Hồi sinh vùng chè Shan tuyết cổ thụ gắn với chỉ dẫn địa lý

Lào Cai hiện là địa phương sở hữu số lượng cây trà Shan tuyết cổ thụ lớn nhất cả nước với gần 1 triệu cây. Đây không chỉ là di sản thiên nhiên mà còn là nguồn lực kinh tế mũi nhọn trong chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa.

Việc gắn mã số vùng trồng, chuẩn hóa quy trình canh tác hữu cơ và xác lập chỉ dẫn địa lý đang trở thành "chìa khóa" để đưa tinh hoa trà bản địa chinh phục các thị trường cao cấp, hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững tại các địa bàn vùng cao.

baolaocai-br_z7578899959552-157e882f4d3b42cc6c431501b3c05d6e-635.jpg
Thu hái chè Shan tuyết Suối Giàng, xã Văn Chấn.

Thực tế khảo sát tại các vùng chè trọng điểm cho thấy, sự thay đổi lớn nhất không nằm ở diện tích mà ở tư duy canh tác và giá trị thương hiệu. Tại xã Văn Chấn, nơi sở hữu 84.000 cây trà Shan tuyết có tuổi đời từ 200 đến 500 năm, cây chè đã thoát khỏi thân phận cây trồng tự phát để trở thành sản phẩm OCOP tiềm năng 5 sao.

Với 500 ha vùng nguyên liệu, trong đó có 293 ha là rừng trà cổ thụ, chính quyền địa phương đã quyết liệt trong việc thiết lập chỉ dẫn địa lý "Suối Giàng Văn Chấn" cho 5 đơn vị sản xuất chủ lực.

Dưới góc độ nghiên cứu sâu, tiến sỹ Đào Xuân Hưng - Chuyên gia nghiên cứu nhận định, ngành chè, đặc biệt là trà Shan tuyết Suối Giàng đang sở hữu tiềm năng lớn để vươn tầm quốc gia và quốc tế nhờ quần thể hơn 40.000 cây chè cổ thụ quý hiếm, nhiều cây từ 100 đến hơn 500 năm tuổi, phân bố trên 400 ha rừng tự nhiên ở độ cao khoảng 1.400 m. Đây là tài nguyên sinh thái, văn hóa đặc biệt hiếm có, gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng dân tộc nơi đây.

Tuy nhiên, chuyên gia này cũng thẳng thắn chỉ rõ: "Giá trị sản phẩm vẫn chưa tương xứng, thương hiệu chưa được định vị rõ ràng, chuỗi liên kết còn yếu và ứng dụng khoa học công nghệ chưa đồng bộ".

Chất lượng sản phẩm đã có sự chuyển biến rõ rệt khi công nghệ số và năng lượng sạch được đưa vào xưởng chế biến. Thay vì sao chè bằng củi thủ công gây khói bụi và nhiệt độ không ổn định, các hợp tác xã đã chuyển đổi sang sử dụng điện và ga.

Sự chuyên nghiệp hóa này đã trực tiếp cải thiện đời sống người dân. Bà Vàng Thị Gia - Thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai chia sẻ rằng, ngoài thu nhập từ vườn chè của gia đình, việc làm công nhân tại hợp tác xã giúp bà có thêm mức lương ổn định khoảng 6 triệu đồng/tháng, góp phần ổn định kinh tế gia đình so với phương thức làm ăn nhỏ lẻ trước đây.

baolaocai-br_z7578869314697-0687295de4df826a9d589f7d50a9c6ee-2732.jpg
Các sản phẩm OCOP từ chè Shan tuyết.

Mô hình liên kết giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế cũng được triển khai bài bản tại xã Sơn Lương.

Với hơn 500 ha chè Shan tuyết nằm ở độ cao từ 1.200 đến 1.900m, đặc biệt là 80 ha chè cổ thụ tại thôn Giàng Pằng đã được công nhận Cây Di sản Việt Nam, địa phương xác định sản xuất hữu cơ là con đường duy nhất để giữ thương hiệu.

Ông Giàng A Lứ - Trưởng Phòng Kinh tế, xã Sơn Lương nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi là phát triển vùng chè theo hướng bền vững, có sự chung tay của "ba nhà": Nhà nước, nhà nông và nhà đầu tư”.

Tuy nhiên, bức tranh "hồi sinh" vùng chè vẫn còn những mảng màu cần tháo gỡ, điển hình là tại xã Cao Sơn.

Dù sở hữu gần 40 ha chè cổ thụ với giá búp tươi đạt 60.000 - 70.000 đồng/kg, nhưng tình trạng "được mùa mất giá" vẫn diễn ra do thiếu năng lực chế biến sâu.

baolaocai-br_z7328734215949-96c7674b5723a8f2e4d36013edf9a02f-1723-557.jpg
Chè Shan tuyết cổ thụ tại xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai.

