Ðổi mới phương pháp vinh danh di sản

Việt Nam vừa có thêm sáu Di tích quốc gia đặc biệt, sau Quyết định số 1473/QÐ-TTg ngày 26/11/2024 xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt do Phó Thủ tướng Lê Thành Long ký, nâng tổng số di tích quốc gia đặc biệt lên con số 139. Con số này sẽ tiếp tục dài thêm khi có hàng chục hồ sơ đề nghị xếp hạng đang được trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét.

1.png
Một góc Hoàng thành Thăng Long.

Di tích lịch sử chứa đựng câu chuyện lịch sử, văn hóa thông qua hiện vật. Trong đó, những công trình, địa điểm đánh dấu bước chuyển quan trọng của lịch sử; gắn với anh hùng dân tộc, danh nhân tiêu biểu; có những công trình, quần thể kiến trúc, những địa điểm khảo cổ hay cảnh quan thiên nhiên, sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc, nghệ thuật có giá trị đặc biệt của quốc gia; hoặc khu vực thiên nhiên có giá trị đặc thù nổi tiếng của Việt Nam và thế giới... được xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.

Nhưng với cách công nhận có phần "dễ" như hiện nay, danh sách Di tích quốc gia đặc biệt cứ tiếp tục nối dài không có điểm kết khi nhiều tỉnh, thành phố tìm cách để địa phương mình có Di tích quốc gia đặc biệt cho "bằng chị, bằng em", khiến giá trị "đặc biệt" có nguy cơ trở thành... phổ cập.

Việc phân hạng Di tích quốc gia đặc biệt, Di tích quốc gia, Di tích cấp tỉnh, thành phố là cần thiết, để chúng ta có biện pháp ứng xử phù hợp với từng di tích.

Dư luận từng rất quan tâm mỗi khi công bố Di tích quốc gia đặc biệt trước đây như về văn hóa có Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Cố đô Huế, đô thị cổ Hội An...; về di tích gắn với danh nhân có: Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, Khu di tích Pác Bó...

Nhưng với cách công nhận có phần "dễ" như hiện nay, danh sách Di tích quốc gia đặc biệt cứ tiếp tục nối dài không có điểm kết khi nhiều tỉnh, thành phố tìm cách để địa phương mình có Di tích quốc gia đặc biệt cho "bằng chị, bằng em", khiến giá trị "đặc biệt" có nguy cơ trở thành... phổ cập.

Chưa kể, một số địa phương cố tìm "kẽ hở" để "lên đời" di tích. Ðiển hình là có những địa phương sở hữu di tích gắn với danh nhân, nhưng di tích không quy mô, nay bố trí xây dựng thêm khu tưởng niệm, nhà trưng bày... Tức là xây thêm hạng mục mới để rồi xin "nâng tầm" thành đặc biệt.

Việc đổi mới phương pháp công nhận Di tích quốc gia đặc biệt là cần thiết. Trước hết, cần kiểm kê tổng thể, nhận diện xem chúng ta đang "có gì", so sánh, đánh giá các di tích có tiềm năng trở thành di tích quốc gia đặc biệt. Ðây là cơ sở để công nhận di tích là đặc biệt hay không đặc biệt.

Thay vì mỗi năm một lần, cần giãn cách thời gian công nhận để quá trình đánh giá, công nhận được kỹ lưỡng hơn. Về mặt chuyên môn, có những di tích, điển hình như đình, đền, chùa có giá trị nổi bật nhưng tương đồng về nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, tiêu biểu cho một giai đoạn lịch sử nhất định, thì xây dựng quy trình đánh giá, lựa chọn di tích độc đáo nhất, giá trị nhất trong đó để vinh danh. Còn nếu xây dựng quy trình theo phương pháp hiện nay, chúng ta sẽ lần lượt công nhận tất cả nhóm đó là Di tích quốc gia đặc biệt.

Mặt khác, sau khi vinh danh giá trị đặc biệt, cần ràng buộc các địa phương về công tác bảo vệ, phát huy giá trị cho xứng đáng. Bởi hiện nay, việc bảo vệ, quản lý Di tích quốc gia đặc biệt cũng nảy sinh nhiều bất cập. Không ít di tích bị xâm hại, hoặc chưa được quan tâm đầu tư đúng mức. Di tích quốc gia đặc biệt, Bảo vật quốc gia là diện mạo văn hóa, lịch sử của mỗi quốc gia. Do đó, thay vì quá chú trọng số lượng, cần tập trung hơn vào đánh giá chất lượng. Bởi khi điều đặc biệt bị biến thành phổ cập thì giá trị đặc biệt sẽ bị pha loãng và chúng ta sẽ không nhận ra đâu là điều đặc biệt.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Từ nhịp sống thôn bản đến khát vọng lan tỏa bản sắc văn hóa quê hương

Trong không khí rộn ràng của Lễ khai mạc Tuần du lịch Ninh Bình 2026, sự xuất hiện của các nghệ nhân và những hạt nhân văn nghệ tiêu biểu đến từ các xã, phường (Văn Chấn, Quy Mông, Thác Bà, Nghĩa Lộ) của vùng đất biên cương Lào Cai đã mang đến một sắc thái đầy ấn tượng, với những màn trình diễn độc đáo, đậm đà bản sắc các dân tộc Mông, Dao, Tày, Thái. 

