Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang khát nước giữa mùa nước đổ

Tháng 6 hằng năm, khi mùa nước đổ về trên những triền núi Mù Cang Chải, nhiều thửa ruộng bậc thang bắt đầu óng ánh mặt nước, tạo nên khung cảnh đặc trưng thu hút du khách. Thế nhưng ngay tại vùng lõi Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang, không ít chân ruộng vẫn khô nứt, cỏ dại mọc um tùm vì thiếu nước sản xuất.

0:00 / 0:00
0:00

Nghịch lý “mùa nước đổ nhưng ruộng không có nước” đang khiến người dân lo lắng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cảnh quan của một trong những danh thắng nổi tiếng nhất vùng Tây Bắc.

Gia đình anh Hờ A Đức, thôn Tà Chí Lừ, xã Púng Luông có nhiều diện tích ruộng gần trung tâm danh thắng. Trước đây, những thửa ruộng bậc thang được cha ông khai thác qua nhiều thế hệ mang lại nguồn lương thực ổn định với sản lượng khoảng 2 tấn thóc mỗi vụ. Tuy nhiên, khoảng 7 năm trở lại đây, nguồn nước ngày càng khan hiếm khiến việc canh tác lúa nước gặp nhiều khó khăn.

baolaocai-tr-c0270t01.jpg
Không có nước sản xuất, nhiều diện tích ruộng của gia đình anh Hờ A Đức được chuyển sang trồng khoai lang và cà phê.

Không còn đủ nước để cấy lúa, gia đình anh Đức buộc phải chuyển sang trồng ngô và thử nghiệm một số loại cây khác như cà phê nhằm thích ứng với điều kiện khô hạn. Dù vậy, hiệu quả kinh tế từ các loại cây trồng thay thế vẫn chưa thể so sánh với cây lúa truyền thống.

baolaocai-tr_c0276t01.jpg
Cà phê được trồng trên một số diện tích thuộc khu vực Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang.

Anh Hờ A Đức cho biết người dân rất mong Nhà nước quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi để đưa nước về ruộng. Khi có nước sản xuất, không chỉ đời sống người dân được cải thiện mà những thửa ruộng bậc thang cũng sẽ trở lại màu xanh đặc trưng, tạo nên cảnh quan hấp dẫn du khách.

baolaocai-tr_c0281t01-9313.jpg
Người dân phải đầu tư đường ống dẫn nước để phục vụ sản xuất.

Không riêng gia đình anh Đức, nhiều hộ dân trong vùng lõi Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang cũng đang đối mặt với tình trạng tương tự. Thiếu nước kéo dài khiến nhiều diện tích ruộng bị bỏ hoang hoặc phải chuyển đổi sang các loại cây trồng cạn. Những thửa ruộng vốn phủ kín màu xanh của lúa nay xuất hiện ngày càng nhiều khoảng đất khô, làm thay đổi diện mạo của danh thắng.

thieunuoc-95.jpg
Nhiều kênh dẫn nước trong khu vực vùng lõi khô cạn do thiếu nguồn nước.

Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, tình trạng thiếu nước còn tác động trực tiếp đến hoạt động du lịch.

Tại khu vực Đồi Mâm Xôi - điểm nhấn nổi tiếng của Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, khoảng 4,5 ha ruộng do Hợp tác xã Du lịch Đồi mâm xôi La Pán Tẩn quản lý hiện không thể gieo cấy vì thiếu nước.

tr-c0299t01.jpg
Ông Lý A Dơ - Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Đồi mâm xôi La Pán Tẩn kiểm tra nguồn nước tại những kênh dẫn nước vào khu vực Đồi mâm xôi.

Theo ông Lý A Dơ - Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Đồi mâm xôi La Pán Tẩn, vẻ đẹp của ruộng bậc thang gắn liền với những thửa ruộng ngập nước vào mùa đổ ải và sắc vàng rực rỡ vào mùa lúa chín. Tuy nhiên, khoảng 5 năm gần đây, nguồn nước suy giảm rõ rệt khiến nhiều diện tích không thể duy trì canh tác lúa.

Có thời điểm, người dân phải trồng ngô thay thế trên những thửa ruộng vốn là điểm ngắm cảnh nổi tiếng.

baolaocai-tr-c0284t01.jpg
Đầu tháng 6 hằng năm, Đồi mâm xôi thường thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng mùa nước đổ, nhưng năm nay nhiều diện tích vẫn chưa có nước.

Việc chuyển đổi cây trồng giúp người dân duy trì sản xuất trước mắt nhưng lại làm giảm đáng kể giá trị cảnh quan của danh thắng. Những thửa ruộng khô hạn xen lẫn cây trồng cạn khiến hình ảnh đặc trưng của ruộng bậc thang bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến sức hấp dẫn đối với du khách.

Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang tập trung chủ yếu tại xã Púng Luông với diện tích khoảng 2.200 ha, trong đó vùng lõi rộng 853 ha. Đây là kết tinh của quá trình lao động sáng tạo qua nhiều thế hệ của đồng bào Mông, đồng thời là nguồn tài nguyên du lịch quan trọng, góp phần tạo sinh kế cho hàng nghìn hộ dân địa phương.

baolaocai-tr-c0282t01.jpg
Nhiều hộ chủ động được nguồn nước đã khẩn trương gieo cấy.

Những năm gần đây, tác động của biến đổi khí hậu cùng với sự xuống cấp của nhiều công trình thủy lợi đã khiến nguồn nước phục vụ sản xuất không còn được bảo đảm. Một số tuyến mương dẫn nước bị hư hỏng, trong khi lượng nước từ các khe suối tự nhiên suy giảm khiến nhiều khu vực thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu nước.

baolaocai-tr_c0256t01.jpg
Những hộ chủ động đầu tư đường ống dẫn nước có điều kiện gieo cấy sớm hơn.

Ông Lù A Chu - Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Púng Luông cho biết, địa phương đang tiếp tục rà soát, đề xuất sửa chữa các công trình thủy lợi xuống cấp nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất cho người dân trong vùng danh thắng. Đồng thời, địa phương cũng kiến nghị các cấp quan tâm đầu tư hệ thống thủy lợi đồng bộ để giải quyết căn cơ tình trạng thiếu nước hiện nay.

baolaocai-tr_ss254.jpg
Nhiều thửa ruộng bậc thang bị bỏ hoang vì thiếu nước sản xuất.

Ruộng bậc thang không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là di sản văn hóa và tài sản du lịch quý của đồng bào dân tộc Mông. Vì vậy, bảo đảm nguồn nước cho vùng lõi danh thắng không đơn thuần là câu chuyện sản xuất nông nghiệp mà còn là yêu cầu cấp thiết để bảo tồn cảnh quan, gìn giữ giá trị Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang.

baolaocai-tr_z7923456162315-23aa76e5fbe294e5237d21a7541c5b5b.jpg
Nhiều diện tích trong khu vực danh thắng vẫn đang chờ nước về để bước vào vụ mới.

Giữa mùa nước đổ, khi nhiều du khách tìm đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ruộng bậc thang, những thửa ruộng khô hạn vẫn đang chờ nước về. Người dân nơi đây mong mỏi các công trình thủy lợi sớm được đầu tư, nâng cấp để dòng nước tiếp tục chảy trên những sườn núi, góp phần hồi sinh những thửa ruộng bậc thang và giữ gìn vẻ đẹp của Danh thắng quốc gia Ruộng bậc thang cho các thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kiểm tra, thống nhất phương án khẩn cấp khắc phục sạt lở tại thôn Nước Nóng

Kiểm tra, thống nhất phương án khẩn cấp khắc phục sạt lở tại thôn Nước Nóng

Sáng 30/7, đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai phối hợp với Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai và UBND xã Tú Lệ tiến hành kiểm tra thực địa, đánh giá hiện trạng và thống nhất phương án khắc phục khẩn cấp nguy cơ sạt lở đất tại thôn Nước Nóng.

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Nâng tầm giá trị thủy sản hồ Thác Bà

Từ chỗ chỉ bán cá tươi phụ thuộc vào thương lái, anh Phạm Ngọc An, trưởng thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái, đã mạnh dạn chuyển sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu chả cá An Thường đạt OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị thủy sản hồ Thác Bà và tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Hiệu quả từ mô hình "nuôi" rừng gỗ lớn ở Bảo Ái

Có một thời, cứ sau 5 - 6 năm, những cánh rừng keo ở Bảo Ái lại đồng loạt đến kỳ khai thác. Với kích thước vừa đủ làm nguyên liệu, gỗ được thương lái vào tận đồi thu mua. Người dân cầm trong tay vài chục triệu đồng rồi lại phát dọn, trồng lứa mới. Vòng quay ấy lặp đi lặp lại suốt nhiều năm khiến rừng tuy vẫn xanh nhưng cuộc sống của không ít hộ trồng rừng vẫn chưa khá lên bao nhiêu.

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Mở lối sinh kế mới ở Bảo Ái

Từ những đồi quế quen thuộc, nhiều hộ dân xã Bảo Ái đã mạnh dạn phát triển các mô hình sinh kế mới như nuôi hươu sao, trồng cây ăn quả và đa dạng hóa sản xuất. Đằng sau sự chuyển đổi ấy là quá trình người dân chủ động tiếp cận thông tin, học hỏi khoa học - kỹ thuật và thay đổi tư duy sản xuất để nâng cao thu nhập, hướng tới phát triển bền vững.

