Hồi sinh vùng chè Shan tuyết cổ thụ gắn với chỉ dẫn địa lý

Lào Cai hiện là địa phương sở hữu số lượng cây trà Shan tuyết cổ thụ lớn nhất cả nước với gần 1 triệu cây. Đây không chỉ là di sản thiên nhiên mà còn là nguồn lực kinh tế mũi nhọn trong chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Việc gắn mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình canh tác hữu cơ và xác lập chỉ dẫn địa lý đang trở thành "chìa khóa" để đưa tinh hoa trà bản địa chinh phục các thị trường cao cấp, hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững tại các địa bàn vùng cao.

baolaocai-br_z7578899959552-157e882f4d3b42cc6c431501b3c05d6e-635.jpg
Thu hái chè Shan tuyết Suối Giàng, xã Văn Chấn.

Thực tế khảo sát tại các vùng chè trọng điểm cho thấy, sự thay đổi lớn nhất không nằm ở diện tích mà ở tư duy canh tác và giá trị thương hiệu. Tại xã Văn Chấn, nơi sở hữu 84.000 cây trà Shan tuyết có tuổi đời từ 200 đến 500 năm, cây chè đã thoát khỏi thân phận cây trồng tự phát để trở thành sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao.

Với 500 ha vùng nguyên liệu, trong đó có 293 ha là rừng trà cổ thụ, chính quyền địa phương đã quyết liệt trong việc thiết lập chỉ dẫn địa lý "Suối Giàng Văn Chấn" cho 5 đơn vị sản xuất chủ lực.

Dưới góc độ nghiên cứu sâu, tiến sỹ Đào Xuân Hưng - Chuyên gia nghiên cứu nhận định, ngành chè, đặc biệt là trà Shan tuyết Suối Giàng đang sở hữu tiềm năng lớn để vươn tầm quốc gia và quốc tế nhờ quần thể hơn 40.000 cây chè cổ thụ quý hiếm, nhiều cây từ 100 đến hơn 500 năm tuổi, phân bố trên 400 ha rừng tự nhiên ở độ cao khoảng 1.400 m. Đây là tài nguyên sinh thái, văn hóa đặc biệt hiếm có, gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng dân tộc nơi đây.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng thẳng thắn chỉ rõ: "Giá trị sản phẩm vẫn chưa tương xứng, thương hiệu chưa được định vị rõ ràng, chuỗi liên kết còn yếu và ứng dụng khoa học công nghệ chưa đồng bộ".

Chất lượng sản phẩm đã có sự chuyển biến rõ rệt khi công nghệ số và năng lượng sạch được đưa vào xưởng chế biến. Thay vì sao chè bằng củi thủ công gây khói bụi và nhiệt độ không ổn định, các hợp tác xã đã chuyển đổi sang sử dụng điện và ga.

Sự chuyên nghiệp hóa này đã trực tiếp cải thiện đời sống người dân. Bà Vàng Thị Gia - Thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai chia sẻ rằng, ngoài thu nhập từ vườn chè của gia đình, việc làm công nhân tại hợp tác xã giúp bà có thêm mức lương ổn định khoảng 6 triệu đồng/tháng, góp phần ổn định kinh tế gia đình so với phương thức làm ăn nhỏ lẻ trước đây.

baolaocai-br_z7578869314697-0687295de4df826a9d589f7d50a9c6ee-2732.jpg
Các sản phẩm OCOP từ chè Shan tuyết.

Mô hình liên kết giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế cũng được triển khai bài bản tại xã Sơn Lương.

Với hơn 500 ha chè Shan tuyết nằm ở độ cao từ 1.200 đến 1.900m, đặc biệt là 80 ha chè cổ thụ tại thôn Giàng Pằng đã được công nhận Cây Di sản Việt Nam, địa phương xác định sản xuất hữu cơ là con đường duy nhất để giữ thương hiệu.

Ông Giàng A Lứ - Trưởng Phòng Kinh tế, xã Sơn Lương nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi là phát triển vùng chè theo hướng bền vững, có sự chung tay của "ba nhà": Nhà nước, nhà nông và nhà đầu tư”.

Tuy nhiên, bức tranh "hồi sinh" vùng chè vẫn còn những mảng màu cần tháo gỡ, điển hình là tại xã Cao Sơn.

