Hồi sinh vùng chè Shan tuyết cổ thụ gắn với chỉ dẫn địa lý

Lào Cai hiện là địa phương sở hữu số lượng cây trà Shan tuyết cổ thụ lớn nhất cả nước với gần 1 triệu cây. Đây không chỉ là di sản thiên nhiên mà còn là nguồn lực kinh tế mũi nhọn trong chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Việc gắn mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình canh tác hữu cơ và xác lập chỉ dẫn địa lý đang trở thành "chìa khóa" để đưa tinh hoa trà bản địa chinh phục các thị trường cao cấp, hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững tại các địa bàn vùng cao.

baolaocai-br_z7578899959552-157e882f4d3b42cc6c431501b3c05d6e-635.jpg
Thu hái chè Shan tuyết Suối Giàng, xã Văn Chấn.

Thực tế khảo sát tại các vùng chè trọng điểm cho thấy, sự thay đổi lớn nhất không nằm ở diện tích mà ở tư duy canh tác và giá trị thương hiệu. Tại xã Văn Chấn, nơi sở hữu 84.000 cây trà Shan tuyết có tuổi đời từ 200 đến 500 năm, cây chè đã thoát khỏi thân phận cây trồng tự phát để trở thành sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao.

Với 500 ha vùng nguyên liệu, trong đó có 293 ha là rừng trà cổ thụ, chính quyền địa phương đã quyết liệt trong việc thiết lập chỉ dẫn địa lý "Suối Giàng Văn Chấn" cho 5 đơn vị sản xuất chủ lực.

Dưới góc độ nghiên cứu sâu, tiến sỹ Đào Xuân Hưng - Chuyên gia nghiên cứu nhận định, ngành chè, đặc biệt là trà Shan tuyết Suối Giàng đang sở hữu tiềm năng lớn để vươn tầm quốc gia và quốc tế nhờ quần thể hơn 40.000 cây chè cổ thụ quý hiếm, nhiều cây từ 100 đến hơn 500 năm tuổi, phân bố trên 400 ha rừng tự nhiên ở độ cao khoảng 1.400 m. Đây là tài nguyên sinh thái, văn hóa đặc biệt hiếm có, gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng dân tộc nơi đây.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng thẳng thắn chỉ rõ: "Giá trị sản phẩm vẫn chưa tương xứng, thương hiệu chưa được định vị rõ ràng, chuỗi liên kết còn yếu và ứng dụng khoa học công nghệ chưa đồng bộ".

Chất lượng sản phẩm đã có sự chuyển biến rõ rệt khi công nghệ số và năng lượng sạch được đưa vào xưởng chế biến. Thay vì sao chè bằng củi thủ công gây khói bụi và nhiệt độ không ổn định, các hợp tác xã đã chuyển đổi sang sử dụng điện và ga.

Sự chuyên nghiệp hóa này đã trực tiếp cải thiện đời sống người dân. Bà Vàng Thị Gia - Thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai chia sẻ rằng, ngoài thu nhập từ vườn chè của gia đình, việc làm công nhân tại hợp tác xã giúp bà có thêm mức lương ổn định khoảng 6 triệu đồng/tháng, góp phần ổn định kinh tế gia đình so với phương thức làm ăn nhỏ lẻ trước đây.

baolaocai-br_z7578869314697-0687295de4df826a9d589f7d50a9c6ee-2732.jpg
Các sản phẩm OCOP từ chè Shan tuyết.

Mô hình liên kết giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế cũng được triển khai bài bản tại xã Sơn Lương.

Với hơn 500 ha chè Shan tuyết nằm ở độ cao từ 1.200 đến 1.900m, đặc biệt là 80 ha chè cổ thụ tại thôn Giàng Pằng đã được công nhận Cây Di sản Việt Nam, địa phương xác định sản xuất hữu cơ là con đường duy nhất để giữ thương hiệu.

Ông Giàng A Lứ - Trưởng Phòng Kinh tế, xã Sơn Lương nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi là phát triển vùng chè theo hướng bền vững, có sự chung tay của "ba nhà": Nhà nước, nhà nông và nhà đầu tư”.

Tuy nhiên, bức tranh "hồi sinh" vùng chè vẫn còn những mảng màu cần tháo gỡ, điển hình là tại xã Cao Sơn.

Dù sở hữu gần 40 ha chè cổ thụ với giá búp tươi đạt 60.000 - 70.000 đồng/kg, nhưng tình trạng "được mùa mất giá" vẫn diễn ra do thiếu năng lực chế biến sâu.

baolaocai-br_z7328734215949-96c7674b5723a8f2e4d36013edf9a02f-1723-557.jpg
Chè Shan tuyết cổ thụ tại xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai.