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Báo động thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược bán tràn lan ở chợ phiên

Giữa các phiên chợ vùng cao tấp nập người mua bán, bên cạnh nông sản và nhu yếu phẩm, những lọ thuốc bảo vệ thực vật, thuốc tân dược không rõ nguồn gốc vẫn ngang nhiên được bày bán công khai. Đáng lo ngại hơn, cả người bán lẫn người mua đều không biết những sản phẩm này đến từ đâu, thành phần là gì, nhưng vẫn sử dụng mỗi ngày. Đằng sau sự dễ dãi ấy là những nguy cơ khó lường đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Lan tỏa thông tin - Khơi dậy khát vọng thoát nghèo

Lan tỏa thông tin - Khơi dậy khát vọng thoát nghèo

Không chỉ đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân, công tác truyền thông giảm nghèo về thông tin tại xã Bảo Ái còn trở thành cầu nối giúp người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, nắm bắt thị trường và học hỏi các mô hình sản xuất hiệu quả. Khi khoảng cách thông tin từng bước được thu hẹp, nhận thức thay đổi, khát vọng vươn lên được khơi dậy, tạo nền tảng để nhiều hộ chủ động phát triển kinh tế, từng bước thoát nghèo bền vững.

Xã vùng cao Chế Tạo sau hơn 10 ngày vẫn bị cô lập: Vì sao tuyến đường độc đạo chậm trễ thông tuyến?

Xã vùng cao Chế Tạo sau hơn 10 ngày vẫn bị cô lập: Vì sao tuyến đường độc đạo chậm trễ thông tuyến?

Đã hơn 10 ngày kể từ trận mưa lũ lịch sử, tuyến đường độc đạo dài khoảng 35 km vào xã Chế Tạo vẫn chưa thể thông tuyến, khiến hàng nghìn người dân tiếp tục bị cô lập với bên ngoài. Mỗi ngày trôi qua là thêm một ngày người dân mong ngóng con đường được nối lại, còn các lực lượng thi công ngày đêm chạy đua khắc phục hàng trăm điểm sạt lở nhằm từng bước mở đường vào vùng bị cô lập.

Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với bảo vệ rừng bền vững

Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với bảo vệ rừng bền vững

Phát triển dược liệu đang được Vườn Quốc gia Hoàng Liên triển khai tại các xã “vùng đệm” nhằm bảo tồn nguồn gen cây thuốc quý, tạo sinh kế cho người dân và giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng. Những kết quả bước đầu mở ra hướng kết hợp giữa bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển kinh tế bền vững.

Khẩn trương khắc phục những công trình thủy lợi sau mưa lũ

Khẩn trương khắc phục những công trình thủy lợi sau mưa lũ

Sau những trận mưa lũ, cùng với giao thông, điện lưới và nhà ở, hệ thống thủy lợi tại nhiều xã vùng cao cũng chịu thiệt hại nặng nề. Các tuyến kênh bị sạt lở, đập đầu mối bị cuốn trôi, dòng chảy bị bùn đất vùi lấp làm gián đoạn nguồn nước tưới cho hàng trăm héc-ta lúa vụ mùa. Trong bối cảnh cây lúa đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng, việc khẩn trương khắc phục các công trình thủy lợi trở thành nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ sản xuất, ổn định đời sống người dân.

Không để người dân sống trong nỗi lo sạt lở

Không để người dân sống trong nỗi lo sạt lở

Mưa lũ đã để lại hậu quả nặng nề tại xã Lao Chải khi 220 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 35 hộ phải di dời khẩn cấp do nguy cơ sạt lở. Trước diễn biến ngày càng cực đoan của thiên tai và đặc thù địa hình đồi núi dốc, việc sớm bố trí nơi ở mới an toàn, ổn định cho các hộ dân vùng nguy hiểm đang là yêu cầu cấp thiết, giúp người dân an cư, từng bước ổn định cuộc sống và phát triển sinh kế bền vững.

Ngô xuân được mùa trên đất dốc Trạm Tấu

Ngô xuân được mùa trên đất dốc Trạm Tấu

Vụ ngô xuân năm 2026 tại xã Trạm Tấu đang bước vào giai đoạn thu hoạch trong điều kiện thời tiết thuận lợi, cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt. Không chỉ góp phần bảo đảm an ninh lương thực, cây ngô còn là nguồn thức ăn quan trọng cho chăn nuôi, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tăng thu nhập cho người dân vùng cao.

Lào Cai chủ động khoanh vùng, ngăn dịch lở mồm long móng trên đàn gia súc

Lào Cai chủ động khoanh vùng, ngăn dịch lở mồm long móng trên đàn gia súc

Sau khi phát hiện vi rút lở mồm long móng tại một số chợ buôn bán gia súc trên địa bàn tỉnh, ngành nông nghiệp và các địa phương đã triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch. Với tổng đàn trên 1,47 triệu con gia súc chính, việc chủ động khoanh vùng, khống chế dịch bệnh là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sản xuất, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi.

Chế Tạo chờ thông đường sau mưa lũ

Chế Tạo chờ thông đường sau mưa lũ

Sau đợt mưa lũ vừa qua, tuyến đường độc đạo dài 35 km nối trung tâm xã Mù Cang Chải với xã Chế Tạo (tỉnh Lào Cai) có hàng trăm điểm sạt lở, nhiều đoạn bị lũ cuốn trôi khiến giao thông tê liệt, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và hoạt động của chính quyền địa phương. 

fb yt zl tw