Dù sở hữu gần 40 ha chè cổ thụ với giá búp tươi đạt 60.000 - 70.000 đồng/kg, nhưng tình trạng "được mùa mất giá" vẫn diễn ra do thiếu năng lực chế biến sâu.

baolaocai-br_z7328734215949-96c7674b5723a8f2e4d36013edf9a02f-1723-557.jpg
Chè Shan tuyết cổ thụ tại xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai.

Theo ông Sùng Páo - thôn Tả Thàng, xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai, thực trạng các xưởng thu mua hoạt động không ổn định, dẫn đến việc tiêu thụ sản phẩm của bà con gặp khó khăn trong các vụ cao điểm.

Ông Trần Hoàng Anh - Chủ tịch UBND xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai thừa nhận, nguyên nhân nằm ở khâu kết nối đầu ra của doanh nghiệp chưa mạnh.

Để giải quyết bài toán bền vững cho toàn vùng, quan điểm của các chuyên gia và lãnh đạo tỉnh là phải xây dựng được chuỗi giá trị khép kín gắn với "bảo tồn động".

Đồng chí Nông Việt Yên - Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh cho rằng, trà Shan tuyết phải được coi là "linh hồn thương hiệu vùng cao Tây Bắc". Khi khách hàng thưởng thức chén trà từ cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, họ không chỉ mua một loại đồ uống mà đang trải nghiệm lịch sử và văn hóa của đồng bào dân tộc Mông. Do đó, việc xác định tuổi cây, quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với du lịch trải nghiệm là hướng đi tất yếu.

Về phía đơn vị sản xuất, Ông Giàng A Súa - Giám đốc Công ty TNHH Sổng Gia Trà, xã Văn Chấn cam kết sẽ duy trì quy trình truy xuất nguồn gốc rõ ràng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt.

Chỉ dẫn địa lý không chỉ là một tấm "giấy thông hành" để vào các siêu thị lớn tại Hà Nội hay TP.HCM, mà còn là cam kết về chất lượng đối với người tiêu dùng quốc tế.

Sự hồi sinh của các vùng chè Shan tuyết cổ minh chứng cho hiệu quả của việc kiên trì theo đuổi lộ trình chuẩn hóa nông sản. Bằng cách gắn chặt quyền lợi của người dân với giá trị của chỉ dẫn địa lý, Lào Cai đang từng bước biến những rừng trà di sản thành khối tài sản xanh bền vững.

z6957734282997-aad314ba4f28e2287b2e20de0eec09c5.jpg
Du khách thưởng thức Trà Shan tuyết Suối Giàng tại Triển lãm A80.

Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới là tiếp tục nâng cao năng lực chế biến sâu và mở rộng liên kết vùng để thương hiệu trà Shan tuyết không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà thực sự trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang lại ấm no cho đồng bào các dân tộc vùng cao.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chuyện đổi công trên đồi quế Tập Lăng

Chuyện đổi công trên đồi quế Tập Lăng

Quế là cây trồng chủ lực ở thôn Tập Lăng, xã Văn Chấn. Từ nhu cầu hỗ trợ nhau trong sản xuất, người dân nơi đây thành lập tổ liên kết trồng quế, cùng đổi công chăm sóc, thu hoạch. Cách làm này góp phần rút ngắn thời gian thu hoạch, phát huy sức mạnh cộng đồng và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Si Ma Cai tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới

Si Ma Cai tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới

Trong hai ngày (24 - 25/10), Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Si Ma Cai tổ chức 4 lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ăn quả ôn đới cho Tổ cộng đồng Chu Liền Chải, thuộc Tiểu dự án 1, Dự án 3, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện năm 2026. 

Lào Cai đẩy nhanh giải ngân chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi hàng hoá

Lào Cai đẩy nhanh giải ngân chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi hàng hoá

Theo Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản, đến ngày 7/10/2026, toàn tỉnh có 762 cơ sở đang triển khai chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa, đặc sản, trong tổng số 1.333 cơ sở đăng ký tại 42 xã, phường. Trong đó, 386 cơ sở đã được nghiệm thu, 225 cơ sở đã được giải ngân, với tổng kinh phí hơn 9 tỷ đồng.