Theo ông Sùng Páo - thôn Tả Thàng, xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai, thực trạng các xưởng thu mua hoạt động không ổn định, dẫn đến việc tiêu thụ sản phẩm của bà con gặp khó khăn trong các vụ cao điểm.

Ông Trần Hoàng Anh - Chủ tịch UBND xã Cao Sơn, tỉnh Lào Cai thừa nhận, nguyên nhân nằm ở khâu kết nối đầu ra của doanh nghiệp chưa mạnh.

Để giải quyết bài toán bền vững cho toàn vùng, quan điểm của các chuyên gia và lãnh đạo tỉnh là phải xây dựng được chuỗi giá trị khép kín gắn với "bảo tồn động".

Đồng chí Nông Việt Yên - Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh cho rằng, trà Shan tuyết phải được coi là "linh hồn thương hiệu vùng cao Tây Bắc". Khi khách hàng thưởng thức chén trà từ cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, họ không chỉ mua một loại đồ uống mà đang trải nghiệm lịch sử và văn hóa của đồng bào dân tộc Mông. Do đó, việc xác định tuổi cây, quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với du lịch trải nghiệm là hướng đi tất yếu.

Về phía đơn vị sản xuất, Ông Giàng A Súa - Giám đốc Công ty TNHH Sổng Gia Trà, xã Văn Chấn cam kết sẽ duy trì quy trình truy xuất nguồn gốc rõ ràng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt.

Chỉ dẫn địa lý không chỉ là một tấm "giấy thông hành" để vào các siêu thị lớn tại Hà Nội hay TP.HCM, mà còn là cam kết về chất lượng đối với người tiêu dùng quốc tế.

Sự hồi sinh của các vùng chè Shan tuyết cổ minh chứng cho hiệu quả của việc kiên trì theo đuổi lộ trình chuẩn hóa nông sản. Bằng cách gắn chặt quyền lợi của người dân với giá trị của chỉ dẫn địa lý, Lào Cai đang từng bước biến những rừng trà di sản thành khối tài sản xanh bền vững.

z6957734282997-aad314ba4f28e2287b2e20de0eec09c5.jpg
Du khách thưởng thức Trà Shan tuyết Suối Giàng tại Triển lãm A80.

Nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới là tiếp tục nâng cao năng lực chế biến sâu và mở rộng liên kết vùng để thương hiệu trà Shan tuyết không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà thực sự trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang lại ấm no cho đồng bào các dân tộc vùng cao.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hiện thực hoá Quyết định 13: Khơi dòng vốn hỗ trợ nông dân

Hiện thực hoá Quyết định 13: Khơi dòng vốn hỗ trợ nông dân

Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 của HĐND tỉnh Lào Cai được ban hành với kỳ vọng tạo bước ngoặt chiến lược cho nông nghiệp hàng hóa. Tuy nhiên, để những con số trên văn bản thực sự biến chuyển thành cây giống, vật tư và chuồng trại tại các bản làng, Quyết định số 13/2026/QĐ-UBND chính là “chìa khóa” then chốt cụ thể hóa quy trình thực hiện.

Đổi thay ở Khe Loóng

Đổi thay ở Khe Loóng

Từ một thôn có trên 70% hộ nghèo, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, đến nay thôn Khe Loóng, xã Trấn Yên đã vươn lên trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế của địa phương. Những đổi thay rõ nét ấy bắt nguồn từ việc người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thay đổi tư duy trong phát triển sản xuất.

Phong Dụ Thượng khai mở tiềm năng từ nghị quyết

Phong Dụ Thượng khai mở tiềm năng từ nghị quyết

Từng là xã đặc biệt khó khăn, Phong Dụ Thượng đang chuyển mình rõ nét với những đồi quế phát triển theo hướng hàng hóa, mô hình nuôi cá nước lạnh và du lịch cộng đồng bước đầu hình thành. Sự đổi thay không đến từ những chủ trương mới, mà từ cách làm quyết liệt, linh hoạt, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể, sát dân, sát thực tiễn, qua đó từng bước đánh thức tiềm năng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Phát triển mô hình trồng rau hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng

Phát triển mô hình trồng rau hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng bữa ăn và sức khỏe, lựa chọn thực phẩm sạch, an toàn đang trở thành ưu tiên hàng đầu. Tại tỉnh Lào Cai, các mô hình trồng rau hữu cơ đang dần khẳng định hiệu quả, mang lại thu nhập ổn định cho người dân, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng.