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách trong, ngoài tỉnh tham dự. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch diễn ra đến hết ngày 31/5 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”.

Bên dòng Nậm Lùng

Bên dòng Nậm Lùng

Từ đỉnh núi mây phủ, dòng Nậm Lùng trong veo len qua xã Tú Lệ như mạch nguồn nuôi dưỡng cả vùng thung lũng trù phú dưới chân đèo Khau Phạ. Dòng nước ấy không chỉ tưới mát cho cánh đồng nếp nổi tiếng bao đời mà còn âm thầm lưu giữ ký ức, nếp sinh hoạt và văn hóa canh tác của người Thái nơi đây.

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Báo động tình trạng nghệ sĩ dùng ma túy và những hệ lụy với xã hội

Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều ca sĩ và nghệ sĩ nổi tiếng như Chi Dân, Miu Lê và mới đây nhất là ca sĩ Đinh Long Nhật và Sơn Ngọc Minh liên tiếp vướng vào các vụ việc liên quan đến ma túy. Những vụ việc này cho thấy ma túy không còn là hiện tượng cá biệt mà đang trở thành hồi chuông cảnh báo về sự len lỏi ngày càng sâu vào môi trường giải trí.

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nối nhịp đam mê nghệ thuật

Nhiều năm gắn bó với công tác giảng dạy tại Khoa Văn hóa - Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai, giảng viên Trương Thị Hảo luôn dành nhiều tâm huyết để truyền cảm hứng cho các thế hệ học sinh, sinh viên theo đuổi nghệ thuật múa. Và hôm nay, trên chính giảng đường thân thuộc ấy, con gái chị đang tiếp tục hành trình nối dài niềm đam mê được vun đắp từ cái nôi gia đình.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Lắng đọng không gian về Người

Lắng đọng không gian về Người

Tháng 5 - dòng người từ khắp nơi lại tìm về Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nghĩa Lộ để dâng hương, tưởng nhớ Người. Nơi đây là công trình lưu niệm, cũng là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, lưu giữ những tình cảm thiêng liêng của đồng bào các dân tộc dành cho Bác Hồ kính yêu.

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Lâm Thượng đổi thay từ sức mạnh đoàn kết cộng đồng

Từ một địa phương còn nhiều khó khăn, xã Lâm Thượng hôm nay đã đổi thay rõ nét với hạ tầng khang trang, đời sống người dân từng bước nâng cao và bản sắc văn hóa dân tộc được gìn giữ. Thành quả ấy có dấu ấn quan trọng từ phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Từ bản làng đến bảo tàng: Hành trình lan tỏa giá trị di sản sống ở Lào Cai

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Bảo tàng 2026 với chủ đề “Bảo tàng kết nối một thế giới bị chia rẽ”, Bảo tàng Lào Cai phối hợp cùng Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật và Thể thao tổ chức chuỗi hoạt động “Gieo xanh nơi đỉnh mây”. Chương trình không chỉ giới thiệu giá trị di sản và tri thức bản địa, mà còn tạo không gian kết nối cộng đồng, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu phát triển tỉnh Lào Cai “Xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”.

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Lào Cai: Học sinh tăng tốc ôn thi năng khiếu vào các trường nghệ thuật năm 2026

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đang đến gần, cùng với việc ôn tập các môn văn hóa, nhiều thí sinh có nguyện vọng theo học khối ngành nghệ thuật cũng đang tăng tốc luyện thi năng khiếu. Đáng chú ý, một số trường đại học năm nay điều chỉnh lịch thi năng khiếu diễn ra sớm hơn so với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Sự thay đổi này buộc thí sinh phải chủ động sắp xếp thời gian, cân đối giữa học văn hóa và rèn luyện kỹ năng chuyên môn để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh.

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

"Hoa hậu Thế giới 2026" tổ chức tại Việt Nam có gì mới?

Lần đầu tiên trong lịch sử, Việt Nam trở thành quốc gia đăng cai cuộc thi "Miss World 2026" – một trong những đấu trường sắc đẹp lâu đời và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới. Không chỉ mang ý nghĩa cột mốc với ngành công nghiệp sắc đẹp trong nước, mùa giải năm nay còn được giới thiệu với nhiều thay đổi về format, trải nghiệm văn hóa và cách tiếp cận khán giả quốc tế.

fb yt zl tw