Nghị lực làm giàu của cựu chiến binh Thào A Rùa

Nghị lực làm giàu của cựu chiến binh Thào A Rùa

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương, cựu chiến binh Thào A Rùa, thôn Xua Lông, xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, tiếp tục phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong phát triển kinh tế. Với ý chí vượt khó, tinh thần dám nghĩ, dám làm, anh mạnh dạn lựa chọn chăn nuôi dê, mang lại hiệu quả kinh tế.

Tạo lực đẩy cho chăn nuôi hàng hoá

Tạo lực đẩy cho chăn nuôi hàng hoá

Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai về chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đang tạo thêm nguồn lực để người chăn nuôi đầu tư con giống, mở rộng quy mô sản xuất. Để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh hỗ trợ kinh phí, việc hướng dẫn kỹ thuật, phòng, chống dịch bệnh và tháo gỡ vướng mắc phù hợp với điều kiện từng địa bàn có ý nghĩa quan trọng.

Phụ nữ xã Khánh Hòa thi đua giảm nghèo

Phụ nữ xã Khánh Hòa thi đua giảm nghèo

Bằng tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và sự chủ động trong phát triển kinh tế, hội viên phụ nữ xã Khánh Hòa đang tích cực hưởng ứng phong trào thi đua giảm nghèo bằng những việc làm thiết thực. Từ hỗ trợ vốn, cây con giống đến đào tạo nghề, kết nối việc làm và nhân rộng mô hình kinh tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã từng bước giúp hội viên nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Cần có giải pháp phát triển đàn ngựa tại Lào Cai

Cần có giải pháp phát triển đàn ngựa tại Lào Cai

Với tỉnh miền núi như Lào Cai, ngựa là vật nuôi truyền thống, gắn bó mật thiết với đời sống kinh tế và văn hóa của đồng bào một số dân tộc. Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 5.000 con ngựa, tập trung chủ yếu tại khu vực Bắc Hà, Si Ma Cai, Mường Khương và Bát Xát. Tiềm năng phát triển chăn nuôi ngựa lớn, nhưng hiệu quả kinh tế chưa tương xứng.

Sắc vàng mùa quýt Mường Khương

Sắc vàng mùa quýt Mường Khương

Thời điểm này, các nương quýt ở Mường Khương bắt đầu khoác lên mình sắc vàng, báo hiệu mùa thu hoạch. Người dân tranh thủ thu hái, lựa chọn những quả đạt chất lượng để bán ra thị trường. Với nhiều hộ dân, cây quýt là nguồn thu nhập quan trọng, góp phần phát triển kinh tế gia đình và duy trì sản xuất nông nghiệp hàng hóa tại địa phương.

Để có những cây, con giống chất lượng

Để có những cây, con giống chất lượng

Từ ứng dụng khoa học - công nghệ trong sản xuất, kiểm soát chất lượng đến nghiên cứu, chọn tạo giống mới, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh Lào Cai đang từng bước chủ động nguồn cung, đáp ứng nhu cầu sản xuất; hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi và hiệu quả kinh tế cho nông dân.

Phát triển kinh tế lâm nghiệp vùng hồ Thác Bà

Phát triển kinh tế lâm nghiệp vùng hồ Thác Bà

Từ những quả đồi trước đây chỉ mang lại nguồn thu nhỏ lẻ, nhiều xã vùng hồ Thác Bà đang từng bước hình thành vùng rừng trồng tập trung, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến gỗ. Được đầu tư, chăm sóc và khai thác hợp lý, rừng trồng giúp người dân nâng cao thu nhập, tạo thêm việc làm, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.

Phình Hồ trên hành trình giảm nghèo bền vững

Phình Hồ trên hành trình giảm nghèo bền vững

Tháng 10, trở lại xã Phình Hồ, những tuyến đường bê tông uốn lượn qua sườn núi, nối liền các thôn, bản, thay dần lối đất lầy lội mỗi mùa mưa. Nhà văn hóa được xây dựng khang trang. Những đổi thay ấy đang mở ra cơ hội phát triển mới, tiếp thêm động lực để người dân vươn lên thoát nghèo.

Hiệu quả mô hình trồng chuối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở Pha Long

Hiệu quả mô hình trồng chuối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở Pha Long

Tận dụng lợi thế đất đồi dốc, tơi xốp, người dân xã Pha Long đang từng bước chuyển đổi diện tích trồng ngô kém hiệu quả sang trồng chuối theo hướng xanh, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Mô hình không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.

fb yt zl tw