Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, căn cứ theo tính toán ban đầu, dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam cần khoảng hơn 1,7 triệu tỷ đồng. Bên cạnh đó, tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Lào Cai cũng cần khoảng độ 290.000 tỷ đồng, đây là những con số rất lớn.
Tuy nhiên, Bộ trưởng khẳng định, trong quá trình đàm phán, yêu cầu mang tính tuyệt đối tuân thủ đối với các dự án trọng điểm quốc gia này là phải gắn với chuyển giao công nghệ, đồng thời gắn với việc nâng cao năng lực của các nhà đầu tư trong nước, các doanh nghiệp Việt Nam.
"Trong quá trình đàm phán chúng ta phải tính đến lợi ích tổng thể quốc gia, từ việc lựa chọn công nghệ trước, chúng ta chọn công nghệ gì, doanh nghiệp Việt Nam, các nhà đầu tư nước ta tham gia phần gì vào công nghệ đó, tối thiểu là phải làm được việc bảo hành, duy tu, sửa chữa", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Đi sâu vào đặc thù ngành, Bộ trưởng phân tích, trong đường sắt có toa, có đầu máy, nhưng quan trọng nhất là hệ thống thông tin điều khiển. Việc lựa chọn công nghệ gì gắn với việc vay nợ, cho vay của nước ngoài bắt buộc phải gắn chặt với nguồn tài chính của nước ta, bám sát thời gian đầu tư, mức lãi suất và yêu cầu đảm bảo an toàn.
Tạo một nền công nghiệp đường sắt, hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro
Theo Bộ trưởng, việc lựa chọn công nghệ và đàm phán vốn là những việc "phải cân nhắc rất là kỹ, nhưng vẫn phải làm". Mục tiêu hướng đến là đảm bảo đúng nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ, và từ đó tạo ra được một nền công nghiệp về đường sắt của quốc gia.
Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ quan điểm định hướng: Những dự án lớn của quốc gia đều phải được tính toán kỹ lưỡng để làm sao chúng ta vừa vay được vốn, vừa xây dựng được hạ tầng, nhưng vừa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình triển khai.
Đặc biệt, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chốt lại vấn đề bằng thông điệp mạnh mẽ về an ninh tài chính: "Không được quên nguyên tắc đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia. Đấy là nguyên tắc an toàn số một và trọng số một ở trong quá trình đàm phán của các nhà đầu tư nước ngoài".
