

Các hình ảnh tư liệu trong sách.

Tiểu luận về nghệ thuật An Nam còn là một hành trình khám phá văn hóa và tinh thần của dân tộc Việt Nam. Bằng cách kết hợp những nghiên cứu chuyên sâu với cảm nhận tinh tế và sự đam mê với nghệ thuật của Louis Bezacier, cuốn sách này mở ra một cánh cửa mới cho người đọc hiểu biết thêm về vẻ đẹp và giá trị của nghệ thuật.

Louis Bezacier theo học tại Trường Mỹ thuật Paris từ năm 1926 và tham gia các tiết học về kiến trúc tại xưởng Defrasse-Madeline từ 1931-1932. Ông đến Hà Nội ngày 3/10/1935, đảm nhiệm vai trò bảo tồn các công trình ở Bắc Kỳ, rồi ở miền trung Việt Nam. Ông cũng tham gia tu bổ và nghiên cứu một số công trình cổ, trong đó có việc xác định một phong cách mới: nghệ thuật Đại La (thế kỷ 11-12).

Louis Bezacier có một số tác phẩm tiêu biểu gồm “L’Architecture religieuse au Tonkin” (Kiến trúc tôn giáo ở Bắc Kỳ, 1938), “L’art et les constructions militaires annamites” (Nghệ thuật và các công trình quân sự An Nam, 1941), “Le panthéon bouddhique des pagodes du Tonkin” (Điện thờ Phật giáo trong các chùa ở Bắc Kỳ, 1943), “Essais sur l’art annamite” (Tiểu luận về nghệ thuật An Nam, 1943), “L’art vietnamien” (Nghệ thuật Việt Nam, 1955).

Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khúc nhạc gọi xuân về

Khúc nhạc gọi xuân về

Lấy cảm hứng từ không gian lễ hội mùa xuân của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, “Tiếng khèn mùa xuân” là ca khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Hoàng Ngọc Chấn, được sáng tác trên chất liệu âm nhạc dân gian, mang âm hưởng dân tộc Thái và H’Mông. Tác phẩm không chỉ tôn vinh vẻ đẹp mùa xuân vùng cao mà còn ghi dấu hành trình sáng tạo đầy nghị lực của người nhạc sĩ vượt lên bệnh tật để sống trọn với đam mê âm nhạc.

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Những ngày này, nhiều vườn hoa, cây cảnh đang tất bật chăm sóc, chuẩn bị cho mùa xuân mới, trong đó, lan hồ điệp là loài hoa được đông đảo khách hàng ưa chuộng. Có mặt tại vườn hoa lan Hòa Lộc, thôn Trực Bình, phường Nam Cường, chúng tôi cảm nhận rõ không khí lao động rộn ràng và những chậu hoa lan đã sẵn sàng khoe sắc đón xuân.

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Ngày 5/2, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học - nghệ thuật (VHNT) năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và trao giải thưởng VHNT Lào Cai. Đây là dịp để đánh giá những thành tựu nổi bật của văn nghệ sĩ trong năm qua, đồng thời tôn vinh những giá trị sáng tạo đóng góp vào sự phát triển văn hóa - xã hội tại địa phương.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Giữa “lòng chảo” Mường Lò, những nếp nhà sàn của người Thái từ lâu đã trở thành linh hồn của bản làng. Đã có lúc, trước làn sóng bê tông hóa, những cột gỗ, sàn mây ấy tưởng chừng chỉ còn là ký ức trong câu Khắp, điệu Xòe. Thế nhưng, du lịch cộng đồng đang tạo nên một cuộc gìn giữ những ngôi nhà sàn truyền thống.