Theo ông Sùng Páo - thôn Tả Thàng, xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai, thực trạng các xưởng thu mua hoạt động không ổn định, dẫn đến việc tiêu thụ sản phẩm của bà con gặp khó khăn trong các vụ cao điểm.

Ông Trần Hoàng Anh - Chủ tịch UBND xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai thừa nhận, nguyên nhân nằm ở khâu kết nối đầu ra của doanh nghiệp chưa mạnh.

Để giải quyết bài toán bền vững cho toàn vùng, quan điểm của các chuyên gia và lãnh đạo tỉnh là phải xây dựng được chuỗi giá trị khép kín gắn với "bảo tồn động".

Đồng chí Nông Việt Yên - Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh cho rằng, trà Shan tuyết phải được coi là "linh hồn thương hiệu vùng cao Tây Bắc". Khi khách hàng thưởng thức chén trà từ cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, họ không chỉ mua một loại đồ uống mà đang trải nghiệm lịch sử và văn hóa của đồng bào dân tộc Mông. Do đó, việc xác định tuổi cây, quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với du lịch trải nghiệm là hướng đi tất yếu.

Về phía đơn vị sản xuất, Ông Giàng A Súa - Giám đốc Công ty TNHH Sổng Gia Trà, xã Văn Chấn cam kết sẽ duy trì quy trình truy xuất nguồn gốc rõ ràng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt.

Chỉ dẫn địa lý không chỉ là một tấm "giấy thông hành" để vào các siêu thị lớn tại Hà Nội hay TP.HCM, mà còn là cam kết về chất lượng đối với người tiêu dùng quốc tế.

Sự hồi sinh của các vùng chè Shan tuyết cổ minh chứng cho hiệu quả của việc kiên trì theo đuổi lộ trình chuẩn hóa nông sản. Bằng cách gắn chặt quyền lợi của người dân với giá trị của chỉ dẫn địa lý, Lào Cai đang từng bước biến những rừng trà di sản thành khối tài sản xanh bền vững.

z6957734282997-aad314ba4f28e2287b2e20de0eec09c5.jpg
Du khách thưởng thức Trà Shan tuyết Suối Giàng tại Triển lãm A80.

Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới là tiếp tục nâng cao năng lực chế biến sâu và mở rộng liên kết vùng để thương hiệu trà Shan tuyết không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà thực sự trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang lại ấm no cho đồng bào các dân tộc vùng cao.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai có 3 nông dân được công nhận “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới” năm 2026

Lào Cai có 3 nông dân được công nhận “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới” năm 2026

Trong số 96 nông dân tiêu biểu thuộc 34 tỉnh, thành phố được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam công nhận danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới” năm 2026, Lào Cai có 3 hội viên được vinh danh nhờ những thành tích nổi bật trong phát triển sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và đóng góp cho cộng đồng.

Khi nông dân cùng nhau liên kết hợp tác

Khi nông dân cùng nhau liên kết hợp tác

Từ những khoản vốn hỗ trợ đang kéo những hộ nông dân vốn quen làm ăn riêng lẻ lại gần nhau, cùng tổ chức sản xuất, chia sẻ kỹ thuật và tìm đường ra thị trường. Khi Quỹ Hỗ trợ nông dân gắn với việc hình thành tổ hợp tác, chi hội nghề nghiệp, một hướng đi mới đang được mở ra: biến sức mạnh của từng hộ thành sức mạnh của cả cộng đồng sản xuất.

Người cao tuổi Mù Cang Chải: Tuổi cao, chí không già

Người cao tuổi Mù Cang Chải: Tuổi cao, chí không già

Tuổi tác có thể làm chậm bước chân nhưng không làm vơi ý chí, kinh nghiệm và tinh thần lao động. Ở xã Mù Cang Chải, nhiều hội viên người cao tuổi vẫn tích cực phát triển kinh tế từ đất đai, đồi rừng, chăn nuôi và du lịch cộng đồng. Không chỉ nâng cao thu nhập, họ còn trở thành những tấm gương để con cháu noi theo, chung sức xây dựng quê hương.