Làm giàu từ mô hình kinh tế tổng hợp ở Lương Thịnh

Làm giàu từ mô hình kinh tế tổng hợp ở Lương Thịnh

Những ngày trung tuần tháng 4, trở lại xã Lương Thịnh, diện mạo nông thôn nơi đây đã có nhiều thay đổi. Những triền đồi phủ xanh quế, tre Bát độ, xen lẫn là các khu chuồng trại, ao nuôi được đầu tư bài bản. Từ sản xuất nhỏ, manh mún, người dân nơi đây đang từng bước chuyển sang phát triển các mô hình kinh tế tổng hợp, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Bài cuối: “Hồi sinh” những công trình cấp nước sinh hoạt

Lời giải cho công trình cấp nước sinh hoạt Bài cuối: “Hồi sinh” những công trình cấp nước sinh hoạt

Trước thực trạng hàng trăm công trình nước sinh hoạt hoạt động kém hiệu quả, thậm chí bị bỏ hoang, một số địa phương đã mạnh dạn thay đổi phương thức quản lý, giao công trình cho doanh nghiệp vận hành. Cách làm này đang từng bước giúp nhiều công trình nước sạch được sửa chữa, mang lại nguồn nước ổn định cho người dân và mở ra hướng đi bền vững cho công tác cấp nước nông thôn.

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

Suối Dầm, xã Mỏ Vàng cheo leo giữa núi cao, nơi mây phủ quanh năm và cuộc sống của đồng bào Mông vẫn còn nhiều khó khăn, nhọc nhằn. Ở đó, những cây chè Shan cổ thụ hàng trăm năm tuổi lặng lẽ tồn tại như chứng nhân của thời gian. Không theo hàng lối như những nương chè hiện đại mà mọc rải rác trên sườn núi, sau nếp nhà, ven rừng như thể được thiên nhiên gìn giữ qua bao thế hệ.

Rào cản từ thực tiễn

PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP: Rào cản từ thực tiễn

Những năm gần đây, nông nghiệp Lào Cai tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh thị trường và thiên tai diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng, thực tế đặt ra là sản xuất nông nghiệp vẫn chưa chuyển hóa rõ nét sang kinh tế nông nghiệp; giá trị gia tăng thấp, liên kết chuỗi lỏng lẻo, đầu ra thiếu ổn định.

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu phát triển hơn 3.300 ha lúa năng suất, chất lượng cao tại 46 xã, phường, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, nâng cao giá trị gia tăng. Các địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất, lựa chọn giống phù hợp và đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển sản xuất, xã Nghĩa Tâm đã chủ động xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và triển khai đến từng thôn, bản, hộ dân trên địa bàn. Qua rà soát, toàn xã có 67 hộ đăng ký tham gia, trong đó 33 hộ phát triển chăn nuôi lợn và 34 hộ trồng cây ăn quả, với tổng diện tích khoảng 45 ha.

 Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Gia Hội: Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn, cấp ủy và chính quyền xã Gia Hội đã khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó với tinh thần chủ động, quyết liệt. Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giám sát, kiểm soát và kỷ cương trong lĩnh vực thú y được tăng cường, góp phần kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và ổn định sinh kế cho Nhân dân.

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Thời điểm này, khi lúa xuân trên địa bàn tỉnh bước vào giai đoạn đứng cái - làm đòng, trên nhiều chân ruộng đã xuất hiện những vết bệnh lấm tấm, cháy loang trên lá - dấu hiệu ban đầu của bệnh đạo ôn.

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những ngày này, người dân thôn Đát Lụa, xã Bảo Ái phấn khởi khi một đoạn đường đất nhỏ hẹp, trục thôn sắp được bê tông hóa, mở rộng. Các hộ dân trên đoạn đường đi qua đã sẵn sàng hiến đất, chặt bỏ cây, góp phần cùng Nhà nước mở rộng đường, giúp việc đi lại thuận tiện hơn cho cả cộng đồng.

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Lào Cai làm việc với JICA chuẩn bị triển khai Dự án REDD+ từ nguồn vốn GCF

Chiều 23/4, tại Lào Cai, đoàn công tác Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) do ông Miyazono Hiroki - Cố vấn cao cấp, làm Trưởng đoàn đã làm việc với lãnh đạo ngành chức năng của tỉnh nhằm chuẩn bị các điều kiện triển khai Dự án sử dụng nguồn chi trả dựa trên kết quả REDD+ từ Quỹ Khí hậu xanh (GCF), còn gọi là Dự án UoP.

Trái thơm mở lối làm giàu

Trái thơm mở lối làm giàu

Từ những diện tích thử nghiệm ban đầu, cây bí xanh thơm đang từng bước khẳng định hiệu quả trên đồng đất xã Bát Xát. Không chỉ mở ra hướng chuyển đổi cây trồng phù hợp, mô hình còn góp phần nâng cao thu nhập, tạo tiền đề phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững tại địa phương.

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Tận dụng lợi thế về đất đai và điều kiện tự nhiên, thời gian qua, người dân xã Yên Bình đã phát triển mạnh nghề ươm cây giống lâm nghiệp, mở ra hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

fb yt zl tw