Bộ tranh ngựa Bính Ngọ 2026 và lời chúc xuân đong đầy khát vọng

Bộ tranh ngựa Bính Ngọ 2026 và lời chúc xuân đong đầy khát vọng

Trong không khí đón năm mới Bính Ngọ 2026, bộ tranh ngựa gồm 18 tác phẩm của họa sĩ Trần Cường (Kuolg Trần) đang nhận được sự quan tâm của công chúng. Kết hợp chất liệu truyền thống với tư duy đương đại, bộ tranh tiếp nối mạch sáng tác hoài niệm và khát vọng của họa sĩ, hướng tới những khởi đầu đầy niềm tin, hy vọng.

Rộn ràng khúc hát mừng xuân

Rộn ràng khúc hát mừng xuân

Một mùa xuân mới đang về trong mỗi nếp nhà, bản làng. Trong niềm hân hoan chào năm mới, những đội văn nghệ thôn bản - nòng cốt của phong trào văn hóa, văn nghệ tại các địa phương lại say sưa tập luyện những khúc hát mừng xuân.

INFOGRAPHIC: Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026

INFOGRAPHIC: Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026

Festival Mùa Xuân Bắc Hà 2026 mang chủ đề “Tinh hoa hội tụ - Khát vọng vươn xa”, diễn ra từ 20/2 - 8/3 với các lễ hội trải dài qua các không gian văn hóa, lễ nghi truyền thống, đua ngựa đặc trưng và những trải nghiệm bản địa độc đáo, tạo nên bức tranh mùa xuân rực rỡ, giàu bản sắc và đầy sức sống. 

Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới năm 2026: thắm tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc

Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới năm 2026: thắm tình hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc

Trong không khí vui tươi, phấn khởi của những ngày đầu xuân mới, tối 2/2, tại Quảng trường Kim Tân, phường Lào Cai, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai (Việt Nam) và Chính quyền nhân dân Châu Hồng Hà (Trung Quốc) đã phối hợp tổ chức chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) – Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026.

Lan tỏa bản sắc văn hóa Mông giữa lòng phố

Lan tỏa bản sắc văn hóa Mông giữa lòng phố

Câu lạc bộ Văn hóa dân tộc Mông Lào Cai, tiền thân là câu lạc bộ Người Mông thành phố Yên Bái cũ, được thành lập nhằm tạo không gian giao lưu, gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa Mông. Sau 8 năm hoạt động, câu lạc bộ đã trở thành điểm sinh hoạt văn hóa chung, lan tỏa giá trị truyền thống của người Mông giữa lòng đô thị.

Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ tại thôn Nậm Mười

Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ tại thôn Nậm Mười

Liên tục trong 3 ngày 3 đêm, từ ngày 31/1 đến hết ngày 3/2, tại thôn Nậm Mười, xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai diễn ra Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao đỏ - nghi lễ linh thiêng đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông. Nghi lễ này đã được cộng đồng người Dao đỏ nơi đây gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. 

[Infographic] Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026

[Infographic] Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026

Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan Nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026 sẽ diễn ra trong 2 ngày. Trong đó, ngày 2/2 diễn ra tại phường Cam Đường và phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai (Việt Nam); ngày 3/2, Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai sẽ tham gia các hoạt động giao lưu và chúc Tết tại huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Sẵn sàng cho Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới năm 2026

Sẵn sàng cho Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới năm 2026

Tối 1/2, tại Quảng trường Kim Tân, phường Lào Cai đã diễn ra buổi tổng duyệt Chương trình Giao lưu văn nghệ chào Xuân qua biên giới và Liên hoan nhân dân biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hồng Hà (Trung Quốc) năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa - đối ngoại quan trọng, góp phần chào mừng Xuân mới và tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa Nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Hơn 20 năm qua, tiếng kèn của anh Triệu Phúc An đã trở thành âm thanh quen thuộc, gắn liền với đời sống tâm linh của người Dao đỏ tại thôn Khe Dẹt, xã Phong Dụ Thượng. Với cây kèn, anh An không chỉ thổi lên những giai điệu truyền thống mà còn âm thầm giữ gìn văn hóa dân tộc giữa dòng chảy hiện đại.

fb yt zl tw