Mở thêm sinh kế trên đất Tân Lĩnh

Mở thêm sinh kế trên đất Tân Lĩnh

Từ ruộng khoai tím ở thôn Khai Trung đến xưởng chế biến hạt gỗ bồ đề tại thôn Thống Nhất, từ mô hình nuôi dê đến những tổ hội nghề nghiệp cùng góp vốn, chia sẻ kinh nghiệm, xã Tân Lĩnh đang xuất hiện nhiều cách làm mới trong phát triển kinh tế nông thôn. 

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh thăm các mô hình phát triển kinh tế tại Púng Luông

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Thành Sinh thăm các mô hình phát triển kinh tế tại Púng Luông

Nhân chuyến công tác dự khai giảng tại xã Mù Cang Chải, chiều 4/9, đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, đã đến thăm một số mô hình phát triển kinh tế tại xã Púng Luông. Cùng đi có đồng chí Phạm Tiến Lâm - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Púng Luông.

Khánh Hòa khẩn trương khống chế ổ dịch tả lợn châu Phi tại thôn Làng Nộc

Khánh Hòa khẩn trương khống chế ổ dịch tả lợn châu Phi tại thôn Làng Nộc

Từ ngày 29/8 đến 5/9, thôn Làng Nộc, xã Khánh Hòa ghi nhận 14 hộ chăn nuôi có lợn chết bất thường. Kết quả xét nghiệm xác định nguyên nhân là do vi rút dịch tả lợn châu Phi. Chính quyền địa phương đang triển khai đồng bộ các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch, không để bệnh lây lan trên diện rộng.

Mùa hồng không hạt xuống nước

Mùa hồng không hạt xuống nước

Mỗi độ thu về, ở miền đất tâm linh linh thiêng bên dòng sông Hồng sẽ bày bán thứ quả giòn ngọt đặc trưng - hồng không hạt Bảo Hà. Ít ai biết rằng, đằng sau hương vị của đặc sản trứ danh ấy là hành trình bén rễ bền bỉ hàng chục năm của loài cây đã gắn bó máu thịt với đời sống người dân nơi đây.

Để nông sản vào thị trường lớn

Để nông sản vào thị trường lớn

Từ các vùng sản xuất hàng hóa, nông nghiệp Lào Cai đang từng bước chuyển từ chú trọng sản lượng sang nâng cao chất lượng, từ bán nguyên liệu sang gia tăng giá trị. Để nông sản vươn xa hơn, yêu cầu đặt ra là tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, chuẩn hóa quy trình, đẩy mạnh chế biến và xây dựng liên kết bền vững giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Khát vọng thông đường ở Tà Dông

Khát vọng thông đường ở Tà Dông

Sau mưa lũ giữa tháng 7, con đường vào chòm dân cư Nả Háng, thôn Tà Dông, xã Chế Tạo, tỉnh Lào Cai bị sạt lở nghiêm trọng; nhiều cầu tạm bị nước lũ cuốn trôi, khiến việc đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân gặp nhiều khó khăn. Không trông chờ, bà con chủ động góp sức dựng lại cầu, làm cáp treo vượt suối để duy trì cuộc sống. Thế nhưng, phía sau những nỗ lực vượt khó ấy vẫn là khát vọng về một con đường và cây cầu kiên cố, an toàn.

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Giữa đại ngàn Chế Tạo, rừng nguyên sinh không chỉ bảo vệ nguồn nước, đất sản xuất và đa dạng sinh học mà còn gắn với sinh kế của người dân. Tại thôn Tà Dông, tinh thần giữ rừng đang lan tỏa mạnh mẽ từ những việc làm cụ thể của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong đó, Bí thư Chi bộ Sùng A Cớ luôn gương mẫu, đi đầu.

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

Những ngày này, su su ở Sa Pa bước vào vụ thu hoạch rộ. Trên các triền đồi, những giàn su su xanh tốt, trĩu quả cùng nhịp thu hái của người dân tạo nên khung cảnh mùa vụ sôi động, khẳng định giá trị của loại cây trồng đặc trưng nơi vùng cao.

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Từ việc mày mò ươm từng hạt giống đến bước đầu chủ động nhân giống một số loài sâm và dược liệu quý, xã Púng Luông đang khai thác lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng để hình thành vùng sản xuất tập trung. Những kết quả ban đầu mở ra hướng phát triển dược liệu thành ngành hàng có giá trị, tạo thêm sinh kế cho người dân vùng cao.

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Từ bảo tồn, phục tráng nguồn gen đến nhân giống, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh đang từng bước chủ động nguồn giống cây lê, mận, đào, hồng và các giống cây bản địa có giá trị. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng vùng cây ăn quả ôn đới, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân vùng cao.

fb yt zl tw